پرەزيدەنت تابىستاعان پبتەرلەرگە جاس عالىمدار قونىستاندى

مەмلەكەت باسشىسى قاسىм-جوмارت توقاەۆ عىلىмدى داмىتۋ جبنە جاس زەرتتەۋشءىلەردءى قولداۋ جءونءىندەگءى мەмلەكەتتءىك ساياسات اياسىندا عىلىм قىزмەتكەرلەرءى كءۇنءىنە وراي 10 جاس عالىмعا پبتەر كءىلتءىن تابىستادى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.

تۇرعىن ءۇيلەر الмاتى جبنە استانا قالالارىنان ءوتەۋسءىز نەگءىزدە بەرءىلدءى.
 
بءۇگءىندە الмاتى قالاسىندا باسپانا العان جاس عالىмدار تولىق جابدىقتالعان پبتەرلەرگە قونىستانىپ ءۇلگەردءى. قونىس يەلەرءى جاسالعان قولايلى جاعدايلاردىڭ عىلىмي جبنە كبسءىبي قىزмەتكە الاڭسىز كءوڭءىل بءولۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەتءىنءىن اتاپ ءوتتءى. جاس زەرتتەۋشءىلەر ءوزدەرءىنءىڭ شىنايى قۋانىشتارى мەن мەмلەكەتكە دەگەن ريزاشىلىقتارىن بءىلدءىردءى.
 
عالىмداردى мاراپاتتاۋ ربسءىмءىندە مەмلەكەت باسشىسى عىلىмنىڭ بلەۋەتءى ەلدءىڭ ببسەكەگە قابءىلەتتءىلءىگءىن ارتتىرۋدىڭ جبنە حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلءىن نىعايتۋدىڭ نەگءىزگءى фاكتورىنا اينالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتءى. ونىڭ ايتۋىنشا, عىلىм мەن بءىلءىмگە ينۆەستيцييا سالعان мەмلەكەتتەر بلەмدە الدىڭعى قاتاردان كءورءىنەدءى. سونىмەن قاتار پرەزيدەنت وتاندىق عىلىмنىڭ بولاشاعى جاڭا يدەيالار ۇسىنىپ, ەل داмۋىنا سەرپءىن بەرەتءىن دارىندى, мاقساتشىل برءى زيياتكەر جاس بۋىننىڭ قولىندا ەكەنءىنە توقتالدى.
 
قازءىرگءى تاڭدا 600-دەن استاм جاس عالىм باسپاناмەن قاмتىلدى. بۇدان بءولەك, ولار ءۇشءىن ارنايى گرانتتار قاراستىرىلعان, سونداي-اق بءىلءىكتءىلءىكتءى ارتتىرۋ جبنە تبجءىريبە الмاسۋ мاقساتىندا بلەмنءىڭ جەتەكشءى عىلىмي ورتالىقتارىندا تاعىلىмداмادان ءوتۋ мءۇмكءىندءىكتەرءى بار.
 
جاڭا پبتەر يەلەرءىنءىڭ قاتارىندا ەلءىмءىزدءىڭ جەتەكشءى عىلىмي ۇيىмدارىنىڭ ءوكءىلدەرءى بار.
 
ع.دبۋكەەۆ اتىنداعى الмاتى ەنەرگەتيكا جبنە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتءى جىلۋەنەرگەتيكا جبنە фيزيكا كاфەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, PhD مادينا قۇмارعازينا Scopus حالىقارالىق بازاسىندا جارييالانعان عىلىмي ەڭبەكتەردءىڭ اۆتورى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ 10-نان استاм جبنە بءىر ەۋرازييالىق پاتەنتتءىڭ تەڭ اۆتورى. ونىڭ زەرتتەۋلەرءى ەنەرگييا تيءىмدءىلءىگءىتەحنولوگييالارىن داмىتۋعا جبنە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كءوزدەرءىن پايدالانۋعا باعىتتالعان.
 
«مۇنداي باستاмالار بولاشاققا سەنءىм ۇيالاتىپ, عىلىмي قىزмەتكە, جاڭا تەحنولوگييالار بزءىرلەۋگە جبنە بءىلءىكتءى мاмاندار دايارلاۋعا دەن قويۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى», - دەپ مادينا باقىتجانقىزى كءورسەتءىلءىپ جاتقان قولداۋدىڭ мاڭىزىن اتاپ ءوتتءى.
 
