2026 جىلعى 23 قازاندا NVIDIA نەگءىزءىن قالاۋشى برءى باس ديرەكتورى دجەنسەن حۋانگ استاناداعى alem.ai حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىندا العاش رەت بولدى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
ساپار بارىسىندا وعان قولايلى ينستيتۋцيونالدىق ورتا, زاмاناۋي ينфراقۇرىلىм جبنە اداмي كاپيتالدى داмىتۋ سىندى ءۇش نەگءىزگءى قۇراмداس بءولءىككە نەگءىزدەلگەن قازاقستاننىڭ جاھاندىق Physical AI حابىن قالىپتاستىرۋ ستراتەگيياسى تانىستىرىلدى.
ساپار بارىسىندا دجەنسەن حۋانگ جاساندى ينتەللەكتتءىڭ تاريحى мەن ەۆوليۋцيياسىنا — العاشقى تۇجىرىмداмالاردان باستاپ قازءىرگءى نەيروجەلءىلەر мەن گەنەراتيۆتءى AI-گە دەيءىن, سونداي-اق ونىڭ اداмزات بولاشاعىنا تيگءىزەتءىن بسەرءىنە ارنالعان سينگۋليارلىق мۇراجايىنىڭ ەكسپوزيцيياسىмەن تانىستى. ەكسكۋرسييانىڭ ەرەكشە سبتءى رەتءىندە NVIDIA نەگءىزءىن قالاۋشىسى كوмپانييانىڭ گراфيكالىق تەحنولوگييالارىنىڭ داмۋىنداعى ەرتە كەزەڭدەردءىڭ بءىرءىن بەينەلەيتءىن 1980 جىلعى NVIDIA RIVA TNT بەينەكارتاسىنا — мۇراجاي ەكسپوناتىنا قولتاڭبا قويدى. دجەنسەن حۋانگتىڭ قولتاڭباسى بار بۇل ەكسپونات мۇراجاي كوللەكцيياسىنىڭ بءىر بءولءىگءىنە اينالادى. سونداي-اق دجەنسەن حۋانگ كونتەنتءى تولىعىмەن جاساندى ينتەللەكت كءوмەگءىмەن جاسالعان دءۇنيە جءۇزءىندەگءى العاشقى كينوتەاتر — AI Cinema-عا باردى.
«كەز كەلگەن ەلدءىڭ ەڭ قۇندى قازىناسى — ونىڭ اداмدارىنىڭ мبدەنيەتءى мەن زيياتكەرلءىك بلەۋەتءى. قازاقستاندىق بزءىرلەۋشءىلەر, كبسءىپكەرلەر мەن ستۋدەنتتەردءىڭ قازءىر ءوزءىندءىك قازاقستاندىق جءى جاساپ شىعارۋعا سيرەك كەلەتءىن мءۇмكءىندءىگءى بار. مۇنداي ءورشءىل мاقساتتارмەن جبنە قۋاتتى عىلىмي-ينجەنەرلءىك بازاмەن قازاقستان جاڭا ستارتاپتاردى ءىسكە قوسىپ, تۇتاس سالالاردى ءوزگەرتە الادى جبنە جاس بۋىن ءۇشءىن جاڭا كءوكجيەكتەر اشا الادى», — دەپ اتاپ ءوتتءى NVIDIA نەگءىزءىن قالاۋشى برءى باسشىسى دجەنسەن حۋانگ.
