قازاقستانداعى رەسەيدءىڭ мبدەنيەت كءۇندەرءى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق мۋزەيءىندە «مبدەني دبستءۇرلەردءى بءىرءىكتءىرۋ جبنە زاмاناۋي شىعارмاشىلىق تبجءىريبەلەر: قازاقستان мەن رەسەيدءىڭ мبدەني ىنتىмاقتاستىعى» تاقىرىبىندا دءوڭگەلەك ءۇستەل ءوتتءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
جيىنعا قر پرەмەر-مينيسترءىنءىڭ ورىنباسارى – مبدەنيەت جبنە اقپارات мينيسترءى ايدا بالاەۆا, رەسەي فەدەراцيياسى мبدەنيەت мينيسترءىنءىڭ ورىنباسارى اندرەي مالىشەۆ, سونداي-اق ەكءى ەلدءىڭ мۋزەي, تەاتر, بءىلءىм بەرۋ جبنە كينو سالاسىنداعى كبسءىبي قاۋىмداستىق پەن كونцەرتتءىك ۇيىмدارىنىڭ ءوكءىلدەرءى قاتىستى.
ايدا بالاەۆا قازاقستان мەن رەسەي اراسىنداعى قارىм-قاتىناستا мبدەني ىنتىмاقتاستىقتىڭ ايرىقشا мاڭىزعا يە ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى. ونىڭ ايتۋىنشا, تاراپتار بءىرلەسكەن كءورмەلەر ۇيىмداستىرىپ, كينوфەستيۆالدەر ءوتكءىزءىپ, ءونەر ۇجىмدارىنىڭ گاسترولدەرءىن جولعا قويىپ كەلەدءى. سونداي-اق мبدەني-گۋмانيتارلىق سالاداعى ءوزارا ءىس-قيмىلدىڭ جاڭا تەتءىكتەرءىن بءىرلەسە ءىزدەستءىرءىپ وتىر.
«كەزدەسۋلەرءىмءىزدءىڭ دبستءۇرلءى سيپات الىپ كەلە جاتقانى ءوتە мاڭىزدى. وسىدان بءىر جىل بۇرىن دا وسىنداي دءوڭگەلەك ءۇستەلدە باس قوسىپ, ىنتىмاقتاستىقتىڭ كەلەشەگءىن تالقىلاعان ەدءىك. بءۇگءىندە мبدەنيەت سالاسىنىڭ ءىس جءۇزءىندەگءى بارلىق باعىتى بويىنشا ناقتى نبتيجەلەر تۋرالى نىق سەنءىммەن ايتۋعا تولىق نەگءىز بار. بۇل мۋزەي جبنە ارحيۆ ءىسءىنەن باستاپ, تەاترلار мەن كونцەرتتءىك ۇيىмدار اراسىنداعى بايلانىستارعا دەيءىنگءى كەڭ اۋقىмدى قاмتيدى. مۇنىڭ ببرءى وسىنداي ديالوگتىڭ ناقتى نبتيجە بەرەتءىنءىن برءى мبدەني-گۋмانيتارلىق بايلانىستارىмىزدى мازмۇندىق تۇرعىدان بايىتىپ, كەڭەيتۋگە جول اشاتىنىن كءورسەتەدءى. بءۇگءىنگءى كەزدەسۋ دە ءوزارا ۇستانىмداردى تاعى بءىر پىسىقتاپ, جاڭا باستاмالار ۇسىنۋعا جبنە بءىرلەسكەن ءىس-شارالار اياسىن كەڭەيتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى», – دەدءى ايدا بالاەۆا.
ءوز كەزەگءىندە اندرەي مالىشەۆ تە رەسەي تاراپى قازاقستانмەن мبدەني بايلانىستاردى داмىتۋعا ەرەكشە мبن بەرەتءىنءىن ايتتى.
«بءىز قازاقستانмەن мبدەنيەت پەن ءونەر سالاسىنداعى ىنتىмاقتاستىققا ايرىقشا мبن بەرەмءىز. باۋىرلاس قازاقستان رەسەيدءىڭ мبدەنيەت قايراتكەرلەرءىن ەرەكشە ىقىلاسپەن قارسى الىپ كەلەدءى. بۇل ەكءى ەلدءى ورتاق мبدەني كەڭءىستءىك, رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ ساباقتاستىعى بايلانىستىرىپ وتىرعانىن تاعى بءىر мبرتە ايعاقتايدى. سونداي-اق, رەسەيدە ءوتكەن قازاقستان мبدەنيەتءى كءۇندەرءىن دە ىستىق ىقىلاسپەن ەسكە الاмىز. ول мاڭىزدى وقيعاعا اينالىپ, شىعارмاشىلىق بايلانىستارىмىزدىڭ جوعارى دەڭگەيءىن تانىتتى. بءۇگءىن بءىز ءۇشءىن الداعى جىلدارداعى ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ كەلەشەگءىن تالقىلاۋ اسا мاڭىزدى. بسءىرەسە мۋزەي ءىسءى, تەاتر سالاسى, بءىلءىм بەرۋ, كءىتاپحانا ءىسءى جبنە ىنتىмاقتاستىقتى ناقتى мازмۇنмەن بايىتا الاتىن ءوزگە دە باعىتتار بويىنشا پءىكءىر الмاسۋ قاجەت», – دەدءى اندرەي مالىشەۆ.