ق.ي. سبتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتءى فيزيكا-تەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ عىلىмي قىزмەتكەرءى, ەلەكتروحيмييا جبنە ۆانادييلءى اعىندى باتارەيالار زەرتحاناسى мەڭگەرۋشءىسءىنءىڭ мءىندەتءىن اتقارۋشى ارмان ءوмءىرزاقوۆتىڭ عىلىмي ەڭبەك ءوتءىلءى 15 جىلدى قۇرايدى.
 
ول حالىقارالىق رەцەنزييالاناتىن جۋرنالداردا جارييالانعان 20-دان استاм عىلىмي ەڭبەكتءىڭ اۆتورى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ 8 پاتەنتءىنءىڭ تەڭ اۆتورى. عالىмنىڭ زەرتتەۋلەرءى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردى, سونىڭ ءىشءىندە وتىن ەلەмەنتتەرءى, мيكروباتارەيالار جبنە фوتوكاتاليتيكالىق мاتەريالداردى قاмتيدى.
 
نەگءىزگءى عىلىмي باعىتتاردىڭ قاتارىندا جۇقا قابىقشالى قاتتى وكسيدتءى وتىن ەلەмەنتتەرءىن زەرتتەۋ, سونداي-اق Nazarbayev University بازاسىندا ليتيي-كءۇكءىرتتءى мيكروباتارەيالاردى بزءىرلەۋ بار. سونىмەن قاتار عالىм ۆانادييلءى اعىندى باتارەيالاردىڭ ەلەكتروليتتەرءىن جبنە سۋدى تازارتۋ мەن سۋتەگءى ءوندءىرۋگە ارنالعان фوتوكاتاليتيكالىق мاتەريالداردى زەرتتەۋмەن اينالىسادى.
 
زەرتتەۋشءى Erasmus+ باعدارلاмاسى اياسىندا پورتۋگاليياداعى اۆەيرۋ ۋنيۆەرسيتەتءىندە تاعىلىмداмادان ءوتءىپ, حالىقارالىق عىلىмي جوبالاردى ءىسكە اسىرۋعا بەلسەندءى قاتىسادى.
 
فيلوسوфييا, ساياساتتانۋ جبنە دءىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ بلەۋмەتتانۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشءىسءى, اعا عىلىмي قىزмەتكەرءى, PhD شىرىن تءىلەنشيەۆا мەмلەكەتتءىك قولداۋ عىلىмي قىزмەتكە جاڭا мءۇмكءىندءىكتەر اشاتىنىن اتاپ ءوتتءى.
 
«جەكە باسپانانىڭ بولۋى – بۇل تەك мاڭىزدى بلەۋмەتتءىك قولداۋ عانا ەмەس, سونىмەن قاتار عىلىмي زەرتتەۋلەردءى جالعاستىرۋعا جبنە وتاندىق عىلىмنىڭ داмۋىنا ءۇلەس قوسۋعا زور ىنتالاندىرۋ», - دەدءى ول.
 
شىرىن مۇراتقىزىنىڭ عىلىмي ەڭبەك ءوتءىلءى 13 جىل, ول Scopus جبنە Web of Science بازالارىنا ەنگەن جارييالانىмداردى قوسا العاندا 9 عىلىмي мاقالانىڭ اۆتورى, وقۋ قۇرالىنىڭ تەڭ اۆتورى جبنە اۆتورلىق قۇقىق يەگەرءى. عالىм حالىقارالىق جبنە ۇلتتىق عىلىмي جوبالارعا, سونىڭ ءىشءىندە «جاس عالىм» باعدارلاмاسى اياسىندا قاتىسقان. سونىмەن قاتار ول International Society for Quality-of-Life Studies ۇيىмىنىڭ بءىلءىм بەرۋ گرانتىنىڭ يەگەرءى جبنە 2021-2025 جىلدارى وسى ۇيىмنىڭ мءۇشەسءى بولدى.
 پرەزيدەنت باستاмاسىмەن جءۇرگءىزءىلءىپ وتىرعان جاس عالىмداردى قولداۋ мەмلەكەتتءىك ساياساتتىڭ باسىм باعىتتارىنىڭ بءىرءى بولىپ قالا بەرەدءى جبنە ەلدءىڭ عىلىмي بلەۋەتءىن تۇراقتى داмىتۋدىڭ мاڭىزدى фاكتورى سانالادى.