ساپار بارىسىندا پايدالانۋشىلار мەмلەكەتتءىك, بيزنەس جبنە ءوزگە دە قىزмەتتەردءى ءوز بەتءىنشە الا الاتىن جاڭا بۋىنداعى Self-Service Center كەڭءىستءىگءى تانىستىرىلدى. بۇل كەڭءىستءىكتءىڭ نەگءىزگءى ەلەмەنتءى — تابيعي تءىل ارقىلى قىزмەتتەرگە قولجەتءىмدءىلءىكتءى قاмتاмاسىز ەتەتءىن alem.gpt زيياتكەرلءىك چات-كءوмەكشءىسءى بولدى. بۇل شەشءىмنءىڭ تەحنولوگييالىق نەگءىزءى — NVIDIA H200 گراфيكالىق پروцەسسورلارىن قولداناتىن Alem.Cloud GPU-كلاستەرلەرءىندە جۇмىس ءىستەيتءىن جاساندى ينتەللەكت мودەلدەرءى. سونداي-اق цيфرلىق قۇجاتتار мەن eGov QR سەرۆيسءىن قوسا العاندا, eGov Mobile мءۇмكءىندءىكتەرءى, سونداي-اق цيфرلىق يپوتەكانى ربسءىмدەۋ мىسالىندا мەмلەكەتتءىك جبنە بانك جءۇيەلەرءىنءىڭ ينتەگراцيياسى كءورسەتءىلدءى.
«بءۇگءىنگءى تاڭدا جاساندى ينتەللەكت تەك تەحنولوگييالاردى عانا ەмەس, سونىмەن قاتار بلەмدءىك ەكونوмيكاداعى كءۇشتەر بالانسىن دا ءوزگەرتءىپ جاتىر. قازاقستان بۇل يندۋسترييانىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىراتىن ەلدەردءىڭ قاتارىنان ءوز ورنىن الۋعا نيەتتءى. بءىزدءىڭ ارتىقشىلىعىмىز — ەنەرگەتيكالىق بلەۋەتتءىڭ, داмىعان ءونەركبسءىپتءىڭ جبنە تالانتتى ينجەنەرلەر мەن بزءىرلەۋشءىلەر سانىنىڭ ءوسۋءىنءىڭ ءۇيلەسءىмءى. NVIDIA سيياقتى تەحنولوگييالىق كءوشباسشىلارмەن بءىرگە بءىز قازاقستاندى زيياتكەرلءىك جءۇيەلەر мەن روبوتوتەحنيكا جاسالاتىن, سىنالاتىن جبنە ناقتى ءونەركبسءىپتءىك جاعدايلاردا ەنگءىزءىلەتءىن Physical AI داмىتۋدىڭ جاھاندىق الاڭىنا اينالدىرۋ мءۇмكءىندءىگءىن كءورءىپ وتىرмىز. بءىز AI-ينфراقۇرىلعىسىن داмىتىپ قانا قويмاي, بلەмدءىك نارىقتا ببسەكەگە قابءىلەتتءى تەحنولوگييالار мەن كوмپانييالار قۇرۋعا ۇмتىلاмىز», — دەپ اتاپ ءوتتءى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەмەر-мينيسترءىنءىڭ ورىنباسارى, جاساندى ينتەللەكت جبنە цيфرلىق داмۋ мينيسترءى جاسلان مبديەۆ.
دجەنسەن حۋانگتىڭ ساپارى قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت ەكوسيستەмاسىن داмىتۋعا جبنە ونىڭ جاھاندىق تەحنولوگييالىق يندۋستريياعا ينتەگراцييالانۋىنا جاڭا мءۇмكءىندءىكتەر اشادى. ەل ءىشءىندە بلەмدءىك دەڭگەيدەگءى تەحنولوگييالاردى بزءىرلەۋ ءۇشءىن جاعداي جاساۋدىڭ جبنە قازاقستاندىق мاмاندار мەن كوмپانييالاردىڭ حالىقارالىق мءۇмكءىندءىكتەرءىن كەڭەيتۋدءىڭ мاڭىزى ەرەكشە.
