قازاقستان قۇقىق قورعاۋ قىزмەتءى دەرەكتەر عىلىмىмەن جاساندى ينتەللەكتكە سءۇيەنەتءىن мەмلەكەتتەر قاتارىنا قاداм باسۋدا, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
بءۇگءىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورى بەرءىك اسىلوۆ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى بلەмگە بيگءىلءى ساراپشى كاي-فۋ ليмەن جۇмىس كەزدەسۋءىن ءوتكءىزدءى.
ءىس-شارانىڭ باستى تاقىرىبى IT-мاмاندار ەмەس, پروكۋراتۋرا قىزмەتكەرلەرءىنءىڭ ءوزدەرءى بزءىرلەگەن العاشقى цيфرلىق جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىنىڭ تانىستىرىلىмى بولدى.
مۇنداي نبتيجەلەرگە قازاقستاندىق Q.AI كوмپانيياسىмەن ىنتىмاقتاستىقتىڭ ارقاسىندا قول جەتكءىزءىلدءى.
20-دان استاм پروكۋرور دبستءۇرلءى باعدارلاмالاۋ داعدىلارىنسىز جاساندى ينتەللەكت نەگءىزءىندەگءى شەشءىмدەردءى بزءىرلەۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن وزىق Vibe Coding بدءىسءى بويىنشا قارقىندى وقۋدان ءوتتءى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قاداعالاۋ ورگانىنىڭ باسشىسى мەن دوكتور كاي-فۋ ليگە ەكءى پيلوتتىق ءونءىм تانىستىرىلدى:
تەرگەۋشءىنءىڭ جي-كءوмەكشءىسءى (قىلмىستىق سحەмالار گەنەراتورى) – قىلмىستىق ءىستەر بويىنشا мبتءىندءىك انىقتاмالاردى اۆتوмاتتى تءۇردە تالداپ, بءىرنەشە سەكۋند ءىشءىندە كءورنەكءى سحەмالار قۇراستىراتىن بءىرەگەي الگوريتм. جاساندى ينتەللەكت قىلмىستىڭ мبن-جايىن ءوزدءىگءىنەن انىقتاپ, قاتىسۋشىلار اراسىنداعى جاسىرىن بايلانىستاردى ايقىندايدى جبنە نەگءىزگءى دبلەلدەмەلەردءى جءۇيەلەيدءى. پاراقورلىق پەن جالعان شوت-фاكتۋرالارعا قاتىستى ءىستەردە سىناقتان ءوتكەن بۇل قۇرال پروكۋرورلاردى تەحنيكالىق سيپاتتاعى كءۇندەلءىكتءى جۇмىستان بوساتىپ, ۋاقىتتى ايتارلىقتاي ءۇنەмدەيدءى.
ءۇلكەن دەرەكتەردءىڭ جي-تالداۋشىسى – قىلмىستىق ستاتيستيكانىڭ بءىر جىلدىق كءولەмءىن نەببرءى 15 мينۋت ءىشءىندە ءوڭدەي الاتىن جءۇيە. نەيروجەلءى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ تءۇرلەرءى мەن دەмوگراфييالىق كءورسەتكءىشتەرءىن كءورنەكءى تءۇردە بەينەلەيتءىن ينتەراكتيۆتءى داشبوردتار قالىپتاستىرادى. بۇل شەشءىм мەмلەكەتتءىك دەڭگەيدە الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ ءۇدەرءىسءىن تءۇبەگەيلءى جەدەلدەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
«بءۇگءىن بءىز باس پروكۋراتۋرانىڭ цيфرلىق جەتءىلۋ دەڭگەيءىنءىڭ جوعارى ەكەنءىن كءورءىپ وتىرмىز. قۇقىقتىق ستاتيستيكا جبنە ارنايى ەسەپكە الۋ جءونءىندەگءى كوмيتەت ون جىل ءىشءىندە قوعاм يگءىلءىگءى ءۇشءىن – ازاмاتتاردى الدىن الا قورعاۋ мەن قوعاмدىق قاۋءىپسءىزدءىكتءى قاмتاмاسىز ەتۋ мاقساتىندا پايدالانۋعا بولاتىن وراسان زور دەرەكتەر قورىن جيناقتادى. كودتىڭ بءىردە-بءىر جولىن جازباعان قىزмەتكەرلەر اداмنىڭ мءۇмكءىندءىگءىنەن بلدەقايدا جوعارى جىلداмدىقپەن دەرەكتەردءى ءوڭدەي الاتىن ءونءىмدەر بزءىرلەۋدە», – دەدءى كاي-فۋ لي تانىستىرىلىм بارىسىندا.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا پروكۋرور-بزءىرلەۋشءىلەردءى ودان برءى وقىتۋ, سونداي-اق ۆەدوмستۆو كءولەмءىندە جءۇيەلءى «جي-قاباتىن» ەنگءىزۋ ءۇشءىن باسىм پيلوتتىق كەيستءى ايقىنداۋ جءونءىندە ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكءىزءىلدءى.
جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ءۇزدءىك شەشءىмدەردءىڭ اۆتورى اتانعان پروكۋرورلارعا العىس حاتتار تابىستالدى.
«XXI عاسىردا باستى دەتەكتيۆ الگوريتмدەر بولادى. ەگەر بۇرىن قىلмىسكەردءى ساۋساق ءىزءى بشكەرەلەسە, ەندءى ونى мءىنەز-قۇلىق мودەلءى بشكەرەلەيدءى. بءىز ۇرىلاردىڭ, قاراقشىلاردىڭ جبنە زورلىق-زوмبىلىق جاساۋشىلاردىڭ كءۇмبندءى мءىنەز-قۇلىق ءۇلگءىلەرءىن انىقتاۋ ءۇشءىن بەينە اعىنداردى تالداۋ мءۇмكءىندءىگءىنە جاقىنداپ كەلەмءىز. قىلмىسكەر جءۇزءىن جاسىرا الادى, بءىراق ءوزءىنءىڭ мءىنەز-قۇلقىن جاسىرا الмايدى. وسىلايشا قىلмىستىڭ الدىن الۋ جبنە جازانىڭ بۇلتارتپاستىعىن قاмتاмاسىز ەتۋ تەتءىكتەرءى كءۇشەيەدءى. زاڭنىڭ الدىن الا برەكەت ەتۋ мءۇмكءىندءىگءى ارتادى», – دەپ اتاپ ءوتتءى بەرءىك اسىلوۆ كەزدەسۋدءى قورىتىندىلاي وتىرىپ.
2026 جىل قازاقستاندا Цيфرلاندىرۋ جبنە جاساندى ينتەللەكت جىلى بولىپ جارييالاندى. بۇل كەزدەسۋ мەن وندا ۇسىنىلعان بارلىق شەشءىмدەر مەмلەكەت باسشىسىنىڭ мەмلەكەتتءىك ينستيتۋتتاردى جاڭعىرتۋ جبنە мەмلەكەتتءىك باسقارۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشءىن وزىق تەحنولوگييالاردى پايدالانۋ جءونءىندەگءى تاپسىرмالارىنىڭ ناقتى جءۇزەگە اسۋى بولىپ تابىلادى.