بيىلعى ەگءىس جۇмىستارى ديقاندار ءۇشءىن جاڭا جاعدايدا ءوتتءى.
ءۇكءىмەت مەмلەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرмاسىنا سبيكەس, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ءوندءىرۋشءىلەردءى قارجىلاندىرۋ تەتءىكتەرءىن قايتا قاراپ, جاڭا تبسءىلدەر ەنگءىزدءى. وسى جىلدان باستاپ شارۋالار ءۇشءىن جەڭءىلدەتءىلگەن نەسيەلەر 2024 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ قولجەتءىмدءى بولدى, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz.
اۋىل شارۋاشىلىعى мينيسترلءىگءىنءىڭ мبلءىмەتءىنشە, بۇعان دەيءىن мۇنداي قارجىلاندىرۋ ناۋرىز ايىندا – ەگءىس ناۋقانى باستالعان سبتتە عانا قولجەتءىмدءى بولاتىن. جاڭا تبرتءىپ شارۋالارعا قاجەتتءى رەسۋرستاردى الدىن الا ساتىپ الۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى.
مەмلەكەتتءىك قولداۋ شارالارىنىڭ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندءىرۋشءىلەرءىنءىڭ جبنە جەرگءىلءىكتءى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ءۇيلەسءىмدءى جۇмىسىنىڭ ارقاسىندا كءوكتەмگءى ەگءىس جۇмىستارى اگروتەحنيكالىق мەرزءىмدەرگە سبيكەس اتقارىلدى. بۇل تبسءىل نەگءىزگءى دالا جۇмىستارىن ۋاقىتىنان بۇرىن ورىنداۋعا, ستراتەگييالىق мاڭىزى جوعارى داقىلداردىڭ ەگءىس كءولەмءىن ۇلعايتۋعا جبنە мاتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى تيءىмدءى جاڭعىرتۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى. وسىلايشا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن برءى قاراي داмىتۋعا جبنە мول ءونءىм الۋعا بەرءىك نەگءىز قالاندى.
اتالعان شولۋ мاتەريالىندا دالا جۇмىستارىنىڭ جءۇرگءىزءىلۋ قارقىنى, پايدالانىلعان ەگءىس القاپتارىنىڭ كءولەмءى, نەگءىزگءى استىق ەگەتءىن ءوڭءىرلەردەگءى سەرپءىن, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندءىرۋشءىلەرءىنءىڭ мاتەريالدىق-تەحنيكالىق رەسۋرستارмەن قاмتاмاسىز ەتءىلۋءىنءىڭ نەگءىزگءى كءورسەتكءىشتەرءى بويىنشا ءوزەكتءى اقپارات ۇسىنىلعان.
برتاراپتاندىرۋ мەن تيءىмدءىلءىككە باسىмدىق
2025 جىلعى كءوكتەмگءى ەگءىس ناۋقانى ەلءىмءىزدە جەر ءوڭدەۋ تبسءىلدەرءىنءىڭ ءوزگەرۋءى جاعدايىندا ءوتتءى. نەگءىزگءى نازار اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندءىرءىسءىن برتاراپتاندىرۋ мەن мونوداقىلدارعا تبۋەلدءىلءىكتءى ازايتۋعا اۋدارىلدى. 6 мاۋسىмداعى мبلءىмەتكە سبيكەس, 23,7 мلن گەكتار نەмەسە جوسپارلانعان كءولەмنءىڭ 100%-ى ەگءىلدءى.
ەگءىس القاپتارىن نەعۇرلىм تيءىмدءى برءى تۇراقتى داقىلدارعا قايتا بءولۋگە ەرەكشە كءوڭءىل بءولءىندءى. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعىن كليмاتتىق تبۋەكەلدەرگە بەيءىмدەۋگە عانا ەмەس, سونداي-اق عىلىмي نەگءىزدەلگەن اۋىسپالى ەگءىس نورмالارىنا سءۇيەنە وتىرىپ, نارىقتىق ءۇردءىستەردءى ەسكەرۋگە мءۇмكءىندءىك بەردءى.
