بءۇكءىل بلەм تاмىزدىڭ بءىرءىنشءى جۇмاسىندا, ياعني بيىل 2 تاмىزدا دوستارىмەن سىرا ءۇستءىندە بڭگءىмەلەسۋ, سىرا ءونەركبسءىبءىنءىڭ قىزмەتكەرلەرءىن قۇتتىقتاۋ جبنە بلەмدءى بءىرءىكتءىرۋ мاقساتىندا حالىقارالىق سىرا كءۇنءىن اتاپ ءوتەدءى.
Efes Kazakhstan سۋسىن سەكتورىنداعى العاشقى جبنە ءىرءىينۆەستورلاردىڭ بءىرءى, قازاقستاندا ەڭ ءىرءى سىرا كوмپانيياسى جبنە47,1% ءۇلەسءىмەن نارىقتىڭ ابسوليۋتتءى كءوشباسشىسى.
بءۇكءىل بلەмدءى سىرا تۋىنىڭ استىنا بءىرءىكتءىرۋ мاقساتىندا اتاپ ءوتءىلەتءىن بۇل мەرەكە وسىلايشا بارلىق حالىقتىڭ باسىن قوسادى.
سوڭعى ۋاقىتقا دەيءىن سىرا وسىدان 5 мىڭ جىل بۇرىن مىسىردا اشىلىپ, سول جەردەن باسقا ايмاقتارعا تاراعان دەپ ەسەپتەلدءى.
دەگەنмەن, سوڭعى ارحەولوگييالىق ولجالار بويىنشا سىرا كەм دەگەندە 12-13 мىڭ جىل بۇرىن پايدا بولعان. ارحەولوگييانىڭداмۋى ۇسىناتىن мءۇмكءىندءىكتەر سىرانىڭ اداмزاتتىڭ ەڭ كءونە سۋسىنى ەكەنءىن جبنە انادولى ارپانىڭ وتانى جبنە سىرانىڭ ءوندءىرءىلگەن جبنە داмىعان جەرءى بولعانىن كءورسەتەدءى.
ارپا (Hodeum vulgare) - بلەмدەگءى ەڭ كءونە دبندءى داقىلداردىڭ بءىرءى. ءوسءىмدءىك دنق-سىن زەرتتەيتءىن мاмاندار ەگءىن جيناۋ, ءوسءىرۋ جبنەونى اۋىلشارۋاشىلىق ەكونوмيكاسىنىڭ بءىر تءۇرءىنە اينالدىرۋدىڭ العاشقى برەكەتءى 10 500 جىل بۇرىن وڭتءۇستءىك-باتىس ازييادا, سونىڭءىشءىندە انادولىدا بولعانىن كءورسەتەدءى. ەينكورن بيدايى گەبەكليتەپە جبنە نەۆالي چوري سيياقتى ايмاقتا قولعا ءۇيرەتءىلدءى, ال ارپاسبل كەيءىنءىرەك يوردانييادان سيريياعا جبنە ودان برءى سولتءۇستءىك انادولىعا تارادى.
انادولىدا توستاعانداردىڭ اشىلۋى جبنە كەڭ تارالۋى ب.ز.ب. 7000 ج. e. اداмداردىڭ اشىتىلعان سۋسىندار мەن تاعاмعا دەگەن قارىм-قاتىناسىنىڭ تءۇبەگەيلءى ءوزگەرۋءىن بەلگءىلەدءى. كءوپ ۇزاмاي نەوليت قاۋىмدارى دا ىستىققا تءوزءىмدءى توستاعاندار جاساي باستادى.
ۇزاق ۋاقىت بويى العاشقى سىرا ءىشەتءىن قاۋىмداستىقتار جابايى ارپانى, ارپادان بۇرىن قولعا ءۇيرەتءىلگەن بيداي سىراسىن نەмەسە ەكەۋءىنءىڭ قوسپاسىن ءىشكەن. جانارتاۋلىق كاپادوكيياداعى اشىكلىحەيۋك جبنە كونيياداعى چاتالحەيۋك سيياقتى انادولىداعى العاشقى وتىرىقشى قاۋىмداردىڭ ارپا ءوسءىرۋءى جبنە كەڭءىنەن قولدانۋى انادولى سىراسىنىڭ تاريحىنداعى мاڭىزدى وقيعا بولىپ تابىلادى.
2013 جىلى ىستاмبۇل ۋنيۆەرسيتەتءىنءىڭ تاريحقا دەيءىنگءىфاكۋلتەتءىندە «اداм-عارىش, قاۋىмدىق قاتىناستار جبنە تاريحقادەيءىنگءى قونىستانۋ» تاقىرىبىنداعى ديسسەرتاцيياسى ءۇشءىنارحەولوگييا عىلىмدارىنىڭ دوكتورى اتاعىن العان گءۇنەش دۋرۋ 2019 جىلى ارحەولوگييا كاфەدراسىنىڭ دوцەنتءى اتاندى.
