12 qarasha - Dúnıejúzílík pnevmonıyaǵa qarsy kúres kúní. Dál osy kúní Dúnıejúzílík densaulyq saqtau ūıymy UNISEF-pen bírlesíp pnevmonıyanyń aldyn alu jáne oǵan qarsy kúrestíń jahandyq ís-qımyl josparyn jarıyalady, dep habarlaıdy Almaty-akshamy.kz Inform.kz-ke sílteme jasap.
Pnevmonıya - dúnıe júzínde eresekter men balalar ólímíníń kóp taraǵan jūqpaly sebebí.
2019 jyly 2,5 mıllıon adam, onyń íshínde 672 000 bala qaıtys boldy.
Qazaqstanda pnevmonıyadan bolatyn auru men ólím-jítím koronavırusqa deıíngí kezeńmen salystyrǵanda óstí.
Halyqtyń osal toptarynyń qoljetímdí aralasularmen qamtyluyn jaqsartu maqsatynda 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan ftızıopulmonologıyalyq qyzmettí damytu jóníndegí Jol kartasynyń jobasy ázírlendí, onyń sheńberínde tynys alu organdarynyń aurulary kezínde medıtsınalyq kómektí halyqqa ūıymdastyru, tynys alu organdarynyń aurulary kezínde medıtsınalyq kómektíń qoljetímdílígí men sapasyn qamtamasyz etu, tynys alu organdarynyń aurulary kezínde kómek kórsetu úshín, emdeu-dıagnostıkalyq protsestí jetíldíru, onyń íshínde medıtsınalyq ūıymdardy jaraqtandyrumen qamtamasyz etu, kadrlyq áleuettí damytu josparlanyp otyr.
Tūmauǵa, pnevmokokkqa jáne gemofıldí tayaqshaǵa qarsy vaktsınatsıya da - pnevmonıyanyń damuyna jol bermeudíń tıímdí ádísteríníń bírí.
Atap aıtqanda, pnevmonıya barlyq jastaǵy adamdarǵa áser etedí, bíraq ásírese aǵa buynǵa, ımmun tapshylyǵy bar adamdarǵa jáne 5 jasqa deıíngí balalarǵa qauíptí, óıtkení dál osy toptardyń ımmunıtetí álsíregen nemese álí jetílmegen bolyp keledí.
Aǵzalardy transplantatsıyalau nemese hımıoterapıya kursyn júrgízu saldarynan ımmundyq júıesí álsíregen adamdar, sondaı-aq jaman ádetí barlar pnevmonıyamen auyruǵa beıím.
Júktí áıelder de ómírge qauíp tóndíretín pnevmonıyanyń damu qaupíne ūshyrauy múmkín.
Pnevmonıyanyń damuynyń qauíp faktorlarynyń íshínde adamda bronh demíkpesí, qant dıabetí jáne sozylmaly obstruktıvtí ókpe ílespe auruy bar.
«Ózíńízdí tūmaudan jáne onyń asqynularynan (pnevmonıya) qorǵau úshín tūmauǵa qarsy ekpe alu, adamdar kóp jınalatyn jerlerde jáne qoǵamdyq kólíkte bolu uaqytyn qysqartu, adam kóp jınalatyn jerlerde maska men qolǵap kıyu, respıratorlyq aurudyń belgílerí bar adamdarmen tyǵyz baılanysta boludan aulaq bolu qajet» dep eskertedí Densaulyq saqtau mınıstrlígí.
Sondaı-aq, kóshe men qoǵamdyq kólíkten keıín qolyńyzdy sabynmen únemí juyp otyru kerek, tūrǵan bólmení jeldetíp, ylǵaldy tazalaudy júrgízu qajet.
Gemofıldí, pnevmokokkty ınfektsıyaǵa, qyzylshaǵa jáne kókjótelge qarsy ımmundau - pnevmonıyanyń aldyn aludyń tıímdí ádísí.