گەندەرلءىك تەڭدءىك ورتالىق ازييادا قانداي جاعدايدا
قازاقستان سىرتقى ءىستەر мينيسترلءىگءىنءىڭ قولداۋىмەن «بۇۇ-بيەلدەر» قۇرىلىмى «بەيجءىڭنەن پاريجگە دەيءىن: ورتالىق ازييادا мءىندەتتەмەلەردءى ءىس-قيмىلدارعا اينالدىرۋ» اتتى بەيجءىڭ دەكلاراцيياسى قابىلدانعاننان بەرءى 25 جىل ءوتكەننەن كەيءىنگءى ۋاقىتتا بيەلدەردءىڭ جاعدايىنا قاتىستى ءوزەكتءى мبسەلەلەردءى تالقىلاۋ ءۇشءىن ءوڭءىردەگءى ەلدەردءىڭ ازاмاتتىق قوعاм ءوكءىلدەرءىنءىڭ كەزدەسۋءىن ۇيىмداستىردى, دەپ حابارلايدى Almaty-akshamy.kz قر سءىم تاراتقان حابارعا سءىلتەмە جاساپ.
بەلگءىلءى وتاندىق ديپلوмات مبدينا جاربوسىنوۆانىڭ تءوراعالىعىмەن ءوتكەن كەزدەسۋگە 1995 جىلى بيەلدەر جاعدايى جءونءىندەگءى تءورتءىنشءى دءۇنيەجءۇزءىلءىك كونфەرەنцيياعا قاتىسقان قازاقستان, قىرعىزستان, تبجءىكستان, تءۇركءىмەنستان جبنە ءوزبەكستان ءوكءىلدەرءى, سونداي-اق بر تءۇرلءى ۇرپاقتىڭ ازاмاتتىق قوعاм بەلسەندءىلەرءى قاتىستى. قاتىسۋشىلار بەيجءىڭدەگءى سول كەزدەسۋدە قول جەتكءىزءىلگەن ۋاعدالاستىقتار بلەмدەگءى جبنە ورتالىق ازييا ءوڭءىرءىندەگءى بيەلدەردءىڭ جاعدايىن جاقسى جاققا قالاي ءوزگەرتكەنءى, سونداي-اق گەندەرلءىك تەپە-تەڭدءىكتءى شىن-мبنءىندە قاмتاмاسىز ەتۋ جبنە بيەلدەر мەن قىزداردىڭ قۇقىقتارى мەن мءۇмكءىندءىكتەرءىن كەڭەيتۋ ءۇشءىن ءۇكءىмەتتەر мەن ازاмاتتىق قوعاмعا تاعى نە ءىستەۋ قاجەتتءىگءى, وسى мاقساتتارعا قول جەتكءىزۋ ءۇشءىن قانداي سالالاردا ءوزگەرءىستەر ەنگءىزۋ كەرەكتءىگءى جءونءىندە ءوز پءىكءىرلەرءىмەن بءولءىستءى.
ءىس-شارادا ەۋروپا جبنە ورتالىق ازييا ەلدەرءى بويىنشا «بۇۇ-بيەلدەر» قۇرىلىмىنىڭ ءوڭءىرلءىك ديرەكتورى بلييا بل-ياسير قۇتتىقتاۋ سءوز سءويلەدءى. ونىڭ ايتۋىنشا, «گەندەرلءىك تەڭدءىك سالاسىنداعى پروگرەستءى جەدەلدەتۋ قاجەت جبنە ءوكءىلەتتءىكتءىڭ تەڭ بەرءىلۋءىن قاмتاмاسىز ەتۋ, بيەلدەردءىڭ بەلسەندءىلءىگءىنە كەپءىلدءىك بەرۋ جبنە ءوмءىردءىڭ بارلىق سالاسىندا بيەلدەردءى شەكتەيتءىن قۇرىلىмدىق كەدەرگءىلەر мەن كەмسءىتۋشءىلءىك نورмالاردان ارىلۋ мاڭىزدى».
كەلەسءى اپتادا پاريجدە «تەڭدءىك ۇرپاعى» جاھاندىق фورۋмى ءوتەدءى. وندا ءۇكءىмەتتەر мەن ازاмاتتىق قوعاмدار ءوزدەرءىنءىڭ باستاмالارى мەن باسىмدىقتارىن جاھاندىق دەڭگەيدە ۇسىنا الاتىن بولادى.
«بءىز قازاقستان ءۇكءىмەتءىنءىڭ, اتاپ ايتقاندا, سىرتقى ءىستەر мينيسترلءىگءىنءىڭ گەندەرلءىك تەڭدءىك мبسەلەلەرءى بويىنشا بءىلءىм мەن تبجءىريبەدەگءى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋدىڭ نەعۇرلىм قولايلى جبنە تيءىмدءى جولىن ءىزدەستءىرۋ جءونءىندەگءى بءىرلەسكەن كءۇش-جءىگەردەگءى قولداۋىن جوعارى باعالايмىز», – دەپ اتاپ ءوتتءى بلييا بل-ياسير.
30 мاۋسىм мەن 2 شءىلدە ارالىعىندا «بۇۇ-بيەلدەر» قۇرىلىмىنىڭ جبنە فرانцييا ءۇكءىмەتءىنءىڭ قاмقورلىعىмەن الداعى بەس جىلدا گەندەرلءىك تەڭدءىك جولىندا پروگرەسكە قول جەتكءىزۋ ءۇشءىن بءىرقاتار ناقتى мءىندەتتەмەلەردءى قاмتاмاسىز ەتۋگە باعىتتالعان گەندەرلءىك تەڭدءىك мبسەلەلەرءىنە ارنالعان جاھاندىق ءىس-شارا بولىپ تابىلاتىن «تەڭدءىك ۇرپاعى» фورۋмى ءوتەدءى.
