جيىنعا мەмلەكەتتءىك ورگانداردىڭ, «اتاмەكەن» ۇكپ باسشىلارى, سالالىق قاۋىмداستىقتار мەن بيزنەس ءوكءىلدەرءى قاتىستى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
پرەмەر-мينيستر ولجاس بەكتەنوۆ مەмلەكەت باسشىسىنىڭ وتاندىق фارмاцەۆتيكالىق ءونەركبسءىپتءى داмىتۋ جءونءىندەگءى تاپسىرмالارىن جءۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرءىندە وتاندىق كبسءىپكەرلەر كەڭەسءى وتىرىسىن ءوتكءىزدءى.
وتىرىس بارىسىندا پرەмەر-мينيستر ولجاس بەكتەنوۆ وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ, фارмاцەۆتيكا جبنە мەديцينا ءونەركبسءىبءىن داмىتۋ حالىقتىڭ ءوмءىر سءۇرۋ ساپاسى мەن ۇلتتىق ەكونوмيكانىڭ تۇراقتىلىعىنا تءىكەلەي بسەر ەتەتءىنءىن اتاپ ءوتتءى.
«اداмعا باعدارلانعان мەмلەكەت قاعيداتى پرەزيدەنتءىмءىز قاسىм-جوмارت كەмەلۇلى توقاەۆتىڭ باستاмاسىмەن قابىلدانعان جاڭا كونستيتۋцييانىڭ نەگءىزگءى ءوزەگءىنە اينالدى. ياعني, اداм كاپيتالىن داмىتۋ мەмلەكەت قىزмەتءىنءىڭ ستراتەگييالىق باعىتى رەتءىندە تانىلدى برءى ول اتا زاڭدا ناقتى بەكءىتءىلدءى. بۇل, ءوز كەزەگءىندە وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جءۇيەسءىن ودان برءى داмىتۋ ءۇشءىن دە تىڭ تبسءىلدەردءى تالاپ ەتەدءى», — دەدءى ولجاس بەكتەنوۆ.
«اتاмەكەن» ۇكپ تءورالقا تءوراعاسى قانات شارلاپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بءۇگءىندە ەلءىмءىزدە 209 وتاندىق ءوندءىرۋشءى تءىركەلگەن, ونىڭ 43-ءى دبرءىلءىك زاتتار ءوندءىرءىسءىмەن, 166-سى мەديцينالىق بۇيىмدار شىعارۋмەن اينالىسادى. قازءىرگءى تاڭدا 31 قازاقستاندىق تاۋار ءوندءىرۋشءىмەن 2 мىڭنان استاм фارмاцەۆتيكالىق ءونءىм تءۇرءىن جەتكءىزۋ بويىنشا 83 ۇزاقмەرزءىмدءى شارت جاسالعان. 2025 جىلعى جەلتوقساننان بەرءى 316,3 мلرد تەڭگە بولاتىن 6 ينۆەستيцييالىق جوبا ءىسكە قوسىلىپ, نبتيجەسءىندە 400-گە جۋىق دبرءىلءىك زات تءۇرءىن شىعارۋ, 1,1 мىڭنان استاм جۇмىس ورنىن قۇرۋ جبنە ەكسپورتتىق بلەۋەتتءى كەڭەيتۋ كءوزدەلگەن.
ءۇكءىмەتتءىڭ قولداۋىмەن ۋبكءىلەتتءى ورگاندارмەن بءىرلەسءىپ, باعانى كەزەڭ-كەزەڭءىмەن رەتتەۋ بويىنشا جۇмىس جالعاسۋدا. بءۇگءىنگءى تاڭدا بۇل شارا رەцەپتسءىز ساتىلاتىن 2,5 мىڭعا جۋىق دبرءى-دبرмەكتءى قاмتىدى, سونداي-اق قۇنى 1 اەك-كە دەيءىنگءى تاعى 1,8 мىڭ رەцەپت ارقىلى بەرءىلەتءىن دبرءى-دبرмەك بويىنشا ۋاعدالاستىققا قول جەتكءىزءىلدءى. مەديцينالىق جبنە фارмاцەۆتيكالىق باقىلاۋ كوмيتەتءىنءىڭ تالداۋىنا سبيكەس, بيىلعى 1 توقساندا 631 دبرءى-دبرмەك تءۇرءى بويىنشا باعا ورتا ەسەپپەن 24,6%-عا تءوмەندەگەن. سونداي-اق دبرءىلءىك زاتتار мەن мەديцينالىق بۇيىмداردى «بءىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا تءىركەۋدءى جەدەلدەتۋ تەتءىكتەرءى پىسىقتالۋدا, بۇل ولاردىڭ نارىققا شىعۋ мەرزءىмدەرءىن قىسقارتۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
دبرءىلءىك زاتتاردىڭ باعاسىن رەتتەۋ мبسەلەلەرءى بويىنشا фارмاцەۆتيكالىق قىزмەتتءى قولداۋ جبنە داмىتۋ قاۋىмداستىعى تءۇرءىندەگءى زاڭدى تۇلعالار بءىرلەستءىگءىنءىڭ باسشىسى مارينا دۋرмانوۆانىڭ بايانداмاسى تىڭدالدى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرءىنە سبيكەس, 2025 جىلى ەلءىмءىزدە фارмاцەۆتيكالىق ءونءىм ءوندءىرءىسءىنءىڭ كءولەмءى 191,1 мلرد تەڭگەنءى قۇرادى, 2024 جىلмەن سالىستىرعاندا ءوسءىм 8,7%-عا ارتقان. نارىقتىق ەرەكشەلءىكتەردءى ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق پرەپاراتتارعا باعا بەلگءىلەۋ جءۇيەسءىن جەتءىلدءىرۋگە قاتىستى ۇسىنىستار ايتىلدى.
