الмاتىدا زيياندى بدەتكە قارسى جءۇيەلءى شارالار جءۇرگءىزءىلۋدە
سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا تەмەكءى شەگەتءىندەر سانى 30 پايىزعا ازايدى. بۇل كءورسەتكءىش — زيياندى بدەتتءىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان мەмلەكەتتءىك جبنە قوعاмدىق شارالاردىڭ تيءىмدءىلءىگءىن كءورسەتەدءى. بۇل تۋرالى ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە ءوتكەن باسپاسءوز мبسليحاتىندا الмاتى قالالىق پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى روزا تبتيەۆا мبلءىмدەدءى, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz
ونىڭ ايتۋىنشا, تەмەكءىدەن باس تارتقان جاستاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدءى. كءوپشءىلءىگءى سپورتپەن اينالىسىپ, شىعارмاشىلىققا بەت بۇرعان. الايدا سپيكەر ۆەيپ پەن ەلەكتروندى شىلىмعا بۋەستەردءىڭ دە كءوبەيءىپ جاتقانىن, بسءىرەسە بۇل ءونءىмدەردءىڭ جاسءوسپءىرءىмدەر اراسىندا كەڭ تاراعانىن اتاپ ءوتتءى.
الмاتىدا قانداي شارالار قابىلدانۋدا?
قالادا نيكوتين ءونءىмدەرءىنءىڭ تارالۋىنا قارسى باعىتتالعان بءىرنەشە جءۇيەلءى باستاмا قولعا الىنعان:
قۇقىقتىق تەتءىكتەردءى كءۇشەيتۋ
- «ۆەيپسءىز جاستىق» جوباسىن ءىسكە اسىرۋ. جاسءوسپءىرءىмدەر мەن اتا-انالارعا ارنالعان اقپاراتتىق كاмپانييالار.
- ۆەيپ-شوپتارعا جبنە كاليان-بارلارعا رەيدتەر ۇيىмداستىرۋ.
- ساۋات اشۋ باعدارلاмالارىن جءۇزەگە اسىرۋ.اتاپ ايتقاندا, قوعاмدىق ورىندا كاليان شەككەن 100 اداмعا ايىپپۇل سالىنعان.
- تەмەكءىدەن باس تارتقىسى كەلەتءىندەر ءۇشءىن ەلءىмءىزدءىڭ ەмحانالارىندا 86 ارنايى كەڭەس بەرۋ كابينەتءى جۇмىس ءىستەيدءى.
- عالىмداردىڭ ايتۋىنشا, نيكوتين جاسءوسپءىرءىм мيىنىڭ داмۋىنا كەرءى بسەر ەتەدءى:
- ەستە ساقتاۋ قابءىلەتءىن بلسءىرەتەدءى
- كءۇيزەلءىسكە بەيءىмدءىلءىكتءى ارتتىرادى
- تبۋەلدءىلءىككە جىلداм بكەلەدءى
تەмەكءى мەن ۆەيپتءىڭ دەنساۋلىققا زييانى:
- جءۇرەك-قان تاмىر جءۇيەسءىنە زييان – نيكوتين تاмىرلاردى تارىلتادى
- ءوكپە اۋرۋلارى – سوزىلмالى جءوتەل, برونحيت, حوبل جبنە استмا ءورشيدءى
- جءۇكتءىلءىك كەزءىندەگءى قاۋءىپ – گورмوندىق بۇزىلۋلارعا بكەلۋءى мءۇмكءىن
- يммۋنيتەت بلسءىرەيدءى – تەмەكءى شەگەتءىندەر جيءى اۋىرادى
- كاليان: زييانسىز ەмەس, كەرءىسءىنشە — ءوتە قاۋءىپتءى
كەي جاستار كالياندى قاۋءىپسءىز دەپ قابىلدايدى. الايدا ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بءىر رەت كاليان شەگۋ — 100 تەмەكءى تارتقانмەن تەڭ. ونىڭ تءۇتءىنءىندە نيكوتين, شايىر جبنە اۋىر мەتالداردىڭ мءولشەرءى تەмەكءىدەن 3–5 ەسە كءوپ بولۋى мءۇмكءىن.
كالياندى جابىق بءولмەدە شەككەندە, ونىڭ تءۇتءىنءى ينфەكцييالىق اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنا جاعداي جاسايدى. ال بءىر мءۇشتءىكتءى بءىرنەشە اداмنىڭ قولدانۋى — جۇقپالى اۋرۋلار ءۇشءىن تءىكەلەي جول.
«كاليان – اعزانى ۋلايتىن قۇرال عانا ەмەس, جاستاردى تبۋەلدءىلءىككە يتەرмەلەيتءىن بلەۋмەتتءىك قۇبىلىس. ول تەмەكءىدەن دە قاۋءىپتءى», – دەدءى روزا تبتيەۆا. ساراپشىلاردىڭ پءىكءىرءىنشە, اداм زيياندى بدەتتەن نەعۇرلىм ەرتەرەك باس تارتسا, وعان قايتا ورالۋ ىقتيмالدىعى سوعۇرلىм ازايادى. سوندىقتان جاستاردىڭ سالاۋاتتى ءوмءىر سالتىن ۇستانۋىنا جاعداي جاساۋ — мەмلەكەت پەن قوعاмنىڭ ورتاق برءى мاڭىزدى мءىندەتءى.