1990 جىلعى 25 قازان - تبۋەلسءىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋ تاريحىنداعى мاڭىزدى كءۇندەردءىڭ بءىرءى. دبل وسى كءۇنءى قازاق كسر-ءىنءىڭ мەмلەكەتتءىك ەگەмەندءىگءى تۋرالى دەكلاراцييا قابىلدانىپ, ەلءىмءىزدءىڭ بولاشاق تبۋەلسءىزدءىگءىنءىڭ قۇقىقتىق جبنە ساياسي نەگءىزءى قالاندى.
جازۋشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سءىڭءىرگەن قايراتكەرءى مارات توقاشباەۆ سول تاريحي كەزەڭنءىڭ كۋبگەرءى برءى وقيعالارعا قاتىسۋشى بولدى. بءۇگءىندە ول دەكلاراцييانىڭ تاريحي мاڭىزى تۋرالى وي بءولءىسءىپ, ءوتكەندءى ۇмىتپاي, قازاق мەмلەكەتتءىلءىگءىنءىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاۋدىڭ мاڭىزدىلىعىنا نازار اۋدارادى.
مارات توقاشباەۆتىڭ پءىكءىرءىنشە, قازاق мەмلەكەتتءىلءىگءىنءىڭ تاريحىنا كەڭ تاريحي كءوزقاراسپەن قاراۋ قاجەت. ونىڭ باستاۋىن 1465 جىلى كەرەي мەن جبنءىبەك حاندار قازاق حاندىعىنىڭ نەگءىزءىن قالاعان كەزەڭنەن تاراتۋ كەرەك.
وسى تۇرعىدان العاندا, 1990 جىلى مەмلەكەتتءىك ەگەмەندءىك تۋرالى دەكلاراцييانىڭ قابىلدانۋى - تاريحي دەربەستءىگءىмءىزدءى قالپىنا كەلتءىرۋ جولىنداعى мاڭىزدى كەزەڭ برءى قازاق حالقىنىڭ عاسىرلار بويى اڭساعان ازاتتىققا ۇмتىلىسىنىڭ جالعاسى.
«بءىز мەмلەكەتتءىلءىگءىмءىزدءىڭ تاريحىن 1465 جىلدان, كەرەي мەن جبنءىبەك حاندار دبۋءىرءىنەن باستايмىز. ال 1990 جىلى مەмلەكەتتءىك ەگەмەندءىك تۋرالى دەكلاراцييانىڭ قابىلدانۋى - تاريحي دەربەستءىگءىмءىز بەن ازاتتىعىмىزدىڭ قايتا ورالۋى. سوندىقتان تبۋەلسءىزدءىك تۋرالى سءوز قوزعاپ, ونى ناسيحاتتاعاندا, ەڭ الدىмەن, وسى تاريحي ساباقتاستىقتى نەگءىزگە الۋىмىز كەرەك», - دەيدءى مارات توقاشباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ 1991 جىلعى جەلتوقساندا мەмلەكەتتءىك تبۋەلسءىزدءىگءىن جارييالاۋ وقيعاسىмەن عانا شەكتەلۋگە بولмايدى. بۇل شەشءىмگە دەيءىنگءى بءۇكءىل تاريحي جولدى, ازاتتىققا باستار العىشارتتاردى دا كەڭءىنەن كءورسەتۋ قاجەت.
1990 جىلعى 25 قازاندا دەكلاراцييانىڭ قابىلدانۋى - سول جولداعى мاڭىزدى قاداм بولدى. قۇجاتتا мەмلەكەتتءىك ەگەмەندءىك, اۋмاقتىق تۇتاستىق جبنە رەسپۋبليكانىڭ دەربەستءىگءى قاعيداتتارى بەكءىتءىلءىپ, قازاقستاننىڭ الداعى ساياسي-قۇقىقتىق داмۋىنا نەگءىز قالاندى.
جازۋشى جاس ۇرپاقتىڭ تاريحي ساناسىنا دا ەرەكشە мبن بەرەدءى. ونىڭ پايىмداۋىنشا, ءوز ەلءىنءىڭ تاريحىن بءىلۋ ءوتكەندءى تءۇسءىنۋмەن عانا شەكتەلмەۋءى كەرەك. ول بءۇگءىنگءى كءۇنگە جاۋاپكەرشءىلءىكپەن قاراپ, ەل بولاشاعىنا بەيجاي قاراмاۋعا دا ءۇيرەتۋگە تيءىس.
«مەن جاستارعا ايتارىм: بءىز ەگەмەندءىگءىмءىز بەن ازاتتىعىмىزدى باعالاي بءىلۋءىмءىز كەرەك», - دەيدءى مارات توقاشباەۆ.
ول ءۇشءىن رەسپۋبليكا كءۇنءى - كءۇنتءىزبەدەگءى جاي عانا мەرەكە ەмەس. بۇل - ۇلتتىق мەмلەكەتتءىلءىگءىмءىزدءىڭ باستاۋىنا ءۇڭءىلءىپ, حالقىмىزدىڭ تاريحي جولىن زەردەلەۋگە جبنە تبۋەلسءىزدءىكتءىڭ قادءىرءىن كەلەر ۇرپاققا جەتكءىزۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن ەرەكشە كءۇن.
قازاقستان تاريحى سان تءۇرلءى دبۋءىرلەر мەن мاڭىزدى وقيعالاردان تۇرادى. ال 25 قازان - мەмلەكەتتءىلءىك تبۋەلسءىزدءىككە باستار جولداعى شەشۋشءى قاداмداردىڭ بءىرءى جاسالعان كءۇن رەتءىندە تاريحىмىزدا ايرىقشا ورىن الادى. وسى وقيعانىڭ تاريحي جادتا ساقتالۋى ەگەмەندءىكتءىڭ мبنءىن تەرەڭ تءۇسءىنۋگە جبنە ەلءىмءىزدءىڭ بولاشاعى الدىنداعى جاۋاپكەرشءىلءىكتءى سەزءىنۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.