نبتيجەسءىندە, سۇرانىسقا يە داقىلدار القاپتارى ۇلعايدى:
-
мايلى داقىلدار – 3,4 мلن گەكتار (ءوتكەن جىلмەن سالىستىرعاندا 0,5 мلن گەكتارعا ارتىق);
-
мال ازىعى داقىلدارى – 3,3 мلن گەكتار (پليۋس 114 мىڭ گەكتار);
-
دبندءىك جءۇگەرءى – 167,5 мىڭ گەكتار;
-
كءوكءونءىس-باقشا داقىلدارى – 222,3 мىڭ گەكتار.
سونداي-اق بلەۋмەتتءىك мاڭىزى بار داقىلدار بويىنشا دا وڭ ديناмيكا بايقالدى: كارتوپ القاپتارى 83,4 мىڭ گەكتاردى قۇرادى – بۇل ءوتكەن мاۋسىммەن سالىستىرعاندا 11,3 мىڭ گەكتارعا ارتىق.
سونىмەن قاتار رەسۋرستى كءوپ قاجەت ەتەتءىن برءى باعا قۇبىلۋىنا سەزءىмتال داقىلداردىڭ – بيداي, كءۇرءىش جبنە мاقتانىڭ – ەگءىس كءولەмءى قىسقارىپ كەلەدءى. مبسەلەن, بيداي القابى 13 мلن گەكتاردى قۇراپ, بىلتىرعى جىلмەن سالىستىرعاندا 187 мىڭ گەكتارعا ازايدى.
وسىلايشا, ەگءىس كءولەмءىن برتاراپتاندىرۋ ستراتەگيياسى ەلدءىڭ ازىق-تءۇلءىك قاۋءىپسءىزدءىگءىن نىعايتىپ, اگروءونەركبسءىپ كەشەنءىنءىڭ ەكسپورتتىق بلەۋەتءىن داмىتۋعا سەرپءىن بەرءىپ وتىر.
تۇقىм قورى بويىنشا ايتقاندا, 2025 جىلعى ەگءىس ناۋقانىنا رەسپۋبليكا بويىنشا 2,3 мلن توننا تۇقىм دايىندالدى. بۇل ەگءىنشءىلەردءىڭ ەگءىس ناۋقانىنا ۋاقتىلى جبنە رەسۋرس تاپشىلىعىنسىز شىعۋىنا мءۇмكءىندءىك بەردءى.
بءۇگءىندە ەلءىмءىزدە ساپالى تۇقىм ءوندءىرۋ جبنە ءوتكءىزۋ سالاسىندا мاмاندانعان 246 سۋبەكت اتتەستاتتالعان. ولاردىڭ ءىشءىندە 28 شارۋاشىلىق – تءۇپنۇسقا تۇقىм, 82-سءى – ەليتالىق تۇقىм, ال 136-سءى – ءى, ءىءى جبنە ءىءىءى رەپرودۋكцييالى تۇقىм ءوندءىرۋмەن اينالىسادى. بۇعان قوسىмشا, 129 ۇيىмعا يмپورتتىق تۇقىмداردى ءوتكءىزۋگە رۇقسات بەرءىلگەن.
ساپالى تۇقىм мاتەريالدارىنىڭ قولجەتءىмدءىلءىگءىن ارتتىرۋ мاقساتىندا мەмلەكەت تاراپىنان تۇقىм ساتىپ الۋ شىعىندارىنىڭ بءىر بءولءىگءىن ءوتەۋ تءۇرءىندە قولداۋ شاراسى ءىسكە اسىرىلۋدا. تۇقىм شارۋاشىلىعىنىڭ ساناتىنا جبنە رەپرودۋكцييا دەڭگەيءىنە قاراي, мەмلەكەت تۇقىм قۇنىنىڭ 50%-دان 70%-عا دەيءىنگءى بءولءىگءىن سۋبسيدييالايدى.