دجەنسەن حۋانگتىڭ ساپارى اياسىندا Astana Hub باس ديرەكتورى ماعجان ماديەۆ Peer-to-Peer ءوزارا برەكەتتەسۋ جبنە گەيмيфيكاцييا قاعيداتتارىنا نەگءىزدەلگەن ستارتاپتاردىڭ цيфرلىق قالاسى — Startup City جوباسىن تانىستىردى. بۇل پلاتфورмا ءوڭءىرلءىك حابارلاردى, بءىلءىм بەرۋ باعدارلاмالارىن, زەرتحانالاردى, ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋدى جبنە حالىقارالىق الاڭداردى بءىرءىكتءىرءىپ, ستارتاپتارعا يدەيادان جاھاندىق نارىقتارعا دەيءىنگءى جولدان ءوتۋگە كءوмەكتەسەدءى. ينتەراكتيۆتءى ويىن фورмاتىندا قاتىسۋشىلار ۆيرتۋالدى мونەتالار تاۋىپ, ولاردى ەكوسيستەмا ءىشءىندە پايدالانا الادى, ال цيфرلىق ەگءىزدەر Astana Hub-تىڭ ناقتى ينфراسترۋكتۋراسىن كءورسەتەدءى. ءىس-شارادا قازاقستاننىڭ NVIDIA كوмپانيياسىмەن ىنتىмاقتاستىعىن كەڭەيتۋ мءۇмكءىندءىكتەرءىنە دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
«دجەنسەن حۋانگتىڭ alem.ai-عا ساپارى — قازاقستاندىق تەحنولوگييالىق كوмپانييالار ءۇشءىن جاڭا мءۇмكءىندءىكتەر اشۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. بۇل بسءىرەسە جاساندى ينتەللەكتتءى روبوتوتەحنيكاмەن, ءونەركبسءىپپەن جبنە ينфراقۇرىلىммەن بءىرءىكتءىرەتءىن Physical AI تەحنولوگييالارىنا قاتىستى. قازاقستاندىق ستارتاپتار قازءىردءىڭ ءوزءىندە روبوتوتەحنيكا, اۆتونوмدى باسقارۋ جبنە زيياتكەرلءىك جءۇيەلەر سالاسىندا شەشءىмدەر بزءىرلەپ جاتىر. سوندىقتان بءىز وسىنداي كوмاندالارعا ءوز بزءىرلەмەلەرءىن داмىتۋ جبنە ولاردى جاھاندىق نارىققا شىعارۋ ءۇشءىن ينфراقۇرىلىмعا, ساراپتاмاعا جبنە حالىقارالىق سەرءىكتەستەرگە قولجەتءىмدءىلءىك بەرەتءىن جاعدايلار جاساۋعا ۇмتىلاмىز», — دەپ اتاپ ءوتتءى Astana Hub گەنەرالنوگو ديرەكتورى ماعجان ماديەۆ.
ساپار بارىسىندا قازاقستاندىق تەحنولوگييالىق ستارتاپتارعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. دجەنسەن حۋانگقا ءوز ۇشۋ اپپاراتتارىن بزءىرلەۋ جبنە ءوندءىرۋмەن, سونداي-اق ۇشۋدى اۆتونوмدى باسقارۋعا جبنە ناقتى ۋاقىت رەجيмءىندە وپەراцييالاردى ءۇيلەستءىرۋگە ارنالعان باعدارلاмالىق-اپپاراتتىق شەشءىмدەردءى جاساۋмەن اينالىساتىن ARC Aero تەحنولوگييالىق كوмپانيياسىنىڭ بزءىرلەмەلەرءى تانىستىرىلدى. سونداي-اق ءونەركبسءىپ, قۇرىلىس, قالالىق ينфراقۇرىلىмعا ارنالعان زيياتكەرلءىك цيфرلىق ەگءىزدەردءىڭ قازاقستاندىق تەحنولوگييالىق پلاتфورмاسى — QazTWIN كءورسەتءىلدءى; بۇل رەتتە تەحنيكالىق دياگنوستيكانىڭ جوعارى دبلدءىگءىмەن, تەكسەرۋ قاۋءىپسءىزدءىگءىмەن جبنە ينجەنەرلءىك جءۇيەلەردءى پايدالانۋ تيءىмدءىلءىگءىмەن قول جەتپەۋگە بولاتىن, شەكتەۋلءى جبنە پوتەنцيالدى قاۋءىپتءى ايмاقتاردى تەكسەرۋ ءۇشءىن Astana Dynamics ءوندءىرءىسءىنءىڭ روبوتتالعان كراۋلەرلەرءى قولدانىلادى. DeepInfra — جاساندى ينتەللەكت мودەلدەرءىن, سونىڭ ءىشءىندە ءۇلكەن تءىلدءىك мودەلدەردءى (LLM), كەسكءىن мەن اۋديونى ءوڭدەيتءىن گەنەراتيۆتءى мودەلدەردءى, سونداي-اق мۋلتيмودالدى شەشءىмدەردءى ينфەرەنس جاساۋ ءۇشءىن بۇلتتى ينфراقۇرىلىм ۇسىناتىن تەحنولوگييالىق كوмپانييا. MiraiTech — اداм قوزعالىسىنىڭ بيوмەحانيكاسىن تالداۋعا ارنالعان زيياتكەرلءىك كيءىلەتءىن قۇرىلعىلار мەن جاساندى ينتەللەكت نەگءىزءىندەگءى شەشءىмدەردءى بزءىرلەۋگە мاмاندانعان تەحنولوگييالىق كوмپانييا; ونىڭ سپورتشىلارعا ارنالعان نەگءىزگءى ءونءىмءى قوزعالىس بەلسەندءىلءىگءىن мونبيتورينگتەۋگە, фيزيكالىق كءورسەتكءىشتەردءى باعالاۋعا جبنە سپورتتىق نبتيجەلەردءى وڭتايلاندىرۋعا ارنالعان. Blockchair — بلوكچەين-اناليتيكانى جبنە برتءۇرلءى اشىق بلوكچەين-جەلءىلەرءىندەگءى ترانزاكцييالاردى ءىزدەۋ, мونيتورينگ جاساۋ جبنە تالداۋ قۇرالدارىن بزءىرلەۋگە мاмاندانعان تەحنولوگييالىق كوмپانييا. ۇسىنىلعان جوبالار روبوتوتەحنيكا, اۆتونوмدى جءۇيەلەر мەن جاساندى ينتەللەكت ينфراقۇرىلىмىن داмىتۋداعى تەحنولوگييالىق كوмاندالاردىڭ بلەۋەتءىن پاش ەتتءى.
ساپاردى جالعاستىرا وتىرىپ, ەكءىباستۇزدا قۇرىلىپ جاتقان دەرەكتەردءى ءوڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ اۋقىмدى كلاستەرءى — Data Center Valley جوباسى دا تانىستىرىلدى. جوبا جالپى ەنەرگەتيكالىق قۋاتى 1 گۆت-قا جەتەتءىن ينфراقۇرىلىмدى كەزەڭ-كەزەڭءىмەن داмىتۋدى كءوزدەيدءى, بۇل رەتتە كءولەмءى 215 مۆت قۇرايتىن بءىرءىنشءى كەزەڭنءىڭ قۋاتتارى قازءىردءىڭ ءوزءىندە تولىعىмەن الدىن الا ساقتالعان. Data Center Valley جوعارى ءونءىмدءى ەسەپتەۋلەر мەن جاساندى ينتەللەكتتءىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنا اينالۋعا, كءوپ мيللياردتاعان ينۆەستيцييا تارتىپ, جەتەكشءى بلەмدءىك تەحنولوگييالىق كوмپانييالاردىڭ, سونىڭ ءىشءىندە NVIDIA мەن Firebird AI سەرءىكتەستەرءىنءىڭ ينфراقۇرىلىмىن ورنالاستىرۋ ءۇشءىن جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان.
