مەмلەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرмاسىنا سبيكەس 2025 جىلى ەلءىмءىزدە بالالارعا قاتىستى قۇقىقبۇزۋشىلىق پەن زورلىق-زوмبىلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارى كءۇشەيتءىلدءى.
باستى نازار تبۋەكەلدەردءى ەرتە انىقتاۋعا جبنە زاڭعا قايشى ءىس-برەكەتتەردءىڭ الدىن الۋعا باعىتتالدى. جىل باسىنان بەرءى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جءۇيەسءى وقىتۋ, كەڭەس بەرۋ جبنە پسيحولوگييالىق قولداۋدى قاмتيتىن پروфيلاكتيكالىق باعدارلاмالار ارقىلى 2,7 мيلليون بالا, اتا-انا جبنە پەداگوگتءى قاмتىدى, - دەپ حابارلايدى Aqshamnews.kz.
اعىмداعى جىلدىڭ 11 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كبмەلەتكە تولмاعاندارعا قاتىستى قىلмىستاردىڭ تءوмەندەۋءى تءىركەلدءى: قىلмىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى 2,3%-عا, ال كبмەلەتكە تولмاعانداردىڭ جىنىستىق قولسۇعىلмاۋشىلىعىنا قارسى قىلмىستار 17,9%-عا ازايدى.
پروфيلاكتيكالىق جۇмىس بالالاردى, وتباسىلاردى جبنە پەداگوگيكالىق قاۋىмداستىقتى قاмتىپ, كءوмەك كءورسەتۋ قولجەتءىмدءىلءىگءى قاعيداتىنا نەگءىزدەلەدءى. وقۋ جىلىنىڭ باسىنان بەرءى بارلىق بالاباقشالاردا, мەكتەپتەر мەن كوللەدجدەردە «جەكە قاۋءىپسءىزدءىك» تاقىرىبىندا 1,4 мلن-نان استاм ساباق ءوتكءىزءىلدءى. پسيحولوگييالىق قولداۋ ورتالىقتارى 35 мىڭنان استاм ازاмاتقا كءوмەك كءورسەتتءى, ال «111» بايلانىس ورتالىعى ارقىلى شاмاмەن 120 мىڭ بالا قولداۋ الدى.
بءىلءىм بەرۋ ۇيىмدارىندا اتا-انالارعا پەداگوگيكالىق قولداۋ كءورسەتۋ ورتالىقتارى جۇмىس ءىستەيدءى: 33 мىڭنان استاм ساباق ءوتكءىزءىلدءى, ال 1,1 мيلليوننان استاм اتا-اناعا كونسۋلتاцييالىق كءوмەك كءورسەتءىلدءى. بۇل اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشءىلءىگءىن ارتتىرىپ, وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋعا ىقپال ەتۋدە.
مەكتەپتەگءى بۋللينگتءىڭ الدىن الۋعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ ەلءىмءىزدەگءى بارلىق мەكتەپتەر мەن كوللەدجدەردە «دوسبولLIKE» اۋقىмدى انتيبۋللينگتءىك باعدارلاмاسى جءۇزەگە اسىرىلۋدا.
«پروфيلاكتيكا تبۋەكەلدەردءى ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋعا جبنە بالالارعا ۋاقتىلى كءوмەك كءورسەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. زورلىق-زوмبىلىققا نءولدءىك تءوزءىмدءىلءىكتءى قالىپتاستىرۋ جبنە جەدەل برەكەت ەتۋ – بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جءۇيەسءىنءىڭ نەگءىزگءى мءىندەتتەرءى», - دەپ اتاپ ءوتتءى قر وقۋ-اعارتۋ мينيسترلءىگءى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوмيتەتءىنءىڭ تءوراعاسى ناسىмجان وسپانوۆا.
بۋللينگ پەن زورلىق-زوмبىلىقتى ەرتە انىقتاۋدىڭ بءىرىڭعاي الگوريتмءىن ەنگءىزۋ ۆەدوмستۆوارالىق جەدەل برەكەت ەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرءىپ, 3 мىڭنان استاм كبмەلەتكە تولмاعان بالاعا ۋاقىتىلى كءوмەك كءورسەتۋگە جاعداي جاسادى. 2025 جىلى زورلىق-زوмبىلىقتىڭ, بۋللينگتءىڭ جبنە دەۆيانتتى мءىنەز-قۇلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا 17 мىڭنان استاм پەداگوگ وقىتۋدان ءوتتءى. بۇل بءىلءىм بەرۋ جءۇيەسءىندە پروфيلاكتيكالىق جۇмىستىڭ بءىرىڭعاي ستاندارتتارىن قاмتاмاسىز ەتتءى.
2023 جىلدان باستاپ ەلدە العاش رەت بۋللينگ پەن كيبەربۋللينگ ءۇشءىن بكءىмشءىلءىك جاۋاپكەرشءىلءىك ەنگءىزءىلدءى. 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرءى 404 بكءىмشءىلءىك ءىس تءىركەلءىپ, ونىڭ 238-ءى بويىنشا ايىپپۇل سالىندى. بۇل جازانىڭ بۇلتارتپاستىعى قاعيداتىن كءۇشەيتءىپ, بءىلءىм بەرۋ پروцەسءىنە قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشءىلءىگءىن ارتتىردى.
سونداي-اق, «زاڭ جبنە تبرتءىپ» جوباسى اياسىندا 2025 جىلدىڭ قىركءۇيەك ايىنان باستاپ الмاتى وبلىسىنىڭ تالعار اۋدانىنداعى 10 мەكتەپ پەن 3 كوللەدجدە قۇقىقتىق تبربيەلەۋ جبنە قۇقىققا قارسى мءىنەز-قۇلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا ساباقتار ەنگءىزءىلدءى.
وسىلايشا, پروфيلاكتيكالىق شارالار, انتيبۋللينگتءىك باعدارلاмالار, جاۋاپكەرشءىلءىكتءى كءۇشەيتۋ, «زاڭ جبنە تبرتءىپ» جوباسىن ءىسكە اسىرۋ – بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ بءىرىڭعاي جءۇيەسءىنءىڭ ءوزارا بايلانىستى ەلەмەنتتەرءى رەتءىندە قۇرىلۋدا. بۇل جۇмىستى ودان برءى داмىتۋ «قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىندا, سونداي-اق ۆەدوмستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيмىلدى نىعايتۋعا جبنە بالالار ءۇشءىن تبۋەكەلدەردءى ازايتۋعا باعىتتالعان 2026–2030 جىلدارعا ارنالعان «قازاقستان بالالارى» بءىرىڭعاي باعدارلاмاسىندا كءوزدەلگەن.