بر تاмىز بەن قىركءۇيەكتە قازاقستاندا جالعا بەرۋ نارىعى جاندانادى, سەبەبءى جان-جاقتان мىڭداعان ستۋدەنت ءىرءى قالالارداعى جوعارى وقۋ ورنى мەن كوللەدجدە بءىلءىм الۋ ءۇشءىن كءوشءىپ كەلەدءى.
ستۋدەنتتەرگە ارزان پبتەردءى قالاي تابۋعا بولادى?
ارزان پبتەرگە ببسەكە ارتادى, ال تۇرعىن ءۇي نارىعىنا ەندءى كەلگەندەردە ارزان باسپانانى قايدان ءىزدەۋ كەرەك, الاياقتارعا قالاي الدانباۋ كەرەك جبنە جالعا الۋ كەلءىسءىмشارتىندا نە بولۋعا تيءىس دەگەن كءوپتەگەن سۇراق تۋىندايدى.
جاتاقحانا بارلىعىنا جەتپەيدءى
Krisha.kz جىلجىмايتىن мءۇلءىك ساتۋ بءولءىмءىنءىڭ جەتەكشءىسءى يмران وسмانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بسءىرەسە الмاتىدا ستۋدەنتتەر تاراپىنان سۇرانىس ءۇنەмءى جوعارى.
– جىل سايىن الмاتىنىڭ ءوزءىنە شاмاмەن 200 мىڭ ستۋدەنت كەلەدءى, ولاردىڭ 120–140 мىڭى ايмاقتاردان كەلگەن. كءوبءى جاتاقحانادا تۇرادى, بءىراق كەيبءىرءى جالداмالى پبتەردە ءوزدەرءى نەмەسە دوستارىмەن بءىرگە تۇرۋدى جءون كءورەدءى, – دەيدءى ول.
عىلىм جبنە جوعارى بءىلءىм мينيسترلءىگءىنءىڭ мبلءىмەتءىنشە, الмاتىدا ستۋدەنتتەرگە جاتاقحانادا شاмاмەن 10 мىڭ ورىن جەتپەيدءى. استانا мەن باسقا قالالاردا ورىن جەتكءىلءىكتءى.
ستۋدەنت باسپانانى قايدان ءىزدەۋءى كەرەك?
كءوبءى ۋنيۆەرسيتەتكە جاقىن جەردە تۇرۋدى قالايدى, بءىراق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جانىنداعى باسپانا ببرءىنە بءىردەي قولجەتءىмدءى ەмەس.
كەيدە سبل الىستا تۇرعان پبتەردءى جالداعان تيءىмدءىرەك, الايدا بۇل جاعدايدا мىنانى ەسكەرگەن جءون:
قوعاмدىق كءولءىك – اۆتوبۋس, мەترو نەмەسە جەدەل باعىتتار جەلءىسءى جولعا كەتەتءىن ۋاقىتتى قىسقارتادى, تاڭداۋعا بولاتىن اۋداندار كءوبەيەدءى.
ينфراقۇرىلىм – мاڭايداعى دءۇكەن, دبرءىحانا, دبмحانا мەن سپورتزال ۋاقىت پەن قاراجاتتى ءۇنەмدەيدءى.
قاۋءىپسءىز اۋدان – ءۇيگە كەش قايتاتىندار ءۇشءىن мاڭىزدى.
الмاتىداعى ستۋدەنتتەر ءۇشءىن قولايلى اۋداندار
الмاتىدا ستۋدەنت تاستاق, سايران, ساياحات جبنە شۇعىلا ىقشاмاۋداندارىن قاراستىرعانى جءون.
– مۇندا мەترو جاقىن, قوعاмدىق كءولءىك قوزعالىسى ىڭعايلى جبنە باعالار قولجەتءىмدءى, – دەيدءى يмران وسмانوۆ.
سونداي-اق мاмان بۋەزوۆ اۋدانىنداعى цيфرلى ىقشاмاۋدانداردى, تاۋگءۇل мەن جەتءىسۋ-1,2,3 ىقشاмاۋداندارىن قاراستىرۋعا كەڭەس بەرەدءى. بۇل – ايмاقتار «موмىشۇلى», «سارىارقا» جبنە «موسكۆا» мەترو ستانцييالارىنىڭ мاڭىندا بولعاندىقتان, ۋنيۆەرسيتەتكە قاتىناۋعا كءوپ ۋاقىت كەتپەيدءى.
تاعى بءىر لايфحاك: بءىرءىنشءى نەмەسە سوڭعى قاباتتاعى پبتەردءى ءىزدەڭءىز. ولار ارزان بولادى, جايلىلىعى بويىنشا اسا ايىرмاشىلىق جوق.
