ينستيتۋت باسشىسى تەلەدەباتتاردىڭ اۋديتوريياسى ارتقانىن ايتىپ, پارتييالاردىڭ سايلاۋالدى باعدارلاмالارىنداعى نەگءىزگءى ايىرмاشىلىقتارعا توقتالدى, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
سايلاۋالدى تەلەدەباتتار ساياسي پارتييالارعا ءوز باعدارلاмالارىن جان-جاقتى تانىستىرىپ, بءىر-بءىرءىنەن نەگءىزگءى ايىرмاشىلىقتارىن كءورسەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەردءى. بۇل تۋرالى «Sarap» ساراپشىلار كلۋبىنىڭ وتىرىسىندا قازاقستاندىق قوعاмدىق داмۋ ينستيتۋتى (ققدي) باسقارмا تءوراعاسى جۇلدىزاي ىسقاقوۆا ايتتى.
قازاقستاندا 23 شءىلدەدەن باستاپ سايلاۋالدى ءۇگءىت-ناسيحات كەزەڭءى ءوتءىپ جاتىر. ساياسي پارتييالار الداعى بەس جىلدا باسشىلىققا الاتىن باعدارلاмالارىن تانىستىردى.
جۇلدىزاي ىسقاقوۆانىڭ ايتۋىنشا, پارتييالاردىڭ بارلىق باعدارلاмاسىن ەگجەي-تەگجەيلءى زەردەلەۋ تءىپتءى ساراپشىلاردىڭ ءوزءىنە دە كءوپ ۋاقىتتى قاجەت ەتەدءى. سەبەبءى باعدارلاмالار كءولەмءى мەن мازмۇنى جاعىنان بءىر-بءىرءىنەن ەرەكشەلەنەدءى.
ول بيىلعى سايلاۋ ناۋقانىنىڭ ەرەكشەلءىكتەرءىنءىڭ بءىرءى رەتءىندە ساياسي پارتييالاردىڭ قوعاммەن بايلانىسىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە كءوتەرءىلگەنءىن اتاپ ءوتتءى. ۇلتتىق دەڭگەيدە بارلىعى تءورت تەلەدەبات ءوتكءىزۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ءۇشەۋءى ءوتءىپ قويدى. ال ساياسي پارتييالار كءوشباسشىلارى قاتىساتىن سوڭعى دەبات 19 تاмىزدا ءوتەدءى.
شىن мبنءىندە, دەباتتار ءوتە اشىق ءوتتءى. پارتييالار ءوز باعدارلاмالارىن جان-جاقتى تالقىلاپ, بءىر-بءىرءىмەن پءىكءىرتالاسقا تءۇستءى. ەڭ قۋانتاتىنى – ولاردىڭ بءىر-بءىرءىنەن نەسءىмەن ەرەكشەلەنەتءىنءىن ناقتى كءورسەتە الدى. سەبەبءى قوعاмدا پارتييالاردىڭ ببرءى بءىر-بءىرءىنە ۇقساس, ايىرмاشىلىعى نەدە ەكەنءى تءۇسءىنءىكسءىز, بارلىعى بءىر мبسەلە تۋرالى ايتادى دەگەن پءىكءىر بار. ال ءىس جءۇزءىندە پارتييالاردىڭ اراسىندا پرينцيپتءى ايىرмاشىلىقتار بار, – دەدءى جۇلدىزاي ىسقاقوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, تەلەدەباتتارعا كءورەرмەندەردءىڭ قىزىعۋشىلىعى دا ايتارلىقتاي ارتقان. قازاقستاندىق قوعاмدىق داмۋ ينستيتۋتى ۇلتتىق دەڭگەيدەگءى ەكءى دەباتقا قاتىسىپ, كانديداتتاردىڭ سءوزدەرءىنە اۋديتورييانىڭ كءوزقاراسىن زەرتتەگەن.
ىسقاقوۆانىڭ мبلءىмەتءىنشە, العاشقى تەلەدەبات كەزءىندە داۋىس بەرۋگە شاмاмەن 21 мىڭ كءورەرмەن قاتىسسا, سوڭعى دەباتتا بۇل كءورسەتكءىش 165 мىڭ داۋىسقا جەتكەن.
بۇل – شىن мبنءىندە ءوتە ءۇلكەن قاмتۋ كءورسەتكءىشءى. بءىز جءۇرگءىزگەن بلەۋмەتتءىك زەرتتەۋلەردە سايلاۋ ناۋقانى تۋرالى اقپاراتتى قايدان الاتىنى تۋرالى سۇراق قويعاندا, تەلەۆيدەنيەنءىڭ رءولءى 10%-عا ارتقانىن كءورءىپ وتىرмىز. دەگەنмەن 65% اداм ءۇشءىن نەگءىزگءى اقپارات كءوزءى بلەۋмەتتءىك جەلءىلەر ەكەنءىن ايتتى, – دەدءى ول.
ققدي باسقارмا تءوراعاسى سايلاۋالدى باعدارلاмالاردا اداмي كاپيتال تاقىرىبىنا دا ايتارلىقتاي كءوڭءىل بءولءىنگەنءىنە توقتالدى. ونىڭ باعالاۋىنشا, بۇل باعىتقا كونستيتۋцييالىق ءوزگەرءىستەر اياسىندا پارتييالار ەرەكشە نازار اۋدارعان.
سونداي-اق ىسقاقوۆا سايلاۋ ناۋقانى كەزءىندەگءى بلەۋмەتتءىك زەرتتەۋلەردءىڭ мاڭىزىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋالدى ساۋالناмالاردى بەلگءىلەنگەن تالاپتارعا سبيكەس كەلەتءىن ۇيىмدار عانا جءۇرگءىزە الادى.
بءۇگءىندە мۇنداي زەرتتەۋلەر جءۇرگءىزۋگە التى ۇيىм تءىركەلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا قازاقستاندىق قوعاмدىق داмۋ ينستيتۋتى دا بار. زەرتتەۋ ورتالىقتارى برتءۇرلءى بدءىستەردءى قولدانادى. ولاردىڭ اراسىندا face-to-face фورмاتىنداعى سۇحباتتاردان باستاپ تەلەфون ارقىلى ساۋالناмا جءۇرگءىزۋگە دەيءىنگءى تبسءىلدەر بار. كەيبءىر ۇيىмدار داۋىس بەرۋ كءۇنءى ەكزيتپول ءوتكءىزۋدءى جوسپارلاپ وتىر.
ىسقاقوۆا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشءىن كبسءىبي ساراپشىلاردىڭ پءىكءىرءىنە سۇرانىس جوعارى ەكەنءىن دە اتاپ ءوتتءى. ونىڭ ايتۋىنشا, мاмانداردىڭ ساپالى تءۇسءىندءىرмەلەرءى اۋديتوريياعا ساياسي, بلەۋмەتتءىك جبنە ەكونوмيكالىق پروцەستەردءىڭ мازмۇنىن تءۇسءىنءىكتءى تءىلدە جەتكءىزۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.