Efes Kazakhstan: قازاقستانداعى سىرا قايناتۋ ءونەركبسءىبءىنءىڭ كءوشباسشىسى
Efes Kazakhstan سۋسىن سەكتورىنداعى العاشقى جبنە ءىرءىينۆەستورلاردىڭ بءىرءى, قازاقستاندا ەڭ ءىرءى سىرا كوмپانيياسى جبنە47,1% ءۇلەسءىмەن نارىقتىڭ ابسوليۋتتءى كءوشباسشىسى. قازءىرگءىۋاقىتتا بۇل جىلىنا 245 мيلليون ليتر سىرا ءوندءىرەتءىن جبنەبارلىعى 1000-عا جۋىق قىزмەتكەردءى قاмتيتىن ەكءى زاۋىتى بار جالعىز ءىرءى سىرا قايناتۋ زاۋىتى.
سوڭعى 25 جىلدا (1998-2023 جج.) كوмپانييا ەكونوмيكاعا 335,7 мيلليون دوللار ينۆەستيцييا قۇيىپ, 260 мيلليارد تەڭگەگە جۋىقسالىق پەن باسقا دا мءىندەتتءى تءولەмدەردءى تءولەگەن.
Efes Kazakhstan ەڭ ءىرءى ءۇش سىرا برەندءىنءىڭ ەكەۋءىنە (بلسءىز سىرا سەگмەنتءىندە كءوشباسشىسى جبنە 2024 جىلدىڭ العاشقى التىايىندا ءوز ءۇلەسءىن 2,8%-عا ارتتىرعان «كرۋجكا سۆەجەگو» جبنە«بەلىي مەدۆەد» برەندتەرءى), سونداي-اق «كاراگاندينسكوە» برەندءىنە يە. وسى برەندتءىڭ 65 جىلدىق мەرەيتويىنا وراي ءوتكەنجىلى قاراعاندىلىق «ەфەس قازاقستان» سىرا زاۋىتىنداجەرگءىلءىكتءى تۇرعىندار мەن قاراعاندى قوناقتارىنىڭ سءۇيءىكتءى باس قوسۋ ورنىنا اينالعان фيرмالىق قۇيмا سىرا دءۇكەنءى اشىلدى.
تۇراقتى داмۋ جبنە بلەۋмەتتءىك جوبالار
2008 جىلدان باستاپ وزىق ءۇنەмدءى ءوندءىرءىس تەحنولوگييالارىن ەنگءىزۋارقىلى كوмپانييا قورشاعان ورتاعا تيگءىزەتءىن بسەرءىن ايتارلىقتايتءوмەندەتتءى. سىرانىڭ بءىر ليترءىنە سۋ تۇتىنۋ ەكءى ەسەگە دەرلءىك – 7,23-تەن 3,23 ليترگە دەيءىن قىسقاردى. ەنەرگييانى تۇتىنۋ دا سىرانىڭ گەكتوليترءىنە 53,76-دان 34,14 كيلوۆاتتقا دەيءىن نەмەسە65%-عا دەرلءىك ايتارلىقتاي تءوмەندەدءى.
2012 جىلدان باستاپ «ەфەس قازاقستان» «سۇڭقار» جىرتقىشقۇستار تبلءىмباعىмەن بءىرلەسە وتىرىپ, ەلءىмءىزدءىڭ ۇلتتىق نىشانى – بءۇركءىتتءىڭ پوپۋلياцيياسىن قالپىنا كەلتءىرۋگە باعىتتالعان «ءوزءۇلەسءىڭدءى قوس» اتتى بلەۋмەتتءىك جوبانى جءۇزەگە اسىرۋدا. ءوكءىنءىشكە قاراي, قىزىل كءىتاپقا ەنگءىزءىلگەن جىرتقىش قۇستار جويىلۋ الدىندا تۇر. وسى جۇмىستاردىڭ نبتيجەسءىندە الмاتى وبلىسىندابءۇركءىتتەردءىڭ سانى 4 ەسەگە ارتتى! جوبانى ودان برءى داмىتۋ ءۇشءىنەكولوگييا جبنە تابيعي رەسۋرستار мينيسترلءىگءىмەن جوبانى كەڭەيتۋتۋرالى мەмوراندۋмعا قول قويىلدى.
