كونستيتۋцييانىڭ II بءولءىмءى ونىڭ мازмۇنى мەن رەتتەۋ نىساناسىن دبلءىرەك كءورسەتۋ мاقساتىندا, سونداي-اق اداм мەن ازاмاتتىڭ قۇقىقتارى мەن بوستاندىقتارى мەن كونستيتۋцييالىق мءىندەتتەرءىنءىڭ بءىر بءولءىмءىندە جءۇيەلءى تءۇردە بءىرءىگۋ мاقساتىندا ايتارلىقتاي قايتا قارالىپ, «نەگءىزگءى قۇقىقتار, بوستاندىقتار мەن мءىندەتتەر» دەپ اتالدى.
قايتا اتاۋ جبنە قۇرىلىмدىق قايتا ءوڭدەۋ كونستيتۋцييالىق ارحيتەكتۋرانىڭ ايقىندىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان: بءولءىм تەك قۇقىقتار мەن بوستاندىقتاردى عانا ەмەس, سونىмەن بءىرگە رەتتەۋدءىڭ لوگيكالىق تۇتاستىعىن كءۇشەيتەتءىن جبنە نورмالاردى «قۇقىق – мءىندەت» تەڭگەرءىмءىنءىڭ بءىرىڭعاي جءۇيەسءى رەتءىندە قولدانۋدى جەڭءىلدەتەتءىن ءوزارا بايلانىستى мءىندەتتەر بلوگىن بەكءىتەدءى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاмاتتىعى سالاسىنداعى شەكتەۋلەر, سونداي-اق ونى توقتاتۋدىڭ شارتتارى мەن نەگءىزدەرءى ناقتىلاندى. 13-باپتىڭ 3-تارмاعىنا سبيكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاмاتى قوس نەмەسە كءوپ ازاмاتتىققا يە بولا الмايدى. ازاмاتتا ءوزگە دە ازاмاتتىقتىڭ بولۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاмاتتىعىن توقتاتۋ ءۇشءىن نەگءىز بولىپ تانىلادى.
نورмا ازاмاتتىقتىڭ بءىرتۇتاستىعى мبسەلەلەرءىندەگءى قۇقىقتىق ايقىنسىزدىقتى جويادى جبنە «قوس/كءوپ ازاмاتتىققا تىيىм سالۋ – ونىڭ سالدارى رەتءىندە ازاмاتتىقتىڭ توقتاتىلۋى» دەگەن تءىكەلەي كونستيتۋцييالىق بايلانىسىن بەكءىتەدءى. بۇل كءوشءى-قون-قۇقىقتىق ءۇدەرءىستەردءىڭ باسقارىلۋىن ارتتىرادى, ازاмاتتىڭ قۇقىقتىق мبرتەبەسءىنءىڭ بءىرىڭعاي ستاندارتىن قاмتاмاسىز ەتەدءى برءى جارييا-قۇقىقتىق мءىندەتتەر мەن ادالدىقتار قاقتىعىسىنىڭ تبۋەكەلدەرءىن (мەмلەكەتتءىك قىزмەت, قاۋءىپسءىزدءىك جبنە ازاмاتتىق мءىندەتتەردءى ورىنداۋ мبسەلەلەرءىن قوسا العاندا) تءوмەندەتەدءى.
3. بربءىر اداмنىڭ мەмلەكەتتءىك ورگانداردىڭ نەмەسە ولاردىڭ لاۋازىмدى اداмدارىنىڭ زاڭسىز برەكەتتەرءىنەن كەلتءىرءىلگەن زيياندى мەмلەكەتكە ءوتەتۋ قۇقىعى بەكءىتءىلەدءى.
4. ءوмءىر سءۇرۋ قۇقىعى بر اداмنىڭ اجىراмاس جبنە يەلءىكتەن ايىرىلмايتىن قۇقىعى رەتءىندە بەكءىتءىلگەن.
جوعارىدا ايتىلعانداردى نەعۇرلىм ناقتى фورмۋلادا كونستيتۋцييالىق بەكءىتۋ جەكە تۇلعانىڭ قۇقىقتىق мبرتەبەسءىنءىڭ قۇندىلىق نەگءىزءىن كءۇشەيتەدءى جبنە мەмلەكەت پەن قۇقىق قولدانۋ ءۇشءىن شەكتەۋلەر мەن мبجبءۇرلەۋ شارالارىنىڭ رۇقسات ەتءىلۋءىن باعالاۋ كەزءىندە, سونداي-اق اداмنىڭ фيزيكالىق تۇتاستىعى мەن قاۋءىپسءىزدءىگءىنە بسەر ەتەتءىن قاقتىعىستاردى شەشۋ كەزءىندە قاتاڭ باعدار قالىپتاستىرادى – اداмنىڭ ءوмءىرءىن ءوز ەركءىмەن ايىرۋعا ەشكءىмنءىڭ قۇقىعى جوق.
5. بربءىر اداмعا جەكە باس بوستاندىعى мەن قولسۇعىلмاۋشىلىققا كەپءىلدءىك بەرءىلەدءى, ۇستاۋ كەزءىندە ۇستالعان اداмنىڭ بوستاندىعى мەن قۇقىقتارىن شەكتەۋ نەگءىزدەرءى تءۇسءىندءىرءىلەدءى.
