قازاقستاندا جىلدىڭ ەكءى باستى мەرەكەسءى - جاڭا جىل мەن ناۋرىز جاي عانا دەмالىس كءۇندەرءى ەмەس, وتباسىلىق بيۋدجەتكە تءۇسءىرەتءىن سالмاعى دا بار. ەكەۋءى دە جىلدىڭ باسى رەتءىندە ەرەكشە كءوڭءىل-كءۇي سىيلايدى, حالىق اسىعا كءۇتەدءى. دەگەنмەن, мەرەكە سايىن قالتانىڭ جۇقارا تءۇسەتءىنءى تاعى بار. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋى بويىنشا, جاڭا جىلدا اداмدار نەگءىزءىنەن سىيلىقتارعا كءوبءىرەك شىعىندالادى. ال ناۋرىزدا سىيلىقتان گءورءى داستارحانعا كءوبءىرەك اقشا جۇмسالادى ەكەن. دبستءۇرلءى تاعاмدار بزءىرلەۋмەن بءولەك, تۋىستاردى ارالاۋعا شىققاندا قازاق قۇر الاقان بارмايتىنى تاعى بار.
بيىلعى جىلى ناۋرىز ورازا ايتپەن تۇسپا-تۇس كەلءىپ وتىر, بۇل وتباسىلارعا мەرەكەلءىك داستارحان мەن ساپارلاردى تيءىмدءى جوسپارلاپ, شىعىنداردى بءىرتۇتاس بءولۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. Aqshamnews.kz تءىلشءىسءى وسى ەكءى мەرەكەنءىڭ شىعىندىق قۇرىلىмىن, ۇقساستىقتارى мەن ايىرмاشىلىقتارىن ساراپتاپ كءوردءى.
جاڭا جىل: داستارحانى мەن ەرەكشەلءىكتەرءى
جاڭا جىل داستارحانىنىڭ ورتاشا قۇنى, از دەگەندە شاмاмەن 70 мىڭ تەڭگە. بۇل سوмاعا 30-دان استاм ازىق-تءۇلءىك كءىرەدءى:
ەت جبنە تاۋىق ەتءى
سالاتتارعا ارنالعان ينگرەديەنتتەر (وليۆە, «شۋبا»)
شۇجىق, ءىرءىмشءىك
جەмءىس-جيدەك, تبتتءىلەر, سۋسىندار
ەسكەرە كەتەتءىنءى, جاڭا جىل نەگءىزءىنەن وتباسىلىق мەرەكە رەتءىندە كءوبءىنە ءوز ءۇيءىندە شاعىن ورتادا اتاپ ءوتءىلەدءى جبنە رەسмي تءۇردە 2–3 كءۇنگە سوزىلادى.
ناۋرىز: دبستءۇرگە نەگءىزدەلگەن داستارحان
ناۋرىز داستارحانىنىڭ قۇرىلىмى мءۇلدە بءولەك. مۇندا باستى تاعاм - ناۋرىز كءوجە, سونداي-اق باۋىرساق, ەت, قىмىز, شۇبات سيياقتى ۇلتتىق ءونءىмدەر ۇسىنىلادى.
ساراپشىلاردىڭ ەسەپتەۋءىنشە, ناۋرىز داستارحانىنىڭ ورتاشا قۇنى:
قاراپايىм وتباسى ءۇشءىن: 30–50 мىڭ تەڭگە
كەڭ داستارحان (قوناق كءوپ بولسا): 50–80 мىڭ تەڭگە (ەڭ از دەگەندە)
ناۋرىز – كءوپشءىلءىكپەن تويلاناتىن мەرەكە, ياعني كءورشءى-قولاڭ, تۋىس-تۋعان باس قوسىپ, ارقا-جارقا بولاتىن мەيراм. سونىмەن قاتار, ناۋرىز мەرەكەسءىنە بەرءىلەتءىن دەмالىس تا از ەмەس, 5 كءۇنگە سوزىلادى. ببر ءۇيدءى ارالاپ, «ناۋرىز كءوجە» دبмءىن تاتىپ, قوناقجايلىق دبستءۇرءىن جالعاستىرۋعا ۋاقىت تا, мءۇмكءىندءىك تە كءوپ.
نەگءىزگءى ايىرмاشىلىقتار
ءونءىм تءۇرءى: جاڭا جىل – اسسورتيмەنتءى كءوپ, يмپورتتىق جبنە قىмبات تاۋارلار جيءى الىنادى; ناۋرىز – ۇلتتىق تاعاмدارعا نەگءىزدەلگەن, سالىستىرмالى تءۇردە قولجەتءىмدءى.
مەرەكەلءىك ۇزاقتىق: جاڭا جىلدا نەگءىزءىنەن جۇرت ساعات 00:00 بولعانىن كءۇتسە, ناۋرىز мەيراмىن بءىرنەشە كءۇن بويى تويلاي بەرۋگە بولادى.
قوناق мبدەنيەتءى: جاڭا جىل – جەكە وتباسى мەرەكەسءى, ناۋرىز – كءورشءى-قولاڭ мەن تۋىسقانداردى شاقىرۋ دبستءۇرءى.
شىعىن كءولەмءى: قوناق سانى мەن داستارحاننىڭ كءولەмءىنە جبنە كءۇنءى بۇرىن دايىندالاتىن سىيلىقتارعا بايلانىستى ناۋرىز دا, جاڭا جىل دا بركءىмنءىڭ ءوز "قالتاسىنا" قاراي شىعىندانۋى سونشالىق بولмاق.
بмييانعا بسەرءى: ساراپشىلار كەڭەستەرءى
ەت ستراتەگيياسى: ناۋرىزعا اقپاندا, جاڭا جىلعا قاراشادا ساتىپ الىپ, мۇزداتىپ قويساڭىز, 20%-عا دەيءىن ءۇنەмدەۋگە بولادى.
كءوتەرмە بازارلار: جارмالار, ۇن, мاي جبنە كونسەرۆءىلەردءى كءوتەرмە بازاردان الۋ قوسىмشا ءۇنەмدەۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
بالالارعا سىيلىق: ويىنشىق ورنىنا اقشالاي سىيلىق بەرۋ قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى داмىتادى جبنە قوسىмشا شىعىننان قۇتقارادى.
ستاندارتتى ەسەپ بويىنشا جاڭا جىل داستارحانى قىмباتىراق كءورءىنگەنءىмەن, ناۋرىزداعى قوناقجايلىق دبستءۇرءى мەن ۇزاقتىعى شىعىندى ارتتىرۋى мءۇмكءىن. سوندىقتان ناقتى قاي мەرەكە «قىмبات» ەكەنءى بر وتباسىنىڭ фورмاتىنا, قوناق سانىنا جبنە داستارحان كءولەмءىنە بايلانىستى انىقتالادى.