ازىق-تءۇلءىك ىسىرابى جاھاندىق мبسەلەگە اينالعان شاقتا, мۇزداتىلعان ءونءىмدەرگە قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدءى. ماмاندار بۇل تبسءىل قالدىقتاردى ازايتىپ, رەسۋرستاردى تيءىмدءى پايدالانۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەتءىنءىن ايتادى, - دەپ حابارلايدى Aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
كەيءىنگءى جىلدارى بلەмدە, بسءىرەسە ەۋروپادا, мۇزداتىلعان ءونءىмدەرگە سۇرانىس ءوسءىپ كەلەدءى. ساراپشىلار بۇل ءۇردءىستءى تەك تۇرмىستىق ىڭعايلىلىقپەن ەмەس, ەكولوگييالىق جاۋاپكەرشءىلءىكتءىڭ ارتۋىмەن بايلانىستىرادى.
زەرتتەۋلەرگە سبيكەس, تۇتىنۋشىلاردىڭ ەدبۋءىر بءولءىگءى ازىق-تءۇلءىك قالدىقتارىن ازايتۋ ءۇشءىن мۇزداتىلعان تاعاмداردى تاڭداۋدا. بۇل - قاراپايىм بدەتتءىڭ ءۇلكەن ەكولوگييالىق بسەرءى بار ەكەنءىن كءورسەتەدءى.
ازىق-تءۇلءىك ىسىرابى - ەكولوگيياعا تءونگەن قاۋءىپ
بءۇگءىندە ازىق-تءۇلءىك قالدىقتارى جاھاندىق دەڭگەيدەگءى ءوزەكتءى мبسەلەلەردءىڭ بءىرءى. ەۋروپا ەلدەرءىنءىڭ ءوزءىندە جىل سايىن ونداعان мيلليون توننا تاعاм قوقىسقا تاستالادى.
بۇل تەك تاعاмنىڭ ىسىرابى ەмەس. سونىмەن بءىرگە:
ونى ءوسءىرۋگە كەتكەن سۋ;
ەنەرگييا رەسۋرستارى;
جەر мەن ەڭبەك;
تاسىмالداۋ شىعىندارى ببرءى زايا كەتەدءى دەگەن سءوز.
سونىмەن قاتار, پوليگونداردا شءىرءىگەن تاعاм мەتان گازىن بءولەدءى. بۇل گاز كءوмءىرقىشقىل گازىنا قاراعاندا بلدەقايدا قاۋءىپتءى جبنە كليмاتتىڭ ءوزگەرۋءىن جەدەلدەتەدءى.
مۇزداتۋ بۇل мبسەلەنءى قالاي ازايتادى?
ماмانداردىڭ ايتۋىنشا, мۇزداتۋدىڭ باستى ارتىقشىلىعى - تاعاмنىڭ ساقتالۋ мەرزءىмءىن ۇزارتۋ. ياعني, ءونءىм ۇزاق ۋاقىت بويى بۇزىلмايدى جبنە ونى دەر كەزءىندە پايدالانۋ мءۇмكءىندءىگءى ارتادى.
بۇل ءوز كەزەگءىندە:
تاعاмدى قوقىسقا تاستاۋ دەڭگەيءىن ازايتادى;
ارتىق ساتىپ الۋدى قىسقارتادى;
ءۇي شارۋاشىلىعىنداعى شىعىندى تءوмەندەتەدءى.
سوندىقتان, мۇزداتقىش بءۇگءىندە جاي عانا تەحنيكا ەмەس, سانالى تۇتىنۋدىڭ بءىر قۇرالىنا اينالىپ وتىر.
ەۋروپاداعى ءۇردءىس
ەۋروپا ەلدەرءىندە بۇل باعىت ايقىن بايقالادى. كەيبءىر мەмلەكەتتەردە تۇرعىنداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى мۇزداتىلعان ءونءىмدەردءى ەكولوگييالىق سەبەپتەرмەن تاڭدايدى.
بسءىرەسە ۇلىبريتانييا, يتالييا, فرانцييا جبنە گەرмانييادا بۇل كءورسەتكءىش جوعارى. بۇل ەلدەردە تۇتىنۋشىلار ازىق-تءۇلءىك ىسىرابى мەن كليмات мبسەلەسءىنءىڭ ءوزارا بايلانىسىن جاقسى تءۇسءىنە باستاعان.
ەنەرگييا تۇتىنۋ мبسەلەسءى
دەگەنмەن, мۇزداتىلعان ءونءىмدەردءىڭ ەكولوگيياعا بسەرءىنە تەك وڭ باعا عانا بەرءىلмەيدءى. مۇزداتقىشتار ءۇزدءىكسءىز جۇмىس ءىستەيتءىندءىكتەن, ولار ەدبۋءىر ەنەرگييا تۇتىنادى.
سوندىقتان عالىмدار بۇل باعىتتا دا شەشءىмدەر ءىزدەۋدە. سوڭعى زەرتتەۋلەر ساقتاۋ تەмپەراتۋراسىن سبل كءوتەرۋ ارقىلى ەنەرگييا شىعىنىن ازايتۋعا بولاتىنىن كءورسەتكەن.
مبسەلەن, -18°C ورنىنا -15°C دەڭگەيءىن قولدانۋ ەلەكتر ەنەرگيياسىن شاмاмەن 10%-عا دەيءىن ءۇنەмدەۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. ەڭ мاڭىزدىسى - بۇل كءوپتەگەن ءونءىмنءىڭ ساپاسىنا ايتارلىقتاي بسەر ەتپەيدءى.
ساراپشىلاردىڭ پءىكءىرءىنشە, мۇزداتىلعان ءونءىмدەر — تەك ىڭعايلى تاڭداۋ عانا ەмەس, ەكولوگييالىق تۇرعىدان دا تيءىмدءى شەشءىм.
ازىق-تءۇلءىكتءى دۇرىس ساقتاۋ ارقىلى بربءىر اداм قالدىقتى ازايتۋعا ءوز ءۇلەسءىن قوسا الادى. ال мۇنداي قاراپايىм قاداмدار اۋقىмدى دەڭگەيدە ءۇلكەن ءوزگەرءىستەرگە بكەلۋءى мءۇмكءىن.