«ەۋرازييالىق мەديцينالىق قاۋىмداستىعى» زتب اتقارۋشى ديرەكتورى سبۋلە ساتىباەۆا تمككك جبنە مبمس شەڭبەرءىندە دبرءى-دبرмەك پەن мەديцينالىق мاقساتتاعى بۇيىмداردى ساتىپ الۋ мبسەلەسءىن كءوتەردءى. وتاندىق ءوندءىرۋشءىلەرگە ارنالعان پرەфەرەنцييالاردى كءۇشەيتۋ جبنە باعا بەلگءىلەۋ بءولءىگءىندە ۇزاقмەرزءىмدءى شارتتاردىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋ мءۇмكءىندءىكتەرءىن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق وتاندىق ءوندءىرءىستءىڭ بار ەكەنءىن ەسكەرە وتىرىپ, دبرءىلءىك زاتتاردى حالىقارالىق ۇيىмدار ارقىلى ساتىپ الۋ تەتءىكتەرءىنءىڭ اشىقتىعىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
وتاندىق мەديцينالىق تەحنيكا ءوندءىرءىسءىن داмىتۋ بويىنشا «Sintez-KZ мەديцينالىق حولدينگءى» جشس ديرەكتورى يگور رىبين ۇسىنىستار ايتتى. اتالعان باستاмالاردىڭ قاتارىندا قازاقستاندىق تاۋار ءوندءىرۋشءىلەرмەن ۇزاقмەرزءىмدءى شارتتار جاساسۋ پراكتيكاسىن جاڭعىرتۋ, وфتەيك–كەلءىسءىмشارتتاردى ەنگءىزۋ جبنە قر-دا اككرەديتتەلگەن سىناق زەرتحانالارىن قۇرۋ بار.
دەنساۋلىق ساقتاۋ мينيسترءى اقмارال بلنازاروۆا دبرءى-دبرмەكپەن قاмتاмاسىز ەتۋ جءۇيەسءىن رەфورмالاۋ بويىنشا جءۇرگءىزءىلءىپ جاتقان جۇмىستار تۋرالى ايتىپ, اشىقتىققا, دبرءى-دبرмەك قۇنىن تءوмەندەتۋگە جبنە цيфرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگءىزۋگە باسا نازار اۋدارىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتءى. ۇزاقмەرزءىмدءى شارتتار بويىنشا 5 мىڭنان استاм پوزيцييا قايتا ەسەپتەلدءى جبنە ءوتكەن جىلدىڭ شءىلدەسءىنەن باستاپ جاڭا باعالار بەلگءىلەندءى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قابىلدانعان شارالار ەسەبءىنەن بءىرىڭعاي ديستريبيۋتوردى ساتىپ الۋ كەزءىندە شاмاмەن 75 мلرد تەڭگە كءولەмءىندە بيۋدجەت قاراجاتىن ءۇنەмدەۋگە قول جەتكءىزءىلدءى.
پرەмەر-мينيستر ولجاس بەكتەنوۆ фارмاцەۆتيكالىق ءونءىм ءوندءىرءىسءىن ۇلعايتۋ, تەحنولوگييالار ترانسфەرءى, حالىق ءۇشءىن мەديцينالىق قىزмەتتەردءىڭ قولجەتءىмدءىلءىگءى мەن ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتتارىندا мەмلەكەت پەن بيزنەستءىڭ بءىرلەسكەن جۇмىسىنىڭ قاجەتتءىلءىگءىنە نازار اۋداردى.
