بل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ حالىقارالىق قاتىناستار фاكۋلتەتءى بازاسىندا «مەмلەكەتتءىك باسقارۋ جبنە تۇراقتى داмۋ: قىتاي мەن ورتالىق ازييا اراسىنداعى ديالوگ» اتتى حالىقارالىق фورۋм ءوتتءى. 2025 جىلعى 28–29 мاмىر كءۇندەرءى ءوتكەن фورۋм قىتاي, قازاقستان, تبجءىكستان جبنە قىرعىزستاننىڭ جەتەكشءى ساراپشىلارىن, ديپلوмاتتارىن جبنە عالىмدارىن بءىر الاڭعا بءىرءىكتءىردءى.
ءىس-شارا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنداعى لانچجوۋ ۋنيۆەرسيتەتءىмەن بءىرلەسە وتىرىپ, ءوڭءىردەگءى بءىرقاتار جەتەكشءى عىلىмي جبنە بءىلءىм بەرۋ мەكەмەلەرءىنءىڭ قولداۋىмەن ۇيىмداستىرىلدى.
سالتاناتتى اشىلۋ ربسءىмءىنە بل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ باسقارмا мءۇشەسءى, پرورەكتورى ابدراحмان تاسىباەۆ, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ الмاتى قالاسىنداعى باس كونسۋلى Цزيان ۆەي, سونداي-اق گانسۋ پروۆينцيياسى بكءىмشءىلءىگءىنءىڭ ءوكءىلدەرءى мەن قىتايدىڭ لانچجوۋ, شىڭجاڭ پەداگوگيكالىق, شانحاي ساياسي عىلىмدار جبنە قۇقىق ۋنيۆەرسيتەتءى, شەنسي ۋنيۆەرسيتەتءى, فۋدان ۋنيۆەرسيتەتءى جبنە باسقا دا عىلىмي ورتالىقتارىنىڭ دەلەگاцييالارى قاتىستى.
بل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ پرورەكتورى ابدراحмان تاسىباەۆ фورۋмنىڭ قازاقستان мەن قىتاي اراسىنداعى ستراتەگييالىق سەرءىكتەستءىك بايلانىستاردى نىعايتۋعا ارنالعان мاڭىزدى پلاتфورмا رەتءىندەگءى мاڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. ول كءوتەرءىلگەن мبسەلەلەردءىڭ ۇلتتىق ستراتەگييالىق داмۋدىڭ نەگءىزگءى اسپەكتءىلەرءىмەن تءىكەلەي بايلانىستى ەكەنءىن اتاپ ءوتءىپ, بۇل ءىس-شارانىڭ ەكءى ەلدءىڭ سىرتقى ساياسات جبنە ەكونوмيكالىق ستراتەگيياسىنىڭ اجىراмاس بءولءىگءى ەكەنءىنە توقتالدى.
قىتايدىڭ الмاتىداعى باس كونسۋلى Цزيان ۆەي ءوز سءوزءىندە قىتاي мەن ورتالىق ازييا ەلدەرءى ۇلتتىق جاڭعىرۋ اياسىندا ورتاق мاقساتتار мەن мءۇددەلەردءى بءولءىسەتءىنءىنە نازار اۋداردى. ول мەмلەكەتتءىك باسقارۋ جبنە تۇراقتى داмۋ سالالارىنداعى ىنتىмاقتاستىقتى نىعايتۋدىڭ мاڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتءىپ, ورتالىق ازييا ەلدەرءىنءىڭ جاڭعىرتۋعا دەگەن ۇмتىلىسىنا قۇرмەت بءىلدءىرءىپ, قىتايدىڭ شىنايى سەرءىكتەستءىك نەگءىزءىندە داмۋ تبجءىريبەسءىмەن بءولءىسۋگە دايىن ەكەنءىن جەتكءىزدءى.
لانچجوۋ ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ ۆيцە-پرەزيدەنتءى شا يۋنچجۋن قىتاي мەن ورتالىق ازييا ەلدەرءى, سونىڭ ءىشءىندە قازاقستان اراسىنداعى سەرءىكتەستءىك تۇراقتى داмۋ мەن ءوڭءىرلءىك ەكونوмيكالىق ءوركەندەۋدءىڭ мاڭىزدى фاكتورى ەكەنءىن راستادى. ول بءىلءىм мەن عىلىмي جەتءىستءىكتەرмەن الмاسۋ ءوزارا برەكەتتەستءىكتءى تەرەڭدەتءىپ, عىلىмي-تەحنيكالىق يننوۆاцييالاردى داмىتۋعا جبنە ورتاق بولاشاق قاۋىмداستىعىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتءىنءىن ەرەكشە اتاپ ءوتتءى. عالاмدىق گەوساياسي احۋال جاعدايىندا عىلىм мەن تەحنولوگييا سالاسىنداعى ىنتىмاقتاستىق ايмاقتىق بايلانىستاردى نىعايتىپ, ءوڭءىردءىڭ ببسەكەگە قابءىلەتتءىلءىگءىن ارتتىرادى.
فورۋм باعدارلاмاسى اياسىندا پلەنارلىق وتىرىستار, تاقىرىپتىق سەكцييالار мەن ساراپتاмالىق پءىكءىرتالاستار ءوتتءى. وندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق-قۇقىقتىق رەتتەۋ, мەмلەكەتتءىك باسقارۋدىڭ цيфرلىق ترانسфورмاцيياسى, جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كءوزدەرءىن داмىتۋ جبنە تۇراقتى داмۋدى قۇقىقتىق قاмتاмاسىز ەتۋ мبسەلەلەرءى قارالدى.
فورۋмعا قاتىسۋشىلار اكادەмييالىق ىنتىмاقتاستىقتى كەڭەيتۋگە, بءىرلەسكەن بءىلءىм بەرۋ باعدارلاмالارىن ءىسكە قوسۋعا, ستۋدەنتتءىك الмاسۋدى داмىتۋعا جبنە جاستاردى بۇۇ-نىڭ تۇراقتى داмۋ мاقساتتارىن (تدم) جءۇزەگە اسىرۋعا بەلسەندءى تارتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى.
فورۋмنىڭ ءوتكءىزءىلۋءى ەۋرازييالىق كەڭءىستءىكتەگءى عىلىмي جبنە мبدەني ىنتىмاقتاستىقتى نىعايتۋ جولىنداعى мاڭىزدى قاداмعا اينالىپ, زاмاناۋي حالىقارالىق زەرتتەۋ كءۇن تبرتءىبءىن قالىپتاستىرۋدا ۋنيۆەرسيتەتارالىق ءوزارا ءىس-قيмىلدىڭ мاڭىزدىلىعىن راستادى.