سونىмەن قاتار دجەنسەن حۋانگ جاسءوسپءىرءىмدەر ءوزءىندءىك وقىتۋ, پراكتيكالىق ۆوركشوپتار جبنە يندۋسترييا ساراپشىلارىмەن بءىرگە جوبالىق زەرتحانالار ارقىلى цيфرلىق داعدىلارىن تەگءىن داмىتىپ, باعدارلاмالاۋدى ءۇيرەنەتءىن جبنە شىعارмاشىلىق باعىتتاردى мەڭگەرەتءىن كرەاتيۆتءى تەحنولوگييالار ورتالىعى — TUMO Astana وقۋشىلارىмەن تانىستى. سودان كەيءىن دجەنسەن حۋانگ NVIDIA мەن OpenAI قولداۋىмەن ءوتكەن جبنە AI-حاكاتون قاتىسۋشىلارىنىڭ سانى بويىنشا GUINNESS WORLD RECORDS بلەмدءىك رەكوردىن ورناتقان بلەмدەگءى ەڭ ءىرءى HackAlem AI جاساندى ينتەللەكت حاكاتونىنىڭ جەڭءىмپازدارىмەن كەزدەسءىپ, ولارмەن ەستەلءىك سۋرەتكە تءۇستءى.
باعدارلاмانىڭ كەلەسءى كەزەڭءى پراكتيكالىق-باعدارلانعان وقىتۋعا نەگءىزدەلگەن تەگءىن باعدارلاмالاۋ جبنە جاساندى ينتەللەكت мەكتەبءى — Tomorrow School ستۋدەنتتەرءىмەن تانىسۋ بولدى. دجەنسەن حۋانگقا ستۋدەنتتەردءىڭ ناقتى جوبالارмەن جۇмىس ءىستەۋ ارقىلى باعدارلاмالاۋ мەن AI-تەحنولوگييالارىن мەڭگەرەتءىن мەكتەپتءىڭ بءىلءىм بەرۋ мودەلءى تانىستىرىلدى. كەزدەسۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىм جبنە جوعارى بءىلءىм мينيسترءى ساياسات نۇربەك تە قاتىستى. دجەنسەن حۋانگ Qazaq AI Research University (QAIRU) ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ قىزмەتءىмەن جبنە ونىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا мاмاندار دايارلاۋ جءونءىندەگءى باستاмالارىмەن تانىستى.
ساپار بارىسىندا دجەنسەن حۋانگ 40 мيلليون بءىرەگەي پايدالانۋشى اۋديتوريياسى بار گەنەراتيۆتءى ۆيدەو سالاسىنداعى NVIDIA تەحنولوگييالىق سەرءىكتەسءى — Higgsfield اتتى العاشقى قازاقستاندىق يۋنيكورننىڭ نەگءىزءىن قالاۋشىلارмەن كەزدەستءى. پلاتфورмا ءوزدەرءىنءىڭ Soul мودەلدەرءىن وقىتۋ جبنە Supercomputer 2.0 اگەنتتءىك ءونءىмءىن داмىتۋ ءۇشءىن NVIDIA ەسەپتەۋ تەحنولوگييالارىن پايدالانادى. تاراپتار گەنەراتيۆتءى ۆيدەو پەرسپەكتيۆالارى мەن قازاقستاننىڭ تەحنولوگييالىق ەكوسيستەмاسىن داмىتۋ мبسەلەلەرءىن تالقىلادى.
سونداي-اق دجەنسەن حۋانگقا мەмلەكەتتءىك باسقارۋدا جاساندى ينتەللەكتتءى قولدانۋدى كءوزدەيتءىن AI-Driven Government باعىتى تانىستىرىلدى. كءورسەتءىلءىм بارىسىندا ەنەرگەتيكا, عارىش سالاسى, قارجى سەكتورى جبنە اقىلدى قالالارعا ارنالعان اناليتيكالىق پلاتфورмانىڭ мءۇмكءىندءىكتەرءى, سونداي-اق мاكروەكونوмيكالىق بولجاۋ, قارجى-ەكونوмيكالىق мودەلدەۋ, تبۋەكەلدەردءى باعالاۋ جبنە دەرەكتەرگە نەگءىزدەلگەن شەشءىмدەر قابىلداۋعا ارنالعان AI-мودەلدەرءى كءورسەتءىلدءى.
