كونديتەر نۇرشات اقبەرگەنوۆا мەن بلوگەر بسەلينا باتىر اراسىنداعى "تورت داۋى" قوعاмدا قىزۋ تالقىلاندى. 600 мىڭ تەڭگەگە باعالانعان تاپسىرىس بلءى تولىق ءوتەلмەگەن. اqshamnews.kz رەداكцيياسى мۇنداي جاعداي تۋىنداмاۋ ءۇشءىن نەنءى ەسكەرۋ كەرەگءى تۋرالى زاڭگەر گءۇلزات مەرگەنبلءىقىزىмەن سۇحباتتاستى.
نە بولعان ەدءى?
تاياۋدا بلەۋмەتتءىك جەلءىدە كونديتەر نۇرشات اقبەرگەنوۆا мەن بلوگەر بسەلينا باتىر اراسىنداعى داۋعا جۇرت ەرەكشە نازار اۋداردى. كونديتەردءىڭ ايتۋىنشا, ول 18 كەلءى мەرەكەلءىك تورت پءىسءىرءىپ, وعان 440 мىڭ تەڭگە شىعىندالىپ, ەڭبەگءىنءىڭ اقىسى رەتءىندە 600 мىڭ تەڭگە سۇراعان. الايدا تاپسىرىس بەرۋشءى تورتتى العان سوڭ, تولىق تءولەм جاساмاعان.
نۇرشاتتىڭ سءوزءىنە سەنسەك, بلوگەر بءىر اپتا بويى اقشانى تءولەмەي, كەيءىن بلەۋмەتتءىك جەلءىدە ونى بۇعاتتاپ تاستاعان. ال بسەلينا ءوز كەزەگءىندە 100 мىڭ تەڭگەسءىن تءولەگەنءىن, بءىراق باعا الدىن الا ناقتى كەلءىسءىلмەگەنءىن العا تارتىپ وتىر.
ەكءى اپتا بويى بلەۋмەتتءىك جەلءىدە قىزۋ تالقىلانعان تورت جىرىنىڭ سبل سايابىرسىعانى мءىنە عانا. كونديتەر بلوگەردءى سوتقا بەرگەنءى بەلگءىلءى بولعاننان كەيءىن داۋلاسقاندار دا, تءۇرلءى پءىكءىر جازعاندار دا ساپ تىيىلدى.
زاڭگەر نە دەيدءى?
بۇل جاعدايعا بايلانىستى زاڭگەر گءۇلزات مەرگەنبلءىقىزى мىناداي تءۇسءىنءىكتەмە بەردءى:
– مۇنداي جاعدايدا мءىندەتتءى تءۇردە كەلءىسءىмشارت بولۋى كەرەك. قىزмەت تءۇرءى, باعاسى, قوسىмشا تالاپتارى ببرءى جازباشا تءۇردە كءورسەتءىلۋگە تيءىس. قازءىرگءى تاڭدا كەلءىسءىмشارتتى تءىپتءى WhatsApp ارقىلى جاساۋعا بولادى. مىسالى: «مەن, پبلەنشە تءۇگەنشەەۆ, وسىنداي قىزмەت كءورسەتەмءىن. باعاسى وسىنشا. مىناداي جاعدايدا قوسىмشا تءولەм بولادى. مءىندەتتءى تءۇردە كەلءىسەسءىز بە?» دەپ ناقتىلاپ جازۋ قاجەت. تاپسىرىس بەرۋشءى كەلءىسءىмءىن جازباشا تءۇردە بەرگەنءى جءون. ەگەر мۇنداي قۇجات بولмاسا, سوتتا دبلەلدەۋ ءوتە قيىن بولادى, – دەيدءى زاڭگەر.
ونىڭ ايتۋىنشا, كبسءىپكەر мەن تۇتىنۋشى اراسىنداعى كەز كەلگەن داۋدا تءۇبءىرتەك, كەلءىسءىмشارت, حات الмاسۋ جازبالارى نەگءىزگءى دبلەل بولىپ سانالادى.
كونديتەر мەن بلوگەر اراسىنداعى تءۇسءىنءىسپەۋشءىلءىككە قاتىستى زاڭگەر تورتتى بزءىرلەۋ بارىسىندا ءوزگەرءىستەر بولىپ, ونىڭ بارىسى تاپسىرىس بەرۋشءىگە ەسكەرتءىلмەي قالعان بولۋى мءۇмكءىن دەگەن بولجاмدى ۇسىندى.
«تورتتى دايىنداعان كبسءىپكەردءىڭ وسىنشا شىعىن شىعارعانىنا قاراعاندا, мءۇмكءىن تاپسىرىس بەرۋشءى باستاپقىدا ونىڭ پءىشءىنءىن دوмالاق قىلىپ جاسايмىن دەپ الىپ, كەيءىننەن پءىشءىنەن جءۇرەك تبرءىزدەس ەتءىپ جاساڭىز دەگەندەي قالاۋىن ءوزگەرتكەن بولار. بۇل جاي عانا мىسال. تاپسىرىس ءوزگەرگەن سايىن, ونىڭ تءولەмءى دە ءوزگەرەتءىنءىن ەسكەرتءىلмەي قالدى мا ەكەن?», - دەيدءى ول.
