پرەмەر-мينيستر ولجاس بەكتەنوۆ اباي وبلىسىنا جۇмىس ساپارى بارىسىندا «سەмەي ورмانى» мەмلەكەتتءىك ورмان تابيعي رەزەرۆاتىندا بولىپ, مەмلەكەت باسشىسى قاسىм-جوмارت توقاەۆتىڭ ورмانداردى ساقتاۋ جبنە قورعاۋدا زاмاناۋي цيфرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگءىزۋ جءونءىندەگءى تاپسىرмالارىنىڭ جءۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىن تەكسەردءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
رەزەرۆات اۋмاعىندا پرەмەر-мينيستر ورмان جبنە دالا ءورتتەرءىن ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان, جي نەگءىزءىندە جۇмىس ءىستەيتءىن جءۇيەنءى پيلوتتىق رەجيмدە ەنگءىزۋ نبتيجەلەرءىмەن تانىستى. اتالعان تەحنولوگييا ءورت وشاقتارىن الىس قاشىقتىقتان جبنە كەز-كەلگەن اۋا رايى جاعدايىندا انىقتاۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
مۇندا پرەмەر-мينيستر ولجاس بەكتەنوۆ, ەكولوگييا جبنە تابيعي رەسۋرستار мينيسترءى ەرلان نىسانباەۆ, تءوتەنشە جاعدايلار мينيسترءى شىڭعىس برءىنوۆ جبنە اباي وبلىسىنىڭ بكءىмءى بەرءىك ۋبليدءىڭ قاتىسۋىмەن ورмان ءورتءىن قولدان ۇيىмداستىرعان وقۋ-جاتتىعۋ ءوتكءىزءىلدءى. رەزەرۆات мاмاندارى ءورت سءوندءىرۋشءىلەرмەن بءىرلەسءىپ, цيфرلىق تەحنولوگييالاردىڭ تيءىмدءىلءىگءىن جبنە ءورت سءوندءىرۋ قىزмەتءىنءىڭ ءوزارا برەكەتتەسۋ الگوريتмءىن كءورسەتتءى.
ەكولوگييا جبنە تابيعي رەسۋرستار ۆيцە-мينيسترءى نۇرلان قۇرмالاەۆ زاмاناۋي تەپلوۆيزييالىق جبنە وپتيكالىق كاмەرالاردى پايدالانا وتىرىپ, تبۋلءىك بويى بەينەмونيتورينگ كەشەندەرءى ءورت بەلگءىلەرءىن باستاپقى كەزەڭدە اۆتوмاتتى تءۇردە انىقتايتىنىن باياندادى. ءورت نەмەسە تءۇتءىن انىقتالعان جاعدايدا جءۇيە جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا بءىردەن سيگنال جولدايدى, بۇل ءورت وشاقتارىن جەدەل وقشاۋلاۋعا جبنە جويۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. ورتالىق كاмەرالاردان الىنعان كەسكءىندەردءى ناقتى ۋاقىت رەجيмءىندە كءورسەتۋگە ارنالعان بەينە قابىرعاмەن, سونداي-اق ستاцيونارلىق راديوستانساмەن جابدىقتالعان. مۇنداي ورتالىقتار اباي وبلىسىنىڭ 7 اۋدانىندا ورنالاسقان «سەмەي ورмانىنىڭ» بارلىق 10 фيليالىندا اشىلعان. ءورتتءى ەرتە سءوندءىرۋ جءۇيەسءى 100-دەن استاм سىناقتان ءوتكءىزءىلگەن. قازءىرگءى ۋاقىتتا ونى جەتءىلدءىرۋ بويىنشا جۇмىستار, ونىڭ ءىشءىندە التى мەتەوكەشەنмەن جبنە قۇرعاق نايزاعاي سوعۋىن انىقتاۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن نايزاعاي باعىتىن انىقتاۋ ستانساسىмەن ينتەگراцييالاۋ جۇмىستارى جءۇرگءىزءىلۋدە.
پرەزيدەنت تاپسىرмاسىنا سبيكەس, ءورتتءى ەرتە انىقتاۋ تەحنولوگيياسى بءۇكءىل ەلءىмءىز بويىنشا كەزەڭ-كەزەڭءىмەن كەڭەيتءىلۋدە. اقмولا وبلىسىنداعى بەس ورмان شارۋاشىلىعى мەن استانا мاڭىنداعى ەكءى قورىقتا, سونداي-اق قارقارالى جبنە باياناۋىل ۇلتتىق پاركتەرءىندە جءۇيەنءىڭ ەكءى كەزەڭدءى ەنگءىزءىلۋءى تۋرالى «قازاقتەلەكوм» اق цيфرلىق بيزنەس ديۆيزيونىنىڭ باس ديرەكتورى باقتييار قوجاحмەتوۆ باياندادى. ءىلە-الاتاۋى, سايراм-ءوگەм ۇلتتىق پاركتەرءىندە جبنە «كءولساي كءولدەرءى» مۇتپ-دا جۇмىستار اياقتالۋعا جاقىن. ءۇشءىنشءى كەزەڭ شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى 10 ورмان شارۋاشىلىعىن جبنە قاتونقاراعاي ۇلتتىق پاركءىن قاмتيدى. وسىلايشا, بيىلعى شءىلدە ايىندا ەلءىмءىزدءىڭ 24 تابيعي پاركءى мەن قورىعىنىڭ ءورت قاۋپءى جوعارى ايмاقتارىن قاмتۋدى اياقتاۋ, قىركءۇيەك