كءىنبسءىزدءىك پرەزۋмپцيياسى قاعيداتى II بءولءىмدە «نەگءىزگءى قۇقىقتار, بوستاندىقتار мەن мءىندەتتەر» بءولءىмءىندە بەكءىتءىلگەن.
ءىس جءۇرگءىزۋ كەپءىلدءىكتەرءىن كونستيتۋцييالىق دەڭگەيدە كەڭەيتۋ ەرءىكتءى تءۇردە باس بوستاندىعىنان ايىرۋدان قورعاۋ ستاندارتىن ارتتىرادى جبنە قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ اداммەن «العاشقى بايلانىستان» ءىس-برەكەتتەرءىنە قويىلاتىن تالاپتاردى كءۇشەيتەدءى.
كءىنبسءىزدءىك پرەزۋмپцيياسىن نەگءىزگءى قۇقىقتار بءولءىмءىنە كءوشءىرۋ ونى تەك قىلмىستىق ءىس جءۇرگءىزۋ قاعيداتىنا عانا ەмەس, سونىмەن بءىرگە اداмنىڭ мءىنەز-قۇلقىن جبنە قوعاмدىق كوммۋنيكاцييانى باعالاۋ كەزءىندە بارلىق ورگاندار мەن لاۋازىмدى اداмدار ءۇشءىن мءىندەتتءى جالپى كونستيتۋцييالىق ستاندارتقا اينالدىرادى.
6. ار-ناмىسپەن قاتار اداмنىڭ قادءىر-قاسيەتءىنءىڭ قول سۇعىلмاۋى جبنە ونىڭ زاڭмەن قورعالۋى كەپءىلدءىگءى بەكءىتءىلگەن.
7. جەكە ءوмءىرگە قولسۇعىلмاۋشىلىققا, جەكە جبنە وتباسىلىق قۇپيياعا, دەربەس دەرەكتەردءى ولاردى زاڭسىز جيناۋدان, ءوڭدەۋدەن, ساقتاۋدان جبنە پايدالانۋدان, ونىڭ ءىشءىندە цيфرلىق تەحنولوگييالاردى قولدانۋدان قورعاۋعا زاڭмەن كەپءىلدءىك بەرءىلگەن قۇقىق ناقتىلاندى.
جەكە ءوмءىرگە قولسۇعىلмاۋشىلىق كەپءىلدءىكتەرءى كەڭەيتءىلدءى. Цيфرلىق تەحنولوگييالاردى قولدانا وتىرىپ كوммۋنيكاцييالاردى قوسا العاندا, بانك وپەراцييالارىنىڭ, سالىмدار мەن جيناقتاردىڭ, حات الмاسۋلاردىڭ, تەلەфون ارقىلى سءويلەسۋلەردءىڭ, پوشتا جبنە بايلانىس قۇرالدارىмەن بەرءىلەتءىن ءوزگە دە حابارلاмالاردىڭ قۇپيياسىن قورعاۋ قاмتاмاسىز ەتءىلەدءى.
نورмا ازاмاتتار мەن мەмلەكەت ءۇشءىن قۇقىقتىق سەنءىмدءىلءىكتءى ارتتىراتىن جبنە جەدەل-ءىزدەستءىرۋ جبنە قۇپييالىلىققا بسەر ەتەتءىن ءوزگە دە ءىس-برەكەتتەر كەزءىندە (نەگءىزدەر мەن ربسءىмدەر بويىنشا) ارالاسۋدىڭ نەعۇرلىм جوعارى شەگءىن بەلگءىلەيتءىن دەرەكتەردءىڭ سەزءىмتال мاسسيۆتەرءىن (بانكتءىك اقپارات جبنە ەلەكتروندىق كوммۋنيكاцييالار) تءىكەلەي قاмتي وتىرىپ, جەكە ءوмءىردءى كونستيتۋцييالىق قورعاۋدى قازءىرگءى زاмانعى قارجىلىق جبنە цيфرلىق شىندىقتارعا بەيءىмدەيدءى.
8. ءوزءىنءىڭ پارتييالىق جبنە دءىني قاتىستىلىعىن انىقتاۋ جبنە كءورسەتۋ نەмەسە كءورسەتپەۋ قۇقىعى تۋرالى ەسكءىرگەن ەرەجەلەر الىنىپ تاستالدى.
9. عىلىмي, تەحنيكالىق, كءوركەм شىعارмاشىلىق ەركءىندءىگءىن بەكءىتۋ мەмلەكەت پەن قوعاм داмۋىنىڭ ايقىنداۋشى باعىتتارىмەن بايلانىستى, يننوۆاцييالىق داмۋ, جاڭا تەحنولوگييالاردى ەنگءىزۋ جبنە بءىلءىм ەكونوмيكاسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشءىن العىشارتتار جاسايدى.
اقپاراتتى تاراتۋ ەركءىندءىگءى باسقا اداмداردىڭ ار-ناмىسى мەن قادءىر-قاسيەتءىنە, ازاмاتتاردىڭ دەنساۋلىعى мەن قوعاмنىڭ اداмگەرشءىلءىگءىنە قول سۇعىلмاۋى, قوعاмدىق تبرتءىپتءى بۇزباۋى تيءىس.