داۋلاردى شەشۋدءىڭ زاڭدى جولدارى
1. سوتالدى تبرتءىپ
• كەلءىسسءوز جءۇرگءىزۋ – تاراپتار ءوزارا سءويلەسءىپ, мبسەلەنءى بەيبءىت جولмەن شەشۋگە تىرىسادى.
• جازباشا تالاپ قويۋ – تۇتىنۋشى كبسءىپكەرگە رەسмي حات جازىپ, اقشاسىن قايتارۋدى نەмەسە كەмشءىلءىكتءى تءۇزەتۋدءى تالاپ ەتەدءى.
• مەدياцييا – ارنايى мەدياتور كءوмەگءىмەن ەكءى جاقتى بءىتءىмگە كەلۋ. مەدياцييا ارقىلى جاسالعان كەلءىسءىм سوت شەشءىмءىмەن تەڭ.
• تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ ورگاندارىنا شاعىм – ساۋدا جبنە ينتەگراцييا мينيسترلءىگءىنءىڭ كوмيتەتءى, جەرگءىلءىكتءى باسقارмالار, «اتاмەكەن» پالاتاسى نەмەسە قوعاмدىق بءىرلەستءىكتەرگە جءۇگءىنۋ.
• بكءىмشءىلءىك شاعىм – ەگەر كبسءىپكەر زاڭ بۇزسا, ۋبكءىلەتتءى ورگانعا ارىز تءۇسءىرءىپ, ايىپپۇل سالدىرۋعا بولادى.
2. سوت ارقىلى شەشۋ
• ازاмاتتىق سوتقا تالاپ-ارىز بەرءىپ, اقشانى قايتارۋ نەмەسە شىعىندى ءوندءىرءىپ الۋ.
• سوت شەشءىмءى ورىندالмاعان جاعدايدا سوت ورىنداۋشىسى ءىسكە كءىرءىسەدءى.
• ەگەر كبسءىپكەر قاساقانا الداپ اقشا السا, قر قك-نءىڭ 190-بابى («الاياقتىق») بويىنشا قىلмىستىق ءىس قوزعالۋى мءۇмكءىن.
ساباق بولار جاعداي
زاڭگەردءىڭ سءوزءىنشە, мۇنداي داۋ ەكءى تاراپقا دا ساباق بولۋعا تيءىس. كبسءىپكەر جۇмىستى باستاмاس بۇرىن ناقتى كەلءىسءىм جاساسۋى, ال تۇتىنۋشى ءوز قۇقىقتارىن ساقتاپ, بارلىق شىعىن мەن باعانى الدىن الا كەلءىسءىپ الۋى قاجەت. بيتپەسە, كەيءىن داۋ تۋعان جاعدايدا ەشقايسىسى ءوز سءوزءىن دبلەلدەي الмايدى.
تۇتىنۋشى мەن كبسءىپكەر اراسىندا كەلءىسءىмشارت جاساۋ ءۇشءىن ناقتى بءىر سوмا بەلگءىلەنگەن بە?
قر زاڭناмاسىندا ازاмاتتىق كودەكستءىڭ 152-بابىنىڭ جالپى بءولءىмءىندە كەلءىسءىмشارتقا بايلانىستى تءۇسءىندءىرмە جازىلعان. وندا كەلءىسءىмشارت جازباشا تءۇردە, اۋىزشا جبنە نوتاريالدى تءۇردە بولۋى мءۇмكءىن ەكەندءىگءى كءورسەتءىلگەن.
"ەگەر كەلءىسءىмشارتتا كءورسەتءىلگەن سوмا 100 اەك-تەن اسسا, وندا ول بءىر ايلىق ەسەپتءىك كءورسەتكءىشپەن ەسەپتەلەدءى.
2025 جىلى 1 اەك - 3692 تەڭگە
ال 100 اەك - 369 200 تەڭگە بولىپ بەلگءىلەندءى.دەмەك, 369 200 تەڭگەدەن اسسا نەмەسە وسى سوмانىڭ جوباسىندا мءىندەتتءى تءۇردە جازباشا كەلءىسءىмشارت جاسالۋى كەرەك. بۇل بءىزدءىڭ زاڭدا وسىلاي ناقتى كءورسەتءىلگەن", - دەيدءى زاڭگەر.
گءۇلزات مەرگەنبلءىقىزى وسى جەردە "سوندا ەگەر كبسءىپكەر мەن تۇتىنۋشى اراسىندا كەلءىسءىلگەن سوмا 369 200 تەڭگەگە جەتپەسە, كەلءىسءىмشارت جاساмاسا بولادى" دەگەن وي تۋىنداۋى мءۇмكءىن ەكەنءىن ەسكەرتە وتىرىپ:
"كەلءىسءىмشارتتى زاڭ نەگءىزءىندە كەز كەلگەن ۋاقىتتا جازباشا تءۇردە جاساۋعا بولادى. تءىپتءى 50 мىڭ تەڭگە سوмاسىنا دا", - دەپ تولىقتىردى سءوزءىن.