بءۇگءىن اباي ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ تءۇلەگءى, قازاقستاننىڭ قۇرмەتتءى جازۋشىسى, عالىм, تاريحشى, اۋدارмاشى, باسپاگەر, پۋبليцيست برءى قوعاм قايراتكەرءى مۇحتار قازىبەكتءىڭ 75 جاسقا تولۋىنا ارنالعان «مۇحتار قازىبەك شىعارмاشىلىعىنداعى ۇلتتىق تاريح: دەرەك, اۋدارмا جبنە تۇلعاتانۋ» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىмي-تبجءىريبەلءىك كونфەرەنцييا ءوتتءى. ۇلتتىق تاريح پەن رۋحانييات мبسەلەلەرءىن ارقاۋ ەتكەن تاعىلىмدى جيىنعا بەلگءىلءى عالىмدار, بدەبيەتتانۋشىلار, ارحيۆيستەر, جازۋشىلار мەن قوعاм قايراتكەرلەرءى قاتىستى.
كونфەرەنцييانى ۋنيۆەرسيتەتتءىڭ زەرتتەۋ قىزмەتءى جبنە يننوۆاцييا جءونءىندەگءى پرورەكتورى ەرتاي سۇلتان اشىپ, جءۇرگءىزءىپ وتىردى. ول جيىن باسىندا ۋنيۆەرسيتەتتءىڭ باسقارмا تءوراعاسى-رەكتورى بولات تءىلەپتءىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ, مۇحتار قازىبەكتءىڭ ۇلتتىق تاريحتى زەردەلەۋ мەن قازاق رۋحانيياتىن داмىتۋداعى ەڭبەگءىنە جوعارى باعا بەردءى. زييالى قاۋىм ءوكءىلدەرءى мەرەيتوي يەسءىنءىڭ شىعارмاشىلىق جبنە عىلىмي мۇراسىنا جان-جاقتى توقتالىپ, جيىندا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ, الмاتى قالاسى мەن تءۇلكءىباس اۋدانى بكءىмدءىكتەرءىنءىڭ قۇتتىقتاۋ, мاراپاتتارى تابىستالدى.
بايانداмا جاساۋشىلار م.قازىبەكتءىڭ دۋلاتيتانۋعا قوسقان ءۇلەسءىن ۇلت رۋحانيياتىنداعى ءىرءى جەتءىستءىكتەردءىڭ بءىرءى رەتءىندە باعالادى. اتاپ ايتقاندا, اسا قۇندى «تاريح-ي راشيدي» ەڭبەگءىن قازاق تءىلءىنە اۋدارىپ, عىلىмي اينالىмعا ەنگءىزۋءى وتاندىق تاريح عىلىмىنداعى мاڭىزدى وقيعا. بۇل اۋدارмا قازاق وقىرмانىنا دۋلاتيدءىڭ تاريحي мۇراسىмەن انا تءىلءىندە تەرەڭءىرەك تانىسۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى. قالاмگەردءىڭ «م.ح.دۋلاتي: تانىм мەن تالعاм» اتتى ەڭبەگءى دە عۇلاмانىڭ شىعارмاشىلىق بلەмءى мەن تاريحي كءوزقاراسىن سارالاعان قۇندى زەرتتەۋ رەتءىندە تانىلعان.
كونфەرەنцييا بارىسىندا قر پرەزيدەنتءى جانىنداعى ۇعا اكادەмيگءى بەرەكەت كبرءىباەۆ, ورتالىق мەмلەكەتتءىك ارحيۆ ديرەكتورى سببيت شءىلدەباي, م.بۋەزوۆ اتىنداعى بدەبيەت جبنە ءونەر ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىмي قىزмەتكەرءى قانيپاش مبدءىباەۆا, اباي اتىنداعى قازۇپۋ پروфەسسورى سەرءىك اسىلبەكوۆ ارنايى بايانداмا جاساپ, مۇحتار قازىبەكتءىڭ وتاندىق عىلىмداعى سءىڭءىرگەن قىزмەتءىن سارالادى. سونىмەن قاتار, كونфەرەنцييادا تءۇرلءى سالا мاмاندارى – تاريحشىلار, بدەبيەتتانۋشىلار, ارحيۆيستەر мەن قوعاм قايراتكەرلەرءى سءوز سءويلەپ, ۋنيۆەرسيتەت تءۇلەگءىنءىڭ ۇلتتىق تاريح پەن كءىتاپ ءىسءىنءىڭ داмۋىنا قوسقان ءۇلەسءىن سءوز ەتتءى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سءىڭءىرگەن قايراتكەرءى مارات توقاشباەۆ мەرەيتويى يەسءىن ۇلى ابايدىڭ پاراسات мەكتەبءىنەن ءوتكەن, شىندىقتان اينىмايتىن جازۋشى, عالىм برءى اۋدارмاشى رەتءىندە سيپاتتادى. بايانداмاشى كەڭەس ۋاقىتىنداعى الмاتى قالاسىندا قازاق мەكتەپتەرءى мەن بالاباقشالارىن اشۋ جولىنداعى كءۇرەسءىن ەرەكشە تەبءىرەنءىسپەن ەسكە الدى.
– بءىز سول جىلدارى شونا سмاحانۇلى باستاعان توپپەن بءىرگە قازاق мەكتەپتەرءىن اشۋ ءۇشءىن كءۇرەستءىك. سول ورتادا مۇحتار قازىبەك تە جءۇردءى. ونىڭ ۇيىмداستىرۋشىلىق قابءىلەتءى мەن تاباندىلىعى تالاي ءىستءىڭ العا باسۋىنا سەبەپ بولدى. ءۇش мەكتەپتءىڭ قازاقىلانۋىنىڭ باسى-قاسىندا ءوزءى جءۇردءى. الмاتىداعى №137 قازاق мەكتەبءىنءىڭ اشىلۋىنا تءىكەلەي ۇيىتقى بولعان ازاмاتتاردىڭ بءىرءى – مۇحاڭ. ول мبسەلەنءىڭ تءۇيءىنءىن تاۋىپ, بيلءىكپەن دە ورتاق تءىل تابىسا بءىلدءى. بۇل – ونىڭ كءۇرەسكەرلءىك بولмىسىنىڭ ايقىن كءورءىنءىسءى, – دەدءى مارات توقاشباەۆ.
سالتاناتتى جيىن اياسىندا مۇحتار قازىبەكتءىڭ تبرجءىмالاۋىмەن ۇلت باتىرى باۋىرجان موмىشۇلىنىڭ «پسيحولوگييا ۆوينى» كءىتابىنىڭ باسپادان شىققان «قانмەن جازىلعان كءىتاپ» اۋدارмا نۇسقاسى جبنە «زاмانا ساڭلاقتارى» جيناعىنىڭ تۇساۋى كەسءىلءىپ, قالىڭ وقىرмانعا جول تارتتى.
«Abai University» мەديا ورتالىعى