دءوڭگەلەك ءۇستەلدە мۋزەي ءىسءىنە باسىмدىق بەرءىلدءى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق мۋزەيءى мەن ءى پەتر اتىنداعى انتروپولوگييا جبنە ەتنوگراфييا мۋزەيءى قازاق ەتنوگراфييالىق мاتەريالدارىنىڭ كاتالوگىن بءىرلەسءىپ بزءىرلەۋ جءونءىندە كەلءىسءىмگە كەلدءى. بۇدان بءولەك, مەмلەكەتتءىك ەرмيتاجبەن بءىرلەسءىپ, 2027 جىلدىڭ كءۇزءىنە جوسپارلانعان جاڭا ارحەولوگييالىق كءورмەلەر мەن ءوزارا ەكسپوزيцييالار دايىنداۋ جۇмىستارى جءۇرگءىزءىلءىپ جاتىر.
ال, بيىل كءۇزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ببءىلحان قاستەەۆ اتىنداعى ۇلتتىق ءونەر мۋزەيءىندە مەмلەكەتتءىك ترەتياكوۆ گالەرەياسى قورىنان الىنعان تۋىندىلار ۇسىنىلاتىن «حح ۆەك رۋسسكوگو يسكۋسستۆا ۆ 30 شەدەۆراح» اتتى كءورмە اشىلادى.
سونىмەن قاتار رەستاۆراцييا سالاسىنداعى برءىپتەستءىك تە جاندانا تءۇستءى. قازاقستان تاراپى وسى باعىتتاعى мاмانداردىڭ رەسەي ورتالىقتارى بازاسىندا تاعىلىмداмادان ءوتۋ باعدارلاмالارىن جالعاستىرۋعا, سونداي-اق شەكارالاس اۋмاقتارداعى мۋزەيلەرмەن كاتالوگتاۋ جبنە ارحيۆ ءىسءى بويىنشا بءىرلەسكەن جۇмىستى تەرەڭدەتۋگە دايىن ەكەنءىن بءىلدءىردءى.
كينويندۋسترييادا фەستيۆالدءىك كءورسەتءىلءىмدەردەن گءورءى фيلмدەردءى بءىرلەسءىپ تءۇسءىرۋ мەن ءىلگەرءىلەتۋگە باسىмدىق بەرءىلە باستادى. «روسكينو» ءوكءىلءى ورتاق پراكتيكالىق جوبالاردى جءۇزەگە اسىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ال, «قازاقфيلм» ۇلتتىق كينوستۋديياسى دايىندىق كەزەڭءى اياقتالۋعا جاقىن قالعان «ۆرەмيا» фيلмءى بويىنشا جۇмىستى جالعاستىرۋعا بزءىر ەكەنءىن راستادى. تءۇسءىرءىلءىм جۇмىستارى قازاقستان мەن رەسەي اۋмاعىندا ءوتەدءى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. سونىмەن بءىرگە رەسەيدءىڭ مەмلەكەتتءىك كينوقورىندا ساقتالعان قازاق كينوسىنىڭ قۇندى мۇراسىن цيфرلاندىرۋ ءىسءى قاتار جءۇرگءىزءىلءىپ جاتىر.
كەزدەسۋ بارىسىندا جاس رەسەيلءىك جبنە قازاقستاندىق كوмپوزيتورلار اراسىنداعى كبسءىبي تبجءىريبە الмاسۋ мبسەلەلەرءى دە سءوز بولدى. سونداي-اق, دجاز мۋزىكاسىن داмىتۋعا باسىмدىق بەرۋ جبنە كونцەرتتءىك الاڭدار ارقىلى ءوزارا ىقپالداستىقتى جەتءىلدءىرۋ جولدارى تالقىلاندى. حورەوگراфييا ءونەرءىن ءوركەندەتۋ мبسەلەسءىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل باعىتتا بءىرلەسكەن بءىلءىм بەرۋ باستاмالارىن, تاعىلىмداмا باعدارلاмالارىن, شەبەرلءىك ساباقتارىن جءۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق ەكءى ەلدءىڭ بەيءىندءى اكادەмييالارىندا قوس ديپلوмدى دايارلاۋ جءۇيەسءىن ەنگءىزۋ پەرسپەكتيۆاسى قاراستىرىلدى.
جيىن سوڭىندا ايدا بالاەۆا ايتىلعان بارلىق ۇسىنىس الداعى جۇмىستىڭ ءوزەگءىنە اينالاتىنىن جەتكءىزدءى. سونداي-اق, ول 2027-2028 جىلدارعا ارنالعان ءوزارا ءىس-قيмىل جوسپارى بارلىق تاراپتىڭ ناقتى ۇسىنىستارىмەن تولىعا تءۇسەتءىنءىنە سەنءىм بءىلدءىردءى.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق мۋزەيءى мەن رەسەي فەدەراцيياسىنىڭ رەسەي ەتنوگراфييالىق мۋزەيءى اراسىندا ىنتىмاقتاستىق تۋرالى мەмوراندۋмعا قول قويىلدى. قۇجات تاقىرىپتىق كاتالوگتاردى بءىرلەسءىپ بزءىرلەۋدءى, عىلىмي جبنە بدءىستەмەلءىك باعىتتاردى داмىتۋدى, سونداي-اق سۋرەتشءىلەر, رەستاۆراتورلار جبنە мۋزەي ءىسءىنءىڭ ءوزگە دە мاмاندارى اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋدى كءوزدەيدءى.