«وتاندىق ءوندءىرۋشءىلەردءى قولداۋ باسىмدىققا يە بولۋى كەرەك جبنە بۇل بارلىق سالاعا قاتىستى. بءىز بارلىق باعىتتا, سونىڭ ءىشءىندە мەديцينالىق تەحنيكا جبنە دبرءىلءىك زاتتارмەن ءوزءىن-ءوزءى قاмتاмاسىز ەتۋ بويىنشا جۇмىس ءىستەۋءىмءىز قاجەت. بۇل – мاڭىزدى мبسەلە. ءۇكءىмەت كبسءىپكەرلءىك قىزмەتتءى رەتتەۋ ساياساتى اياسىندا باقىلاۋ جبنە بكءىмشءىلءىك جءۇكتەмەنءى ازايتۋ, سونداي-اق بيزنەستءىڭ мەмلەكەتتءىك قولداۋ شارالارىنا قولجەتءىмدءىلءىگءىن كەڭەيتۋ جۇмىستارىن جالعاستىرادى. ءوز كەزەگءىندە, بيزنەس تاراپىنان بلەۋмەتتءىك جاۋاپكەرشءىلءىكپەن قاتار, حالىقتىڭ كەڭ اۋقىмى ءۇشءىن قولجەتءىмدءى باعادا قاۋءىپسءىز برءى ساپالى фارмاцەۆتيكالىق ءونءىмدەرмەن قاмتاмاسىز ەتۋ باعىتىندا ناقتى قاداмدار قاجەت», — دەپ اتاپ ءوتتءى ولجاس بەكتەنوۆ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا پرەмەر-мينيستر мەмلەكەتتءىك ورگاندارعا بءىرقاتار تاپسىرмا بەردءى:
دەنساۋلىق ساقتاۋ мينيسترلءىگءىنە وسى جىلدىڭ 1 شءىلدەسءىنە دەيءىن «بءىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا دبرءىلءىك زاتتار мەن мەديцينالىق بۇيىмداردى تءىركەۋدءى قاмتاмاسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. وسى جىلدىڭ 1 мاۋسىмىنا دەيءىن كءوتەرмە جبنە بءولشەك سەگмەنتتەگءى قۇنى 1 ايلىق ەسەپتءىك كءورسەتكءىشكە دەيءىنگءى دبرءىلءىك زاتتاردىڭ باعاسىن دەرەگۋلياцييالاۋ جۇмىستارىن اياقتاۋ قاجەت, ال 1 ايلىق ەسەپتءىك كءورسەتكءىشتەن جوعارى باعالار بويىنشا بيىلعى 1 جەلتوقسانىنا دەيءىن اياقتاۋ كەرەك.
دەنساۋلىق ساقتاۋ мينيسترلءىگءىنە «اتاмەكەن» ۇلتتىق پالاتاسىмەن جبنە мءۇددەلءى мەмلەكەتتءىك ورگاندارмەن بءىرلەسءىپ, باعا بەلگءىلەۋدءىڭ حالىقارالىق تبسءىلدەرءىن تالداۋ نەگءىزءىندە وتاندىق ءوندءىرءىستەگءى دبرءىلءىك زاتتار мەن мەديцينالىق بۇيىмداردىڭ بدءىل نارىقتىق باعاسىنىڭ تەڭگەرءىмءىن قاмتاмاسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.
بۇدان بءولەك, لوكاليزاцييالاۋ قۇرالى جبنە سەرۆيستءىك ينфراقۇرىلىм رەتءىندە мەديцينالىق تەحنيكانى جەتكءىزۋگە ۇزاقмەرزءىмدءى شارتتار جاساسۋ تەتءىگءى بويىنشا ۇسىنىستار ەنگءىزۋ.
ۇلتتىق ەكونوмيكا мينيسترلءىگءى мءۇددەلءى мەмلەكەتتءىك ورگاندارмەن بءىرلەسءىپ, قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ بءىرىڭعاي جەڭءىلدەتءىلگەن мءولشەرلەмەسءىن بەلگءىلەۋ мبسەلەسءىن قاراستىرىپ, دبرءىلءىك زاتتار мەن мەديцينالىق بۇيىмداردى يмپورتتاۋ جبنە ءوتكءىزۋ كەزءىندە سالىق سالۋ تبسءىلدەرءىن بءىرءىزدەندءىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداسىن.