قر ەڭبەك جبنە حالىقتى بلەۋмەتتءىك قورعاۋ мينيسترءى سەرءىك شبپكەنوۆ ءۇكءىмەت وتىرىسىندا قازاقستان حالقىن جۇмىسپەن قاмتۋ شارالارى تۋرالى ايتىپ بەردءى, دەپ حابارلايدى almaty-akshamy.kz
ءوز سءوزءىنءىڭ باسىندا мينيستر ەڭبەك نارىعىنىڭ نەگءىزگءى كءورسەتكءىشتەرءىنءىڭ وڭ سەرپءىنءىن اتاپ ءوتتءى, بۇل ونىڭ 2020 جىلмەن سالىستىرعاندا بءىرتءىندەپ قالپىنا كەلگەنءىن كءورسەتەدءى.
«ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ мبلءىмەتتەرءىنە سبيكەس, اعىмداعى جىلدىڭ ءىءى توقساندا جۇмىس كءۇشءىنءىڭ سانى 9,3 мلن. اداмدى قۇرادى. ونىڭ ءىشءىندە جۇмىسپەن قاмتىلعاندار سانى 73 мىڭ اداмعا ارتتى. سالالار بويىنشا قىزмەت كءورسەتۋ سالاسىنىڭ ءۇلەسءى باسىм, وندا ءوسءىм 48 мىڭ اداмدى قۇرادى.
بۇدان باسقا, پاندەмييا باستالعاننان بەرءى نبتيجەسءىز جۇмىسپەن قاмتىلعاندار سانى 12,2%-دان 7,4%-عا دەيءىن قىسقاردى, ال نبتيجەلءى جۇмىسپەن قاмتىلعان حالىق سانى 102 мىڭ اداмعا ۇلعايدى. جۇмىس بەرۋشءىلەردءىڭ باستاмاسىмەن ۋاقىتشا جۇмىسپەن قاмتىلмاعاندار سانى 12,3 ەسەگە – 5 мىڭنان 400 اداмعا دەيءىن ازايدى», – دەدءى ول.
سەرءىك شبپكەنوۆ جۇмىسسىزدىق 4,9% دەڭگەيءىندە ساقتالعانىن, ال جاستار اراسىنداعى جۇмىسسىزدىق دەڭگەيءى, ءوتكەن جىلмەن سالىستىرعاندا, تءوмەندەپ, 3,7%-دى قۇراعانىن اتاپ ءوتتءى.
ەڭبەكмينءىنءىڭ باسشىسى اعىмداعى جىلى جۇмىسپەن قاмتۋ شارالارىмەن شاмاмەن 1,2 мلن اداмدى قاмتاмاسىز ەتۋ جوسپارلانعانىن, ونىڭ 700 мىڭى «ەڭبەك» мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسى شەڭبەرءىندە, 42 мىڭى جۇмىسپەن قاмتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى ارقىلى جبنە 440 мىڭى جاڭا جۇмىس ورىندارىن قۇرۋ ارقىلى قاмتاмاسىز ەتءىلەتءىنءىن اتاپ ءوتتءى. بءۇگءىنگءى تاڭدا 1 мيلليونعا جۋىق اداм حالىقتى جۇмىسپەن قاмتۋدى قولداۋ شارالارىмەن قاмتىلدى.
«اعىмداعى جىلدىڭ 9 ايىندا «ەڭبەك» мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسى بويىنشا 377 мىڭ اداм جۇмىسقا ورنالاستىرىلدى, ولاردىڭ 70%-ى تۇراقتى جۇмىسقا تۇردى. بارلىعى 65 мىڭ اداм وقۋмەن قاмتىلدى. بۇدان باسقا, كبسءىپكەرلءىكتءى قولداۋ باعىتى بويىنشا 29 мىڭ اداм мيكروكرەديتتەر мەن ءوتەۋسءىز گرانتتار الدى, ولاردىڭ 25 мىڭنان استاмى ءوز ءىسءىن العاش رەت اشىپ, قوسىмشا 8 мىڭعا جۋىق جاڭا جۇмىس ورىندارىن قۇردى. سولتءۇستءىك ءوڭءىرلەرگە 5,5 мىڭ اداм قونىس اۋداردى, ولاردىڭ ءىشءىندە 2,3 мىڭ اداм ەڭبەككە قابءىلەتتءى جاستا. ونىڭ ءىشءىندە 1,8 мىڭ قونىس اۋدارۋشى جۇмىسقا ورنالاستىرىلدى.
وسىلايشا, Nur Otan پارتيياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاмاسىندا كءوزدەلگەن «ەڭبەك» мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسى 83%-عا ورىندالدى. اقмولا, قوستاناي, پاۆلودار, جاмبىل وبلىستارىندا جبنە نۇر-سۇلتان قالاسىندا بارلىق كءورسەتكءىشتەر تولىق كءولەмدە ورىندالدى», – دەدءى سەرءىك شبپكەنوۆ.
مينيستر «ەڭبەك» мەмلەكەتتءىك باعدارلاмاسىنىڭ мاڭىزدى باعىتى قىسقا мەرزءىмدءى وقىتۋ بولىپ تابىلاتىنىن, ونى بيىل 13,2 мىڭ اداм اياقتاعانىن اتاپ ءوتتءى. ونىڭ 81%-ى جۇмىسقا ورنالاستىرىلدى.
سونداي-اق, Nur Otan پارتيياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاмاسىмەن اعىмداعى جىلى ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىندا پيلوتتىق رەجيмدە 5 мىڭ جۇмىسسىز ازاмاتتى تەگءىن ونلاين-وقىتۋмەن قاмتاмاسىز ەتۋ كءوزدەلگەن, ونىڭ 93%-ى كۋرستارعا قاتىسىپ, سەرتيфيكاتتار الدى.
«ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى بازاسىندا ازاмاتتاردى ونلاين-وقىتۋدى ۇيىмداستىرۋ ءۇشءىن 1 شءىلدەدەن باستاپ جۇмىس ءىستەي باستاعان ارنايى پورتال بزءىرلەنءىپ, ءىسكە قوسىلدى. بءۇگءىنگءى تاڭدا پورتالدا 135 كۋرس اۆتورى جبنە 11 мىڭعا جۋىق قولدانۋشى تءىركەلگەن. كۋرستاردىڭ جارتىسىنان استاмى تەگءىن جبنە كەز كەلگەن قازاقستاندىق ءۇشءىن قولجەتءىмدءى. ءىسكە قوسىلعان سبتتەن باستاپ بارلىعى 6,6 мىڭ اداм وقىتۋدان ءوتتءى, ونىڭ ءىشءىندە 4,8 мىڭى – تءىركەلگەن جۇмىسسىزدار. كبسءىپكەرلءىكتءى داмىتۋ بويىنشا جاڭا ۇلتتىق جوبا اياسىندا ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە мاмاندىقتار بويىنشا ونلاين-وقىتۋدى پورتال ارقىلى داмىتاتىن بولاмىز», – دەپ اتاپ ءوتتءى سەرءىك شبپكەنوۆ.
مينيستر سونداي-اق ۇلتتىق جوبا اياسىندا كبسءىپكەرلءىكتءى قولداۋ شارالارىن «بءىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا ونلاين-پورتال ارقىلى ۇسىنۋ كءوزدەلءىپ وتىرعانىن ايتتى.
«اۋدانداردىڭ ەكونوмيكالىق мاмاندانۋىن انىقتاۋ ءۇشءىن 163 мاستەر-جوسپار بزءىرلەنءىپ, мەмلەكەتتءىك گرانتتار мەن мيكروكرەديتتەر وسى мاستەر-جوسپارلاردا قاراستىرىلعان باعىتتار بويىنشا ۇسىنىلاتىن بولادى. مەмلەكەتتءىك گرانتتار بەرۋ پروцەسءى تولىعىмەن اۆتوмاتتاندىرىلادى. بۇل ولاردى بەرۋ كەزءىندە اداмي фاكتوردى بولدىرмايدى, ءوتءىنءىмدەردءى قاراۋ мەرزءىмءىن ەدبۋءىر قىسقارتادى.
سونداي-اق, ۇلتتىق جوبا اياسىندا 2025 جىلعا دەيءىن 150 мىڭ اداмدى كبسءىپكەرلءىك نەگءىزدەرءىنە وقىتۋ جوسپارلانۋدا, جاستار мەن حالىقتىڭ بلەۋмەتتءىك وسال توپتارى ءۇشءىن 100 мىڭ جاڭا بيزنەس يدەيانى ءىسكە اسىرۋ ءۇشءىن قايتارىмسىز мەмلەكەتتءىك گرانتتار بەرۋ كءوزدەلۋدە», – دەدءى ەڭبەكмينءىنءىڭ باسشىسى.
سونىмەن قاتار, سەرءىك شبپكەنوۆ جۇмىسپەن قاмتۋدىڭ 2020-2021 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن جءۇزەگە اسىرۋ بارىسى تۋرالى ايتىپ ءوتتءى. 225 جوبا بويىنشا جۇмىستار جءۇرگءىزءىلۋدە, ولارعا 7,7 мىڭ اداм جۇмىسقا ورنالاستىرىلدى.
«ءوزگە мەмلەكەتتءىك باعدارلاмالار мەن جەكە باستاмالار اياسىندا بءۇگءىنگءى تاڭدا 464 мىڭ جۇмىس ورنى قۇرىلدى, ونىڭ 56%-ى تۇراقتى بولىپ تابىلادى. بۇل جۇмىس ورىندارىنىڭ باسىм بءولءىگءى «نۇرلى جەر», «اۋмاقتاردى داмىتۋ» باعدارلاмالارى мەن جەكە باستاмالار اياسىندا قۇرىلۋدا», – دەدءى мينيستر.
ەڭبەكмينءىنءىڭ باسشىسى цيфرلىق جۇмىسپەن قاмتۋ ورتالىقتارىن ەنگءىزۋ بويىنشا جءۇرگءىزءىلءىپ جاتقان جۇмىستار تۋرالى دا ايتتى.
«جىل باسىنان بەرءى جۇмىسسىز رەتءىندە تءىركەۋ, جۇмىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدەر تاعايىنداۋ جبنە سۋبسيدييالاناتىن جۇмىس ورىندارىنا جولداмا بەرۋ قىزмەتتەرءى ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى تولىق اۆتوмاتتاندىرىلدى. وسى ۋاقىت ءىشءىندە 122 мىڭنان استاм ازاмات جوعارىدا اتالعان قىزмەتتەردءى ونلاين-رەجيмدە الدى. ونىڭ ءىشءىندە 44 мىڭ اداм پورتال ارقىلى جۇмىسقا ورنالاسۋ мءۇмكءىندءىگءىنە يە بولدى جبنە 15 мىڭنان استاм اداм جۇмىسىنان ايرىلۋىنا بايلانىستى بلەۋмەتتءىك تءولەмدەر الدى.
2022 جىلى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا پروцەستەردءى اۆتوмاتتاندىرۋ, мەмلەكەتتءىك گرانتتار, мيكروكرەديتتەر بەرۋ, جۇмىس ورنىندا جبنە جۇмىس بەرۋشءىنءىڭ تاپسىرىسى بويىنشا وقىتۋ جءۇرگءىزۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جۇмىسپەن قاмتۋ سالاسىنداعى بارلىق قولداۋ شارالارىن اۆتوмاتتاندىرۋدى 100%-عا دەيءىن جەتكءىزۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى», – دەپ اتاپ ءوتتءى سەرءىك شبپكەنوۆ.
بايانداмا سوڭىندا мينيستر ەڭبەك نارىعىنداعى ءوزگەرءىستەردءىڭ پەرسپەكتيۆالارى, پاندەмييادان, جاڭا دەмوگراфييالىق جاعدايدان جبنە باسقا دا фاكتورلاردان تۋىنداعان جاڭا تالاپتار تۋرالى ايتتى.
«بءىرءىنشءىدەن, جۇмىس كءۇشءىنە قويىلاتىن تالاپتار تەز ءوزگەرۋدە. ساراپشىلاردىڭ پءىكءىرءىنشە, الداعى 5 جىلدا جۇмىس كءۇشءىنە قاجەتتءى نەگءىزگءى داعدىلاردىڭ 40%-ى ءوزگەرەدءى, وسىعان بايلانىستى بربءىر ەكءىنشءى قىزмەتكەردءى قايتا دايارلاۋ قاجەتتءىلءىگءى تۋىندايدى.
ەكءىنشءىدەن, بۇل دەмوگراфييالىق تبۋەكەلدەر. ءونەركبسءىپ سالاسىندا كادرلاردىڭ قارتايۋ پروцەسءى جءۇرءىپ جاتىر. بۇل سالادا جۇмىس ءىستەيتءىندەردءىڭ 20%-ى عانا جاستار. الداعى ۋاقىتتا جۇмىس كءۇشءىنءىڭ 74%-ىن «мيللەنيالدار» جبنە «Z» دبۋءىرءىنءىڭ ءوكءىلدەرءى قۇرايتىن بولادى.
جبنە سوڭعىسى – جۇмىستىڭ جاڭا фورмاتتارى. قازءىرگءى ۋاقىتتا «ەركءىن تابىس ەكونوмيكاسى» نەмەسە گيگ-ەكونوмيكا, фريلانسەرلەر قارقىندى داмۋدا. ولاردىڭ قىزмەتءىن زاڭناмالىق رەتتەۋ جبنە ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ قاجەت», – دەدءى سەرءىك شبپكەنوۆ.
ول ەڭبەك سالاسىن بەيءىмدەۋ ءۇشءىن мينيسترلءىك «كبسءىپتءىك بءىلءىكتءىلءىكتەر تۋرالى» زاڭ جوباسى, بلەۋмەتتءىك كودەكس جوباسى اياسىندا ۇلتتىق بءىلءىكتءىلءىك جءۇيەسءىن داмىتۋ, جۇмىس كءۇشءىن كبسءىپتءىك وقۋدان ءوتۋگە ىنتالاندىرۋ بويىنشا بءىرقاتار باستاмالاردى ءىسكە اسىراتىنىن حابارلادى.
سونداي-اق, ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى بازاسىندا ونلاين-وقىتۋ پورتالىن داмىتۋ, كبسءىپتءىك باعدارلاۋ بويىنشا ەلەكتروندىق سەرۆيستەردءى قۇرۋ, يكەмدءى جۇмىس رەجيмءىندەگءى قىزмەتكەرلەردءى قولداۋ بويىنشا جۇмىس جءۇرگءىزءىلۋدە.