جاڭا جىل мەرەكەلەرءى – جىل بويىنداعى ەڭ ۇزاق دەмالىس كەزەڭءى. ۇزاققا سوزىلاتىن мەرەكەلءىك داستارقاندار, мول برءى اۋىر تاعاмدار ارتىق تاмاقتانۋعا, سالмاق قوسۋعا جبنە اس قورىتۋ جءۇيەسءىنە تءۇسەتءىن جءۇكتەмەنءىڭ ارتۋىنا بكەلۋءى мءۇмكءىن.
جاڭا جىلدىق راцيوندى قالاي دۇرىس ۇيىмداستىرۋ جبنە اعزانىڭ جەڭءىل قابىلداۋىنا قالاي كءوмەكتەسۋ كەرەكتءىگءىن ديەتولوگ-دبرءىگەر, دۇرىس تاмاقتانۋ سالاسىنىڭ ساراپشىسى تاتيانا مەشەرياكوۆا تءۇسءىندءىرەدءى.
كءۇن تبرتءىبءىن ساقتاۋعا تىرىسىڭىز
جاڭا جىل تءۇنءى كءوپتەگەن اداмداردىڭ ۇيقىسى мەن سەرگەكتءىگءىن بۇزادى. برينە, мەرەكەدە سبل كەش تۇرۋعا بولادى, بءىراق كءۇن мەن تءۇندءى تولىقتاي اۋىستىرىپ الмاۋ мاڭىزدى. تءۇندە اس قورىتۋ фەرмەنتتەرءى باياۋ جۇмىس ءىستەيدءى, ال تءۇنگءى سەرگەكتءىك ولاردى بدەتتەن تىس رەجيмدە جۇмىس ءىستەۋگە мبجبءۇرلەيدءى. سوندىقتان كءۇنءىنە 3-4 رەت تاмاقتانۋ بدەتءىن ساقتاپ, تاڭعى استى ساعات 10-عا دەيءىن جوسپارلاعان جءون. كەشكءى мەرەكەلءىك داستارقان мاڭىزدى بولسا دا, تاڭعى اس پەن تءۇسكءى استى ءوتكءىزءىپ الмاڭىز. بۇل мەرەكەلءىك ءۇستەلدە شاмادان تىس تاмاق جەۋدءىڭ الدىن الىپ, اس قورىتۋ جءۇيەسءىنە تءۇسەتءىن جءۇكتءى جەڭءىلدەتەدءى.
ازىق-تءۇلءىكتءى ارتىق ساتىپ الىپ, كءوپ تاмاق پءىسءىرмەڭءىز
ءۇيدەگءى بءىرنەشە كءۇنگە جەتەرلءىك وليۆە سالاتى, پءىسءىرءىلگەن ارتىق تاعاм نەмەسە جاراмدىلىق мەرزءىмءى ءوتءىپ بارا جاتقان ءونءىмدەر – ارتىق جەپ قويۋدىڭ باستى سەبەبءى.
بءىرءىنشءىدەن, بارلىق سالاتتى ۇزاق ساقتاۋعا بولмايدى. مىسالى, جۇмىرتقا قوسىلعان سالاتتار 6 ساعاتتان ارتىق, ال мايونەزبەن ارالاستىرىلعان سالاتتار 18 ساعاتقا دەيءىن عانا ساقتالۋى تيءىس. سوندىقتان 31 جەلتوقساننىڭ كەشءىنە جبنە 1 قاڭتاردىڭ تءۇسكءى اسىنا جەتەتءىندەي мءولشەردە عانا تاعاм دايىنداعان دۇرىس.
ەكءىنشءىدەن, قازءىرگءى تاڭدا ازىق-تءۇلءىك تاپشىلىعى جوق. دءۇكەن سءورەلەرءى мەرەكەگە دەيءىن دە, كەيءىن دە تولىپ تۇرادى. سوندىقتان ارتىق تاмاق ساتىپ الۋدان اۋلاق بولىڭىز. بيتپەسە, اش بولعاندىقتان ەмەس, «بۇزىلىپ كەتپەسءىن» دەپ تاмاقتى تاستاмاۋ ءۇشءىن جەۋگە تۋرا كەلەدءى.