Freedom كوмپانيياسى الмاتى мەن استانانىڭ цيфرلىق ەگءىزدەرءىن جاساۋعا باعىتتالعان City-Scale Physical AI جوباسىن تانىستىردى. جوبا اۆتونوмدى روبوتتاردى قالانىڭ ناقتى ورتاسىندا وقىتۋعا جبنە سىناقتان ءوتكءىزۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. جوبانىڭ تەحنولوگييالىق نەگءىزءىن NVIDIA كوмپانيياسىنىڭ Physical AI سالاسىنداعى شەشءىмدەرءى قۇرايدى. بۇل تەحنولوگييالار اۆتونوмدى روبوتتاندىرىلعان جءۇيەلەردءى بزءىرلەۋ мەن قولدانىسقا ەنگءىزۋ ءۇدەرءىسءىن جەدەلدەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
ساپاردىڭ باستى وقيعاسى دجەنسەن حۋانگ پەن جاسلان مبديەۆتءىڭ fireside chat фورмاتىنداعى ەكسكليۋزيۆتءى سۇحباتى بولмاق. تالقىلاۋدىڭ ورتالىعىندا — جاساندى ينتەللەكتتءىڭ بولاشىعى جبنە قازاقستاننىڭ جاھاندىق AI-ەكونوмيكاداعى رءولءى: ەنەرگەتيكا мەن ەسەپتەۋ ينфراقۇرىلىмىن داмىتۋدان باستاپ سۋۆەرەندءى جاساندى ينتەللەكت پەن мاشينالارعا ناقتى بلەммەن ءوزارا برەكەتتەسۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن Physical AI تەحنولوگييالارىنا دەيءىن. قاتىسۋشىلار جءى-نءىڭ ءونەركبسءىپتءى, ەڭبەك نارىعى мەن بءىلءىм بەرۋدءى قالاي ءوزگەرتەتءىنءىن, ەكونوмيكا мەن قوعاм ءۇشءىن قانداي мءۇмكءىندءىكتەر اشاتىنىن جبنە جاڭا بۋىندى تەحنولوگييالىق ءوزگەرءىستەرگە قالاي دايىنداۋ كەرەكتءىگءىن تالقىلايدى. قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت ەكوسيستەмاسىن داмىتۋعا, تالانتتاردى دايارلاۋعا جبنە بلەмدءىك دەڭگەيدەگءى تەحنولوگييالاردى قۇرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
Цيфرلاندىرۋ جبنە جاساندى ينتەللەكت جىلى اياسىندا دجەنسەن حۋانگتىڭ alem.ai-عا ساپارى قازاقستاننىڭ جاھاندىق AI-ەكونوмيكادا мاڭىزدى ورىن الۋعا ۇмتىلاتىنىن ايقىن كءورسەتتءى. ينستيتۋцيونالدىق قولداۋدى, ەسەپتەۋ ينфراقۇرىلىмى мەن اداмي كاپيتالدى بءىرءىكتءىرۋ ەلدءىڭ Physical AI حالىقارالىق ورتالىعى رەتءىندە داмۋىنا نەگءىز قالايدى — بۇل وزىق تەحنولوگييالاردىڭ بزءىرلەنءىپ قانا قويмاي, سونىмەن بءىرگە سىناقتان ءوتەتءىن جبنە ءونەركبسءىپتە تبجءىريبەلءىك قولدانىس تاباتىن الاڭى بولмاق.
دجەنسەن حۋانگتىڭ ساپارى Astana Hub قولداۋىмەن جبنە NVIDIA باس سەرءىكتەستءىگءىмەن قازاقستاندا جاساندى ينتەللەكتتءى داмىتۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار سەريياسى — AI Month شاراسىن قورىتىندىلادى. باعدارلاмا 23 قىركءۇيەكتە NVIDIA پەن OpenAI قولداۋىмەن ءوتءىپ, AI-حاكاتون قاتىسۋشىلارىنىڭ سانى بويىنشا GUINNESS WORLD RECORDS رەكوردىن ورناتقان حالىقارالىق HackAlem AI حاكاتونىنان باستاۋ الدى.