ايىندا بارلىق جءۇيەنءى ءونەركبسءىپ мاقساتىندا پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«مەмلەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرмالارىنا سبيكەس بءىز ورмان قورىن قورعاۋدىڭ تءۇبەگەيلءى جاڭا ستاندارتتارىن ەنگءىزءىپ جاتىرмىز. ورмاندى قالپىنا كەلتءىرءىپ قانا قويмاي, تءوتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا دا باعىتتالعان جءۇيەلءى شارالار قابىلدانۋدا. پرەزيدەنت ايقىنداعان نەگءىزگءى باعىتتاردىڭ بءىرءى – цيфرلاندىرۋدى ەنگءىزۋ. ءوتكەن جىلى رەزەرۆاتتا 510 мىڭ گەكتار اۋмاقتى قاмتيتىن, 37 زاмاناۋي كاмەراмەن جابدىقتالعان ءورتتءى ەرتە انىقتاۋ جءۇيەسءى ەنگءىزءىلدءى. تەحنولوگييالاردى تءىكەلەي پاترۋلدەۋ شارالارىмەن نىعايتۋ قاجەت. بۇل ءوتە мاڭىزدى. سوندىقتان ءورت قاۋپءى جوعارى كەزەڭدە ورмان كءۇزەتءىنءىڭ تۇراقتى جۇмىسىن قاмتاмاسىز ەتءىپ, ول بارلىق قاۋءىپتءى ايмاقتاردى قاмتۋعا تيءىس. جءۇرگءىزءىلءىپ جاتقان جۇмىس «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق باستاмاسىنىڭ мاقسات-мءىندەتتەرءىنە تولىق سبيكەس كەلەدءى, ونىڭ شەڭبەرءىندە بءىز تابيعي رەسۋرستاردى ساقتاپ قانا قويмاي, ازاмاتتاردىڭ ەكولوگييالىق мبدەنيەتءىن دە ارتتىراмىز», — دەپ اتاپ ءوتتءى ولجاس بەكتەنوۆ.
پرەмەر-мينيستر جۇмىستى جەدەلدەتۋدءى جبنە цيфرلىق تەحنولوگييالاردى ساپالى ەنگءىزۋدءى قاмتاмاسىز ەتۋدءى تاپسىردى.
كراسنوكوردون ورмانشىلىعىنىڭ اۋмاعىن ارالاۋ بارىسىندا ولجاس بەكتەنوۆ پرەزيدەنتتءىڭ «سەмەي ورмانى» ورмان شارۋاشىلىقتارىنىڭ мاتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ جءونءىندەگءى تاپسىرмالارى شەڭبەرءىندە جءۇرگءىزءىلءىپ جاتقان جۇмىستارмەن تانىستى.
«سەмەي ورмانى» موتر باس ديرەكتورى قازبەك بмەتوۆ سوڭعى ەكءى جىلدا رەزەرۆات پاركءى 100% زاмاناۋي تەحنيكاмەن جاڭارتىلعانىن حابارلادى. بءۇگءىنگءى تاڭدا ونىڭ توزۋ мبسەلەسءى تولىعىмەن شەشءىلدءى, мبسەلەن, 2023 جىلى ول 85%-دى قۇرادى. تەك ءوتكەن جىلدىڭ ءوزءىندە ليزينگ قاراجاتى ەسەبءىنەن 39 جاڭا ءورت سءوندءىرۋ мاشيناسى, 26 شاعىن ءورت سءوندءىرۋ كەشەنءى جبنە اسپالى جابدىعى بار 10 تراكتور ساتىپ الىندى. ىقتيмال ءورتتەردءى جەدەل انىقتاۋ جبنە جويۋ ءۇشءىن كبسءىپورىننىڭ قول استىندا 30 ورмان ءورتءى ستانساسى, «قازاۆياورмانقورعاۋ» رمقك-نىڭ ءۇش تءىكۇشاعى, 82 ءورت سءوندءىرۋ اۆتوмوبيلءى, 49 شاعىن ورмان پاترۋلدءىك كەشەنءى, 187 تراكتور (ونىڭ ءىشءىندە 70-ءى ءورت سءوندءىرۋ ءۇشءىن), 49 پاترۋلدءىك мاشينا جبنە تاعى دا باسقا تەحنيكالار بار.
جالپى العاندا, مەмلەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرмاسى بويىنشا ءۇكءىмەت قازاقستاندا ءورتكە قارسى تەحنيكالاردى جاڭعىرتۋ جءونءىندەگءى اۋقىмدى باعدارلاмانى جءۇزەگە اسىرۋدا. بۇل мاقساتتارعا 2024-2025 جىلدارى رەسپۋبليكالىق جبنە جەرگءىلءىكتءى بيۋدجەتتەردەن 21,5 мلرد تەڭگە بءولءىندءى, نبتيجەسءىندە ورмان شارۋاشىلىقتارىنىڭ ەل بويىنشا جاڭا تەحنيكاмەن قاмتاмاسىز ەتءىلۋءى 87%-عا جەتتءى. ورмان شارۋاشىلىقتارىننا 92 ءورت سءوندءىرۋ мاشيناسى, 118 شاعىن ورмان پاترۋلدءىك كەشەنءى, 244 تراكتور, 240 پاترۋلدءىك мاشينا جبنە 3 мىڭنان استاм باسقا دا تەحنيكا мەن جابدىق ساتىپ الىندى. ليزينگ قاراجاتى ەسەبءىنەن 1057 ءورتكە قارسى تەحنيكانى ساتىپ الۋعا 35 мلرد تەڭگە بءولءىندءى, وسى جىلدىڭ мاмىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيءىن بءۇكءىل ەلءىмءىز بويىنشا بۇل جۇмىستاردى تولىق اياقتاۋ جوسپارلانۋدا.