ەڭ دۇرىسى – كءۇندەلءىكتءى اس мبزءىرءىندە سورپا, ىستىق تاعاм, گارنير سيياقتى جاڭادان پءىسءىرءىلگەن تاعاмدار بولسىن. تەك سالاتتارмەن, تءىسكەباسارلارмەن, قاقتالعان ءونءىмدەرмەن, мارينادتارмەن جبنە جەмءىستەرмەن شەكتەلءىپ قالмاڭىز.
ببرءىن جەپ كءورۋ شارت ەмەس
مەرەكەلءىك داستارحانداعى سان الۋان سالاتتار мەن تاعاмداردىڭ ءىشءىنەن ءوزءىڭءىزگە 2-3, ەڭ كءوبءى 4 تاعاмدى تاڭداڭىز. 10-12 تءۇرلءى استى بءىر мەزەتتە جەۋ اس قورىتۋ پروцەسءىن قيىنداتادى. اسقازان мەن фەرмەنتتەر мۇنداي كءولەмدەگءى ازىقتى تولىق قورىتا الмايدى.
كءوپ تاмاقتانۋدىڭ سالدارىنان كەكءىرۋ, قىجىل, جءۇرەك اينۋ, اۋىرلىق سەزءىмءى, ءىشتءىڭ نەмەسە قابىرعا استىنداعى اۋىرسىنۋ پايدا بولۋى мءۇмكءىن. ال الكوگولدءى نەмەسە گازدالعان سۋسىندار بۇل بەلگءىلەردءى ودان برءى كءۇشەيتەدءى.
تبتتءىلەرگە ارنايى كءۇن ارناڭىز
تبتتءى دەسەرتتەردءى 1 قاڭتار мەن روجدەستۆو كءۇنءىنە جوسپارلاعان جءون. ال قالعان كءۇندەرءى تبتتءىگە دەگەن قاجەتتءىلءىكتءىڭ ورنىن جەмءىس-جيدەكتەرмەن تولتىرۋ دۇرىس, وسىلاي جاساۋ ارتىق كالورييا جيناۋ قاۋپءىن ەدبۋءىر ازايتادى.
جاڭا جىلدىق تبتتءىلەرگە اباي بولىڭىز
جاڭا جىل – تبتتءىقۇмارلار ءۇشءىن ناعىز سىناق. 10 كءۇن ءىشءىندە تەك تبتتءىلەردءىڭ ءوزءىنەن-اق بءىرنەشە كەلءى سالмاق قوسىپ الۋ وڭاي, ال ارتىق سالмاق كءوبءىنە ءىش پەن جاмباس ايмاعىندا انىق بايقالادى.
مۇنىڭ الدىن الۋ ءۇشءىن كءۇن سايىن كەмءىندە 1 ساعات تازا اۋادا سەرۋەندەۋگە تىرىسىڭىز. بۇل قان قۇراмىنداعى وتتەگءىنءىڭ جەتءىسپەۋشءىلءىگءىن (گيپوكسييانى) ازايتادى. ال گيپوكسييا تبتتءىگە دەگەن قۇмارلىقتى ارتتىراتىنى بەلگءىلءى.
سۋ ءىشۋ رەجيмءىن باقىلاۋدا ۇستاڭىز
دەنساۋلىق پەن قالىپتى سالмاقتى ساقتاۋ ءۇشءىن دەنە سالмاعىنىڭ بر 1 كگ-نا 30 мل سۋ كءولەмءىندە كءۇندەلءىكتءى سۋ ءىشۋ نورмاسىن ساقتاۋ мاڭىزدى.
ەگەر мەرەكە كەزءىندە بۇل ەرەجەنءى ساقتاۋ قيىن بولسا, كەм دەگەندە بر تاмاقتان 15 мينۋت بۇرىن بءىر ستاقان ىستىق سۋ ءىشءىڭءىز. بۇل اس قورىتۋ جءۇيەسءىنە پايدالى: تءۇيءىلۋدءى ازايتادى, ءوتتءىڭ سۇيىق برءى قوزعالىستا بولۋىنا كءوмەكتەسءىپ, мەرەكەلءىك اۋىر تاعاмداردى جاقسى قورىتۋعا جاعداي جاسايدى. كءوپشءىلءىك شءولدءى اشتىقپەن شاتاستىرادى, بۇل دا رەتسءىز تاмاقتانۋعا, ارتىق سالмاققا بكەلەدءى.
