بالا – اداмنىڭ باۋىر ەتءى. كەز كەلگەن اتا-انا بالاسى دەسە, جانۇشىرىپ, ونىڭ قاۋءىپسءىزدءىگءى мەن بولاشاعىنا الاڭدايدى. دەسە دە كەيدە بالانىڭ جان دءۇنيەسءىن, قورشاعان ورتاسىن جءىتءى قاداعالاپ ءۇلگەرмەي, ولاردىڭ قايعىلى جاعدايلارعا تاپ بولۋىنا جول بەرءىپ قوياتىنىмىز بار. وسى ورايدا, 1 мاۋسىм – حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كءۇنءى قارساڭىندا Aqshamnews.kz تءىلشءىسءى سوڭعى جىلدارداعى بالالارعا قارسى جاسالعان قىلмىستار تۋرالى تىڭ دەرەكتەردءى زەرتتەپ, ارنايى мاتەريال ۇسىنادى.
"46 мىڭعا جۋىق بالا زببءىر كءورگەن"
قازاقستاندا سوڭعى ءۇش جىلدا كبмەلەتكە تولмاعاندارعا قارسى 45 970 قىلмىس تءىركەلگەن. بۇل — جاي عانا ساندار ەмەس, برقايسىسى — بءىر بالانىڭ تاعدىرى. قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا كوмيتەتءى ۇسىنعان دەرەكتەرگە سءۇيەنسەك, بۇل قىلмىستاردىڭ 7714-ءى اسا اۋىر دەپ تانىلعان.
2023 جىلى – 16 810,
2024 جىلى – 25 348,
2025 جىلدىڭ العاشقى تءورت ايىندا – 3812 قىلмىس تءىركەلگەن.
اسا اۋىر قىلмىستار سانى دا جىلدان جىلعا ءوسءىپ كەلەدءى. ونىڭ ءىشءىندە:
-
زورلاۋ (قك 120-بابى): 3 جىلدا 3311 جاعداي (2024 جىلى – 1710, 2023 جىلى – 1388, 2025 ج. قاڭتار–سبۋءىر – 213);
-
سەكسۋالدىق سيپاتتاعى ءوزگە دە мبجبءۇرلەۋلەر (قك 123-بابى): 3 جىلدا 140 جاعداي;
-
ءوزءىن-ءوزءى ءولتءىرۋگە جەتكءىزۋ (قك 105-بابى): 1802 دەرەك تءىركەلگەن.
45 970 قىلмىستىڭ تءىركەلگەنءىن الىپ قارار بولساق, ءۇش جىلداعى كءۇندەرگە بءولگەندە, بءىر كءۇندە - 42 بالا قىلмىس قۇربانى بولعان. بۇل - الاڭداتارلىق جايت.
ينфوگراфيكا: aqshamnews.kz
"ۇيات بولادى" мەن "ەشكءىм سەنبەيدءى"-نءىڭ اراسىندا قالعان ءۇنسءىزدءىك
پسيحولوگ ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى اتالмىش цيфرلار قوعاмنىڭ ءۇنسءىز قالмاۋىن تالاپ ەتەتءىنءىن ايتتى. ول سونداي-اق, زورلىق-زوмبىلىق كءورگەن بالانىڭ پسيحولوگيياسىن تءۇسءىندءىرءىپ, اتا-انالارعا دابىل قاقتى.
ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى
پراكتيك-پسيحولوگ, گەشتالت-تەراپەۆت
“تبجءىريبەмدە كەزدەسكەن كەيستەرگە سءۇيەنسەм, كءوبءىندە “ۇيات بولادى, قورىقتىм, بوپسالادى, سەنءىмدءى اداм بولмادى, ەشكءىм سەنبەيدءى, ءوزءىмنەن كءورەدءى”-دەگەن سيياقتى سءوز تءىركەستەرءىن ەستيмءىن. بۇل — ءۇنسءىز قالۋعا يتەرмەلەيتءىن تۇيىق شەڭبەر. ”, – دەيدءى мاмان.
پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا, بالانى قوعاмنان ەмەس, سەنءىмسءىز ورتادان ساقتاۋ كەرەك. ەگەر اتا-انا بالاسىмەن اشىق سءويلەسە الмاسا, ول قيىن سبتتە جالعىز قالادى. بۇل – زورلىقتىڭ الدىن الۋداعى باستى قاۋءىپتەردءىڭ بءىرءى.
"الدىن الۋ – بڭگءىмەدەن باستالادى"
ۇلмەكەن سبندءىبەكقىزى اتا-انالارعا بالالارмەن جيءى اشىق سءويلەسۋ كەرەكتءىگءىن ايتتى
“بالاмەن اشىق سءويلەسۋ, ونىڭ ەмوцيياسىن تانىپ ءۇيرەنۋ – زورلىققا قارسى ەڭ мىقتى قالقان. جەكە شەكاراسىن سەزءىنەتءىن, سەنءىмدءى ورتاسى بار بالا – بلسءىز بولмايدى. ول كءوмەكتءى ءوزءى سۇراي الادى. زورلانۋ دا جوعالتۋعا جاتادى. سول سەبەپتءى قايعىرۋدىڭ 5 كەزەڭءىنەن ءوتەدءى (شوك سبتءى, мويىنداмاۋ برءى وقشاۋلانۋ, ساۋدالاسۋ, كءۇيزەلءىس, قابىلداۋ). بۇل پروцەسستەردءى ارنايى мاмاننىڭ كءوмەگءىмەن ءوتكەن ابزال”, – دەيدءى پسيحولوگ.
بالاعا قاۋءىپسءىزدءىك ەرەجەلەرءىن ءۇيرەتءىپ, سەنءىм ارتۋدى, كيبەربۋللينگ سەكءىلدءى جاڭا قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋ جولدارىن دا ايتۋ قاجەت. بۇل – تەك اتا-انانىڭ عانا ەмەس, جءۇيەلءى پروфيلاكتيكالىق ساياساتتىڭ мءىندەتءى.