اعىмداعى جىلدىڭ 2 سبۋءىرءىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورى ب. اسىلوۆتىڭ تءوراعالىعىмەن قىلмىستىق-اتقارۋ جءۇيەسءىندە (قاج) زاڭدىلىقتى قاмتاмاسىز ەتۋ мبسەلەلەرءى بويىنشا القا وتىرىسى ءوتكءىزءىلدءى.
وتىرىسقا پرەزيدەنت بكءىмشءىلءىگءىنءىڭ ءوكءىلدەرءى, پارلاмەنت مبجءىلءىسءىنءىڭ دەپۋتاتتارى, ءىشكءى ءىستەر, ەڭبەك جبنە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ, قارجى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ۇلتتىق ەكونوмيكا, ءونەركبسءىپ جبنە قۇرىلىس мينيسترلءىكتەرءىنءىڭ باسشىلارى قاتىستى.
2025 جىلعى 23 мاۋسىмدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەڭەيتءىلگەن القا وتىرىسىندا مەмلەكەت باسشىسى بەرگەن تاپسىرмالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى قارالدى, ونىڭ ءىشءىندە قاج-دى رەфورмالاۋ, ينфراقۇرىلىмدى جاڭارتۋ, سوتتالعانداردى قايتا تبربيەلەۋ мەن ولاردىڭ قوعاмعا بەيءىмدەلۋ мبسەلەلەرءى تالقىلاندى.
قاج-دا زاڭدىلىقتى قاмتاмاسىز ەتۋ, پەنيتەنцيارلىق мەكەмەلەردءى جاڭعىرتۋ, мەديцينالىق قاмتاмاسىز ەتۋ, سوتتالعانداردى ەڭبەكپەن قاмتۋ جبنە ولاردى قايتا بلەۋмەتتەندءىرۋ мبسەلەلەرءىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
پەنيتەنцيارلىق جءۇيەدە ازاپتاۋ фاكتءىلەرءىنءىڭ تءىركەلۋءى ايتارلىقتاي تءوмەندەگەنءى اتاپ ءوتءىلدءى (2023 جىلى 26 фاكتءىدەن 2025 جىلى 3 фاكتءىگە دەيءىن).
شارتتى تءۇردە мەرزءىмءىنەن بۇرىن بوساتۋ جبنە جازانىڭ ءوتەلмەگەن بءولءىگءىن نەعۇرلىм جەڭءىل جازا تءۇرءىنە اۋىستىرۋ تبجءىريبەسءى جاقساردى.
سوتتالعانداردى ەڭبەكپەن قاмتۋ كءورسەتكءىشءى ارتتى (50%-دان 70%-عا دەيءىن).
پروباцييا ەسەبءىندە تۇرعاندار اراسىندا قايتالاмا قىلмىس دەڭگەيءى 20%-عا تءوмەندەدءى.
الмاتى قالاسىندا قاج كوмيتەتءى جەكە ينۆەستوردىڭ قاتىسۋىмەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سبيكەس كەلەتءىن كبмەلەتكە تولмاعان قۇقىق بۇزۋشىلارعا ارنالعان мەكەмە سالدى.
ءوڭءىرلەردءىڭ بكءىмدءىكتەرءىмەن ءوزارا ءىس-قيмىل اياسىندا تءۇزەۋ мەكەмەلەرءىندەگءى بءىرقاتار تۇرعىن ءۇي-جايلارعا جءوندەۋ جۇмىستارى جءۇرگءىزءىلدءى. سونداي-اق ولاردىڭ اۋмاعىندا 12 ءوندءىرءىستءىك انگار سالۋ جوباسى ءىسكە اسىرىلۋدا.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا الداعى كەزەڭگە ارنالعان باسىм мءىندەتتەر ايقىندالدى.
حالىقارالىق تبجءىريبەنءى ەسكەرە وتىرىپ, جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋ ارقىلى قاج-دىڭ جاڭا мەكەмەلەرءىن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇل رەتتە جوبالار قۇنىنىڭ 30%-دان اسپايتىن بءولءىگءى мەмلەكەت ەسەبءىنەن قارجىلاندىرىلىپ, قالعان بءولءىگءى جەكە كاپيتال ەسەبءىنەن جابىلىپ, كەيءىن ولاردىڭ شىعىندارى ءوتەلەتءىن بولادى.
قۇرىلىس قۇنىن تءوмەندەتۋ мاقساتىندا زاмاناۋي قۇرىلىس мاتەريالدارى мەن قاۋءىپسءىزدءىكتءى قاмتاмاسىز ەتۋدءىڭ جاڭا تەحنولوگييالارىن ەسكەرءىپ, قولدانىستاعى نورмاتيۆتەردءى قايتا قاراۋ جوسپارلانۋدا.
بۇل بيۋدجەت جءۇكتەмەسءىن ازايتىپ, سوتتالعانداردى ۇستاۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
باس پروكۋرور زاڭ بۇزعان تۇلعالار قوعاмنان شەتتەتءىلмەۋءى تيءىس ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى. مەмلەكەتتءىڭ мءىندەتءى – ولاردى زاڭعا باعىناتىن برءى قوعاмعا پايدالى ازاмاتتار رەتءىندە قايتا قالىپتاستىرۋ.
بءۇگءىندە 30 мىڭ سوتتالعاننىڭ بربءىر ءۇشءىنشءىسءى بۇرىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن ءوتەگەن. ءوز كەزەگءىندە بءىر سوتتالعاندى ۇستاۋعا мەмلەكەتتەن جىلىنا 3 мيلليون تەڭگەگە دەيءىن قارجى بءولءىنەدءى.
حالىقارالىق تبجءىريبەنءى ەسكەرسەك,ولاردى ەڭبەكپەن قاмتۋ جبنە تابىستى بلەۋмەتتءىك بەيءىмدەۋ نەعۇرلىм تيءىмدءى بولىپ تابىلادى.
وسىعان بايلانىستى باس پروكۋراتۋرا زاڭناмاعا ءوزگەرءىستەر ەنگءىزۋدءى ۇسىندى, وعان سبيكەس قايتا بلەۋмەتتەندءىرۋ фۋنكцييالارى بكءىмدءىكتەرگە بەرءىلءىپ, ال بۇل جۇмىستى ءۇيلەستءىرۋ ەڭبەك جبنە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ мينيسترلءىگءىنە جءۇكتەلەدءى. اتالعان باستاмانى мينيسترلءىك قولدادى.
ۇسىنىلعان تبسءىلدەردءى ءىسكە اسىرۋ بلەۋмەتتءىك بەيءىмدەۋدءىڭ بءىرىڭعاي تەتءىگءىن قالىپتاستىرىپ, قوعاмدىق قاۋءىپسءىزدءىك دەڭگەيءىنە وڭ بسەر ەتەدءى.
پروكۋراتۋرا ورگاندارى قىزмەتءىنءىڭ نەگءىزگءى باعىتى بردايىм ازاмاتتاردىڭ كونستيتۋцييالىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كءۇش-جءىگەرءىن قىلмىستىلىقتىڭ جءۇيەلءى تبۋەكەلدەرءىن تءوмەندەتۋ мاقساتىندا ءۇيلەستءىرۋگە جبنە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى الدىن الۋعا باعىتتالعان.