Dostyq úıínde «Prezıdent Joldauy: memlekettík jáne qoǵamdyq damudyń jańa baǵdarlary» taqyrybynda sarapshylardyń dóńgelek ústelí óttí, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Jıynǵa qatysushylar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 28 qazandaǵy Joldauynda aıqyndalǵan basym baǵyttardy talqylap, ūsynylǵan bastamalardyń ekonomıkaǵa, áleumettík salaǵa jáne óńírlerdíń damuyna yqpalyn saralady.
Sarapshylar ınfraqūrylymdy auqymdy jańǵyrtu máselesíne erekshe nazar audardy. Prezıdent Joldauda elímízdíń barlyq óńírínde áleumettík, kólík jáne ınjenerlík nysandar salu josparyn belgíledí. Atap aıtqanda, bírínshí kezeńde auruhanalar, perınataldyq ortalyqtar, jedel járdem stantsıyalary men balalardy ońaltu ortalyqtaryn qosa alǵanda, 70-ke juyq densaulyq saqtau nysanyn salu kózdelgen. 2029 jyldyń sońyna deıíngí ınfraqūrylymdyq jospardy júzege asyruǵa Ūlttyq qordan shamamen 6,5 trln teńge baǵyttau josparlanyp otyr.
Fılosofıya, sayasattanu jáne díntanu ınstıtutynyń bas ǵylymı qyzmetkerí Vyacheslav Dodonov ekonomıkalyq damu Prezıdent Joldaularyndaǵy negízgí taqyryptardyń bírí bolyp qala beretínín atap óttí. Sonymen qatar ol halyqtyń tabysyn arttyrudy memlekettík sayasattyń mańyzdy baǵdarynyń bírí dep atady.
– Halyqaralyq valyuta qorynyń boljamyna sáıkes, bıyl Qazaqstannyń jalpy íshkí ónímí 400 mlrd dollarǵa juyqtap, jan basyna shaqqandaǵy JÍÓ 19 myń dollardan asady. Būl – makroekonomıkalyq tūrǵydan eleulí kórsetkíshter. Alaıda ekonomıkalyq ósím halyq kúndelíktí ómírínde sezíne alatyn naqty ózgerístermen qatar júruí mańyzdy, – dedí sarapshy.
Onyń aıtuynsha, auqymdy qūrylys jūmystary bírqatar salanyń damuyna qosymsha serpín bere alady. Joldar, auruhanalar, kólík jáne ózge de nysandar salu qūrylys materıaldary men qyzmetterge degen sūranysty arttyryp, halyqty jūmyspen qamtuǵa jáne ílespe ınfraqūrylymdy damytuǵa yqpal etedí. Osylaısha, qūrylys jobalarynyń tıímdílígí tek nysandardyń ózímen ǵana shektelmeıdí.
Fılosofıya, sayasattanu jáne díntanu ınstıtutynyń jetekshí ǵylymı qyzmetkerí Dına Eshpanova da Joldaudyń áleumettík baǵytyna nazar audardy. Onyń píkírínshe, basty másele – ekonomıkalyq kórsetkíshter ǵana emes, júzege asyrylyp jatqan reformalardyń azamattardyń ómír sapasyn jaqsartuǵa qanshalyqty yqpal etetíní.
– Joldaudyń negízínde áleumettík máselelerdí sheshu basymdyqqa ıe boluy kerek degen oı jatyr. Būl – adam ómíríníń jańa sapasyna qol jetkízu turaly másele. Ol úshín áleumettík ınfraqūrylymdy damytu, medıtsınalyq mekemeler, ońaltu jáne perınataldyq ortalyqtar salu qajet. Mūndaı jobalar kómekke mūqtaj otbasylar úshín ǵana emes, keleshek ūrpaq ósíp-jetíletín qolaıly orta qalyptastyru tūrǵysynan da mańyzdy, – dep atap óttí Dına Eshpanova.
Sarapshy qalalar men óńírlerdíń damuy arasyndaǵy ózara baılanysty da sóz ettí. Onyń aıtuynsha, írí qalalar ekonomıkalyq jáne mádenı belsendílíktíń ortalyǵyna aınalǵanymen, oblystar men auyldyq eldí mekenderde de qolaıly múmkíndíkter jasalmaıynsha, eldíń tūraqty damuyna qol jetkízu múmkín emes. Būl rette zamanauı ınfraqūrylym qūru, jańa jūmys oryndaryn ashu jáne óndírís oryndaryn damytu mańyzdy. Mūnyń bárí adamdarǵa tuǵan jerínen jyraqtamaı-aq bílím alyp, kásíbı tūrǵydan ósuge múmkíndík beredí.
Talqylaudyń taǵy bír mańyzdy baǵyty energetıkalyq qauípsízdík máselesí boldy. Dına Eshpanova atap ótkendeı, ónerkásíptí damytu, ınvestıtsıya tartu jáne tsıfrlandyru úderísín ílgeríletu úshín senímdí energıyamen jabdyqtau júıesí qajet. Sondyqtan energetıkalyq ınfraqūrylymdy jańǵyrtu jáne jańa generatsıyalau quattaryn qūru ekonomıkanyń damuy úshín ǵana emes, elímízdíń tehnologıyalyq míndetterín júzege asyru tūrǵysynan da mańyzdy.
Dóńgelek ústelge qatysushylar kásíbı kadrlar dayarlau, áleumettík sayasatty damytu jáne belgílengen bastamalardy júıelí túrde júzege asyru qajettígín de talqylady. Sarapshylar píkírín toǵystyrǵan negízgí másele – jarıyalanǵan josparlardyń halyq kúndelíktí ómírínde sezíletín naqty ózgerísterge qanshalyqty ūlasatyny.