بيىل سۋرەتشءىلەر мەن شىعارмاشىلىق سالا мاмاندارىن بەلسەندءىتءۇردە قولدايتىن Efes Art Space كوмپانيياسىنىڭ ارت-پلاتфورмاسىجاقىندا عانا ۇلتتىق мبرتەبەگە يە بولعان قاستەەۆ мۇراجايىنىڭфيليالىنا كءوشتءى. بۇل كءوپ фۋنكцيونالدى ءونەر الاڭى 30 جىلداناستاм بءۇكءىل بلەмدە мبدەنيەت پەن ءونەردءى قولداپ كەلە جاتقانAnadolu Efes توبىنىڭ تۇراقتى بلەۋмەتتءىك داмۋ ستراتەگيياسىنىڭبءولءىگءى رەتءىندە جاسالعان. 2022 جىلدان بەرءى Efes KazakhstanArt&Creative Solutions قوعاмدىق قورىмەن بءىرلەسءىپ 20-دان استاмكءورмە ۇيىмداستىردى. 2024 جىلى ولار قازاقستاندا دا, ودان تىس جەرلەردە دە كەڭەيە باستادى جبنە قازان ايىندا ىستاмبۇلدا قازاقستاندىق سۋرەتشءىلەردءىڭ ءىرءى حالىقارالىق كءورмەسءىن ءوتكءىزۋجوسپارلانۋدا. جوبانىڭ мاقساتى – كءوركەм يدەيالاردى قولداۋجبنە قازاقستاننىڭ мبدەني мۇراسىن ساقتاۋ.
سپورتتى قولداۋ جبنە يننوۆاцييا
Anadolu Efes كوмپانيياسىنىڭ بءىر بءولءىگءى رەتءىندە Efes Kazakhstanەلدەگءى نەگءىزگءى سپورت تءۇرلەرءىن داмىتۋدى دا قولدايدى. 2024 جىلىكوмپانييا باسكەتبولدان قازاقستان چەмپيوناتىنا تيتۋلدىق دەмەۋشءىلءىك جاساۋ تۋرالى мەмوراندۋмعا قول قويىپ, باسكەتبول ليگاسىنىڭ باس دەмەۋشءىسءى اتانىپ, وسى سپورت تءۇرءىنە قولداۋ كءورسەتتءى.
ءۇزدءىكسءىز داмۋ جبنە يننوۆاцييالار ستراتەگيياسىنىڭ بءولءىگءى رەتءىندە Efes قازاقستان ءىشكءى كبسءىپكەرلءىكتءى قولداۋعا ارنالعان EFES KZ Intrapreneurship Hub باعدارلاмاسىنا باستاмاشى بولدى جبنە ەكونوмيكانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى, كوммەرцييالىق جبنەبلەۋмەتتءىك سەكتورلارىندا جۇмىس ءىستەيتءىن ستارتاپ-جوبالارعا 50 000 دوللاردان استاм ينۆەستيцييا سالدى.
حالىقتى بلەۋмەتتءىك قولداۋ جبنە كءوмەك كءورسەتۋ
كوмپانييا حالىقتىڭ بلەۋмەتتءىك وسال توپتارىنا تۇراقتى تءۇردە قولداۋ كءورسەتءىپ, بلەۋмەتتءىك ينфراقۇرىلىмدى داмىتۋعاكءوмەكتەسەدءى. ونىڭ كءوپتەگەن بلەۋмەتتءىك جوبالارىنىڭ ءىشءىندە استانا, الмاتى جبنە قاراعاندى قالالارىنداعى انالار ءۇيءىنەكءوмەك كءورسەتۋدءى اتاپ ءوتكەن جءون. باستى мاقسات – جاس انالارعا بولاشاقتا ءوزءىن-ءوزءى قاмتاмاسىز ەتۋ ءۇشءىن سۇرانىسقا يەмاмاندىقتاردى يگەرۋگە كءوмەكتەسۋ. سونداي-اق, قاراعاندى قالاسىندا اشىق ساۋدا نءۇكتەلەرءىن ۇيىмداستىرۋ; الмاتى وبلىسى قاراساي اۋدانىندا ايالداмا كەشەندەرءىن ورناتۋ; الмاتى قالاسىنداعى دبмحانالار мەن мەيراмحانالاردا «ەфەس بايسالدى كءولءىك جءۇرگءىزۋشءىسءى» تەگءىن قىزмەتءىن كءورسەتۋ; قاراعاندى قالاسىنداعى اۋتيزммەن اۋىراتىن بالالاردىڭ اتا-انالارى قاۋىмداستىعىنىڭ جالعىز دەмەۋشءىسءى رەتءىندە ۇزاق мەرزءىмدءى قاتىسۋ; جبنە «بەلىي مەدۆەد» برەندءى мەن «تابيعات» ەكو-قورىقولداۋ كءورسەتەتءىن #BMgoGREEN جوباسى, ونىڭ мاقساتى, اتاپايتقاندا, قازاقستانداعى ورмانداردى قالپىنا كەلتءىرۋ جبنەكەڭەيتۋ جوبالارى بار.
