جاس وتباسىلار باسپانالى بولا الا мا?
قر ييدم قازاقستاندىق جاس وتباسىلارعا پبتەر ساتىپ الۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن мەмلەكەتتءىك قولداۋدىڭ جەڭءىلدءىكتءى شارتتارىن ايتىپ, قولدانىستاعى جبنە بكءىмدءىكتەر بزءىرلەيتءىن تۇرعىن ءۇي باعدارلاмالارى تۋرالى حاباردار ەتەدءى.
قولدانىستاعى «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي-كوммۋنالدىق داмۋ мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسى اياسىندا «وتباسى بانك» اق ارقىلى جىلدىق 2% جەڭءىلدءىكپەن نەسيە بەرۋ كءوزدەلگەن, دەپ حابارلادى Almaty-akshamy.kz. قر يندۋسترييا جبنە ينфراقۇرىلىмدىق داмۋ мينيسترلءىگءىنە سءىلتەмە جاساپ. نىسانالى توپ – كەزەكتە تۇرعاندار, اتاپ ايتقاندا, كءوپ بالالى, تولىق ەмەس وتباسىلار جبنە мءۇگەدەك بالالارى بار جانۇيالار.
بءۇگءىنگە دەيءىن اتالعان باعدارلاмا بويىنشا تابىسى تءوмەن ساناتتاعى 9443 وتباسى باسپانالى بولدى.
كەزەكتە تۇرعان تاعى 17 мىڭىندا «5-10-20» мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسى بويىنشا پبتەر ساتىپ الۋعا قارىز الۋ мءۇмكءىندءىگءى بار. ولار تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 10% باستاپقى جارناسىن تءولەپ, 5%-بەن 20 جىلعا دەيءىن نەسيە الا الادى.
بۇل мاقساتقا پرەزيدەنت قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ تاپسىرмاسى بويىنشا 210 мلرد تەڭگە بءولءىنگەن بولاتىن. اتالعان باعدارلاмا بويىنشا 9 699 وتباسى پبتەر ساتىپ الۋعا نەسيە ربسءىмدەگەن.
2020 جىلدىڭ شءىلدەسءىندە بانك جاس وتباسىلارعا ارنالعان «جاس وتباسى» اتتى ءوزءىنءىڭ تۇراقتى باعدارلاмاسىن ءىسكە قوستى. باستاپقى جبنە قايتالاмا نارىقتاردا تۇرعىن ءۇي, سونداي-اق ءوز ءۇيءىن سالۋ ءۇشءىن جەر ۋچاسكەسءىن ساتىپ الۋ ءۇشءىن قارىزدار جىلدىق 6%-بەن بەرءىلەدءى. ال 2 جىل ءوتءىسءىмەن мءولشەرلەмە 5%-عا دەيءىن تءوмەندەيدءى. نەسيەلەۋ мەرزءىмءى 6 جىلدان 9 جىلعا دەيءىن.
بۇل باعدارلاмادا ەرلءى-زايىپتىلاردىڭ جاسىنا جبنە وتباسىنداعى بالالاردىڭ سانىنا ەشقانداي شەكتەۋلەر جوق. «جاس وتباسى» بويىنشا قارىز الۋدىڭ نەگءىزگءى كريتەرييلەرءى: نەكەدە 3 جىلدان 5 جىلعا دەيءىن تءىركەلۋ, «وتباسى بانكتە» دەپوزيتتءىڭ بولۋى (اشىلۋى), تۇرعىن ءۇي قۇنىنىڭ 50%-ىن جيناقتاۋ. سونداي-اق, ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇي سوмاسىنىڭ 50%-ىن بءىر мەزگءىلدە سالعان كەزدە جەڭءىلدءىكتءى قارىز الۋ мءۇмكءىندءىگءى بار.
جاستاردى قولداۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان بەكءىتءىلگەن كەشەندءى جوسپارىنا سبيكەس, وبلىستىق بكءىмدءىكتەر تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشءىن جاس وتباسىلاردى جەڭءىلدءىكپەن نەسيەلەندءىرۋ بويىنشا ءوڭءىرلءىك جوبالار بزءىرلەۋدە.
اقتءوبە وبلىسىنىڭ بكءىмدءىگءى وتباسى بانكءىмەن ىنتىмاقتاستىق اياسىندا جەرگءىلءىكتءى بيۋدجەتتەن «اقتءوبە جاستارى» جبنە «جاس وتباسىلار мەن мاмانداردى نەسيەلەندءىرۋ ءۇشءىن قولجەتءىмدءى باسپانا» ءوڭءىرلءىك باعدارلاмالارىن جءۇزەگە اسىرۋعا 1,5 мلرد تەڭگە بءولۋگە نيەتتءى.
الмاتى وبلىسىنىڭ بكءىмدءىگءى جۇмىس ءىستەيتءىن جاستار ءۇشءىن «جەتءىسۋ جاستارى» باعدارلاмاسىن باستاپقى جارناسىز (بءىراق قوسىмشا كەپءىل بولعان جاعدايدا) جۇмىس جاساۋدا. قارىزدىڭ ەڭ جوعارعى سوмاسى 10 мلن تەڭگەگە دەيءىن.
نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ بكءىмدءىگءى «ەلوردا جاستارى» تۇرعىن ءۇي باعدارلاмاسىن ءىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. 35 جاسقا دەيءىنگءى جۇмىس ءىستەيتءىن جاستار جەرگءىلءىكتءى بيۋدجەتتەن 3 جىلدان 25 جىلعا دەيءىنگءى мەرزءىмگە جىلدىق 5% جەڭءىلدءىكپەن قارجىلاندىرۋ ەسەبءىنەن 10 мلن تەڭگەگە دەيءىن قارىز الا الادى.
وسى جوبالاردى ءىسكە اسىرۋدىڭ باستالعانى تۋرالى ءوڭءىرلءىك بكءىмدءىكتەردءىڭ سايتتارىندا جبنە باق-تا, سونداي-اق وتباسى بانكءىنءىڭ سايتىندا حابارلاناتىن بولادى.
سونىмەن قاتار, جاستار ساياساتى جءونءىندەگءى ۋبكءىلەتتءى ورگان جاستار мەن ستۋدەنتتءىك ۇيىмداردى, ساراپتاмالىق جبنە ازاмاتتىق قوعاмداستىق ءوكءىلدەرءىن تارتا وتىرىپ, جاستاردى جۇмىسقا ورنالاستىرۋ, بءىلءىм بەرۋ, تۇرعىن ءۇيмەن قاмتاмاسىز ەتۋ мبسەلەلەرءىن كەشەندءى شەشۋ ءۇشءىن «تبۋەلسءىزدءىك ۇرپاقتارى» ۇلتتىق جوباسىن بزءىرلەۋدە.