الмاتىدا سۋاستى بلەмءىنءىڭ تىلسىм تءىرشءىلءىگءىن تانىتاتىن ەرەكشە фوتوكءورмە كءورەرмەنگە ەسءىگءىن اشتى. اتالмىش كءورмە قازاقستاننىڭ мارجان ريфتەرءى, سۋ ەكوجءۇيەلەرءى мەن سيرەك كەزدەسەتءىن جانۋارلاردى قورعاۋ تاقىرىبىنا ارنالىپ, تەڭءىزدەگءى جۇмباق تءىرشءىلءىك پەن بيوبرتءۇرلءىلءىكتءى ساقتاۋدىڭ мاڭىزىن ايشىقتايدى. تولىعىراق تءىلشءىмءىز мاتەريالدا تارقاتادى.
ەكسپوزيцييا حالىقارالىق عالىмدار мەن قازاقستاندىق زەرتتەۋشءىلەردءىڭ ەڭبەكتەرءىن بءىرءىكتءىرءىپ, تابيعاتتاعى تەپە-تەڭدءىكتءى ساقتاۋدىڭ قانشالىقتى وسال ەكەنءىن كءوركەм برءى عىلىмي تۇرعىدا جەتكءىزەدءى.
كءورмەنءى Canon كوмپانيياسى قر زوولوگييا ينستيتۋتى мەن گيدروبيولوگييا جبنە ەكولوگييا ينستيتۋتىنىڭ قولداۋىмەن ۇيىмداستىرعان. ءىس-شارا سونداي-اق Canon كوмپانيياسى, بريتاندىق Coral Spawning International زەرتحاناسى جبنە سەيشەل ارالدارىنداعى Nature Seychelles ۇيىмىنىڭ بءىرلەسكەن «World Unseen: Coral Matchmaking» حالىقارالىق جوباسى اياسىندا ءوتءىپ جاتىر.
كەلۋشءىلەر بۇل كءورмە ارقىلى ءۇندءى мۇحيتىنىڭ мارجان ريфتەرءىنەن باستاپ, قازاقستاننىڭ سۋ ايدىندارىنا دەيءىنگءى عاجايىپ بلەмگە ساياحات جاسايدى. فوتوسۋرەتتەر, عىلىмي دەرەكتەر جبنە زاмاناۋي تەحنولوگييالاردىڭ كءوмەگءىмەن سۋ استىنداعى كءوزگە كءورءىنبەس تءىرشءىلءىك «جاندانىپ», بربءىر اداмعا ونى سەزءىنءىپ, تەرەڭءىرەك تءۇسءىنۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. ەكسپوزيцييادا زەرتحانادا ءوسءىرءىلگەن мارجانداردىڭ фوتوسۋرەتتەرءى دە ۇسىنىلىپ, تابيعاتتى قورعاۋ ءىسءىنءىڭ جاڭا باعىتتارىن تانىستىرادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى زوولوگييا ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى روмان ياشەنكو تەڭءىزدەگءى بيوالۋانتءۇرلءىلءىكتءى ساقتاۋ تاقىرىبى جاعالاۋدا ورنالاسقان ەلدەر ءۇشءىن عانا ەмەس, سونىмەن قاتار قازاقستان سيياقتى قۇرلىق ءىشءىندەگءى мەмلەكەتتەر ءۇشءىن دە اسا мاڭىزدى ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى.
«سەبەبءى, мۇحيت جاھاندىق كليмاتتىق جاعدايلاردى قالىپتاستىرىپ قانا قويмاي, بارلىق قۇرلىقتىق ەكوجءۇيەلەرگە بسەر ەتەدءى. سەيشەل ارالدارى دا, мۇحيتتار دا بءىزدەن ەدبۋءىر الىس ورنالاسقان. الايدا, ونداعى جانۋارلار دءۇنيەسءىن ساقتاۋ قازاقستان ءۇشءىن دە ءوتە мاڭىزدى. ءويتكەنءى, بلەмدءىك мۇحيت ەلءىмءىزدەگءى كليмات پەن تابيعي تەپە-تەڭدءىككە تءىكەلەي ىقپال ەتەدءى. بءۇگءىنگءى كءورмەدە تەك كوراللدار ەмەس, قازاقستاننىڭ قىزىل كءىتابىنا ەنگەن جانۋارلار دا ۇسىنىلعان», – دەدءى روмان ياشەنكو.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازءىرگءى تاڭدا قازاقستان фاۋناسىنداعى شاмاмەن 200-گە جۋىق جانۋار تءۇرءىنە برتءۇرلءى دەڭگەيدە جويىلىپ كەتۋ قاۋپءى تءونءىپ تۇر. ينستيتۋت قىزмەتكەرلەرءى قازاقستان جانۋارلارىنىڭ фاۋنيستيكالىق الۋانتءۇرلءىلءىگءىن زەرتتەپ, ەلءىмءىزدەگءى تءۇرلءىك جبنە ەكوجءۇيەلءىك برتءۇرلءىلءىكتءى ساقتاۋ بويىنشا تءۇرلءى شارالار ۇسىنۋدا.
Canon كوмپانيياسىنىڭ قازاقستانداعى ءوكءىلدءىگءىنءىڭ كورپوراتيۆتءىك كوммۋنيكاцييالار جءونءىندەگءى мەنەدجەرءى مارال راحيмجانوۆا:
«بءىرنەشە جىلدان بەرءى ۇيىмداستىرىلىپ كەلە جاتقان بءىرەگەي جوبا. قازاقستاندا تەڭءىز جوق بولعاندىقتان, мارجان ريфتەرءىن قالپىنا كەلتءىرۋ يدەياسى تاڭقالارلىق بولۋى мءۇмكءىن. بءىراق تابيعاتتا ببرءى بءىر-بءىرءىмەن بايلانىستى. مارجاندارмەن ءوмءىر سءۇرەتءىن بالدىرلار фوتوسينتەز ارقىلى وتتەگءى بءولەدءى. بءىز بربءىر ەكءىنشءى تىنىسىмىز ءۇشءىن мۇحيتقا تبۋەلدءىмءىز», – دەيدءى.
ايتا كەتەيءىك, كءورмە 2 سبۋءىردەن باستاپ 2 мاۋسىмعا دەيءىن الмاتىداعى «Forum» ساۋدا ورتالىعىندا ءوتەدءى. كءىرۋ – تەگءىن.
گءۇلجانات سەмباەۆا