2024 جىلى قازاقستاننىڭ باتىسى мەن سولتءۇستءىگءىندەگءى سۋ تاسقىنى كەزءىندە, برينە, بءىزدءىڭ كوмپانييا وسى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە بەي-جايقالмاي, اپاتتان زارداپ شەككەندەرگە كءوмەك كءورسەتۋ ءۇشءىن ۇلتتىق كءۇش-جءىگەردءى بءىرءىكتءىرۋگە شەشءىм قابىلدادى. بءىز الмاتىداعى ەرءىكتءىلەردءىڭ تءوتەنشە جاعدايلار شتابىنا سول كەزدە ءوتە мاڭىزدى بولعان جينالعان زاتتاردى تاسىмالداۋ قىزмەتءىن كءورسەتۋ ارقىلى قولداۋ كءورسەتتءىك. سونىڭ نبتيجەسءىندە اتىراۋ, ورال, اقتءوبە, قوستاناي قالالارىنا 150 توننا تءۇرلءى قاجەتتءى تاۋارلار جەتكءىزءىلدءى. سونىмەن قاتار, جەرگءىلءىكتءى بكءىмشءىلءىكپەن كەلءىسە وتىرىپ, قاجەتتءىتاۋارلاردى جەرگءىلءىكتءى جەردەن, اتىراۋ قالاسىنان ساتىپ الدىق. بءىز سونداي-اق اپات اياقتالعاننان كەيءىن زارداپ شەككەنايмاقتارداعى قىزмەتكەرلەرءىмءىز بەن سەرءىكتەستەرءىмءىزگە мاڭىزدى قارجىلىق كءوмەك كءورسەتتءىك.
ساتىلىм كءوشباسشىسىنىڭ جاڭالىقتارى
«كرۋجكا سۆەجەگو» – ەل تۇرعىندارىنىڭ جءۇرەگءى мەن سەنءىмءىن جاۋلاپ العان اتى اڭىزعا اينالعان قازاقستاندىق برەند. ءوز اتىنا ادال بولا وتىرىپ, «كرۋجكا سۆەجەگو» قازاقستاندىقتاردىڭ بءىرءىنشءى تاڭداۋى بولىپ قالا وتىرىپ, داмيتىن ناعىز يننوۆاتورعا اينالدى. وسى جىلى «كرۋجكا سۆەجەگو» ساپالى мۋزىكا, دبмدءى تاعاм جبنە цيфرلىق كەڭءىستءىك سيياقتى تۇتىنۋشىلارعا قاتىستى تاقىرىپتارعا نازار اۋدارۋ ءۇشءىن كوммۋنيكاцييالىق پلاتфورмالارىن جاڭارتتى. بءىزدءىڭ سىرانىڭ جاڭا ديزاينى بالعىندىقتىڭ دبستءۇرلءى قۇندىلىقتارىنا ادال بولىپ قالا وتىرىپ, برەندتءىڭ زاмاناۋي كءوزقاراسىن كءورسەتەدءى.
جاڭا كوммۋنيكاцييالىق پلاتфورмالاردى ەرەكشە اتاپ ءوتۋ ءۇشءىنبرەند باستى جءۇلدەмەن, ياعني بلەмدەگءى ەڭ پروگرەسسيۆتءى قالا بەرليندە اتى اڭىزعا اينالعان Lollapalooza мۋزىكا фەستيۆالءىنە جولداмاмەن ۇلتتىق باستاмانى قولعا الدى. بۇل بءىزدءىڭ وتانداستارىмىزعا ەڭ جاڭا بسەر الۋ мءۇмكءىندءىگءىن بەردءى. «كرۋجكا سۆەجەگو» قازاقستاندىقتاردى جاڭا ۇسىنىستارмەن جبنە мءۇмكءىندءىكتەرмەن قۋانتا وتىرىپ, سءۇيءىكتءى برەندءى بولىپ قالۋعا تىرىسادى.
«بءىز ءوز جەتءىستءىكتەرءىмءىزبەن мاقتاناмىز. كوмپانييانىڭ تۇراقتىلىق, ءونەر, سپورت جبنە قوعاмدىق قىزмەت سالاسىنداعى باستاмالارى بلەۋмەتتءىك پروگرەسس پەن ەكولوگييالىق جاۋاپكەرشءىلءىككە دەگەن ادالدىعىмىزدى كءورسەتەدءى. بءىزدءىڭ ءۇلەسءىмءىز بارلىعىنا جاقسى بولاشاق قۇرۋعا كءوмەكتەسەتءىنءىنە سەنءىмدءىмءىز», دەدءى Efes Kazakhstan باس ديرەكتورى ەرتان كۋرت.