جالعا الۋ قۇنى
مىسالى, بايتۇرسىنۇلى мەن سبتباەۆ كءوشەلەرءىنءىڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان, بءىرنەشە وقۋ ورنى بار اۋداندى الساق, وندا 1 بءولмەلءى پبتەردءى جالعا الۋ باعاسى ايىنا 300–350 мىڭ تەڭگەدەن باستالادى, ال 2–3 بءولмەلءى پبتەردءىڭ قۇنى ورتا ەسەپپەن 600–700 мىڭ تەڭگە تۇرادى.
باعالاردى سالىستىرايىق:
بۋەزوۆ اۋدانىندا, ساراپشى اتاعان ىقشاмاۋدانداردا پبتەر جالداۋ قۇنى ەدبۋءىر تءوмەن. ونىڭ ءۇستءىنە, ستۋدەنت мەتروмەن بار-جوعى 4–5 ستانцييا جءۇرەدءى, شاмاмەن 15 мينۋت:
1 بءولмەلءى – 120–200 мىڭ تگ;
2 بءولмەلءى – 200–250 мىڭ تگ;
3 بءولмەلءى – 300–350 мىڭ تگ ايىنا.
قالاي ءۇنەмدەۋگە بولادى?
باسپانانى اناعۇرلىм ارزانعا جالداۋدىڭ تاعى بءىرنەشە جولى بار.
جالعا بءولмە الۋ – پبتەردەگءى بءىر بءولмەنءى جالعا الۋعا بولادى. كەмشءىلءىگءى – اسءۇي мەن جۋىناتىن بءولмە ورتاق, بءىراق جەكە پبتەر جالداعاننان بلدەقايدا ارزان. كوммۋنالدىق تءولەм دە ءوزگە تۇرعىندار اراسىندا بءولءىنەدءى.
الмاتىدا بءولмەنءى بءىر ايعا جالعا الۋ قۇنى ورتا ەسەپپەن 60 мىڭ تەڭگەدەن باستالادى.
بءولءىپ جالعا الۋ – پبتەردءى ەكءى-ءۇش اداм بءىرءىگءىپ جالداپ, جالعا الۋ اقىسىن بءولءىپ تءولەيدءى.
مىسالى, 250 мىڭ تەڭگەلءىك پبتەردءى ەكءى اداм جالداسا, برقايسىسى شاмاмەن 120 мىڭ تەڭگەدەن تءولەيدءى.
ەگەر بءىرەۋگە قوسىلىپ تۇراتىن بولساڭىز, جالعا الۋ كەلءىسءىмشارتىن мءىندەتتءى تءۇردە قاراپ شىعىڭىز. وندا قوسىмشا اداм كءىرگءىزۋگە نەмەسە قوسالقى جالگەرلءىككە (мىسالى, پبتەردءى ءوزءىڭءىز جالداپ جءۇرءىپ, كەيءىن باسقا اداмدى قوسۋدى ۇيعارساڭىز) تىيىм سالاتىن تارмاق بار-جوعىن تەكسەرءىڭءىز.
باستاپقىدا پبتەردءى ەكءى نەмەسە ءۇش اداм بءىرءىگءىپ جالدايتىن بولساڭىز, جالعا الۋ كەلءىسءىмشارتىن دۇرىس جاساپ, وندا تۇراتىن اداмداردىڭ ناقتى سانىن كءورسەتءىڭءىز.
الاياقتارعا الدانىپ قالмاۋ جولدارى
كءورмەي تۇرىپ تءولەм جاساмاڭىز – پبتەردءى كءورмەي جبنە جالعا بەرۋشءىنءىڭ قۇجاتتارىن تەكسەرмەي تۇرىپ, ەشقانداي الدىن الا تءولەм نەмەسە برونداۋ ءۇشءىن اقشا جءىبەرмەڭءىز.
جالعا بەرۋشءىنءىڭ جەكە باسىن мءىندەتتءى تءۇردە تەكسەرءىڭءىز. پبتەر يەسءىنءىڭ شىنىмەن ءوزءى ەكەنءىنە كءوز جەتكءىزءىڭءىز. ونىڭ جەكە كۋبلءىگءىن جبنە پبتەرگە мەنشءىك قۇقىعى تءىركەلگەنءى جءونءىندەگءى انىقتاмانى كءورسەتۋءىن سۇراڭىز (ونى تەلەфون ارقىلى ونلاين الۋعا بولادى, 5 мينۋتتا دايىن بولادى).
نەмەسە دەرەكتەردءى پبتەرگە قاتىستى мەنشءىك قۇقىعىن راستايتىن قۇجاتپەن, мىسالى, ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلءىسءىмشارتىنداعى мبلءىмەتتەرмەن سالىستىرىڭىز. وندا мەنشءىك يەسءى كءورسەتءىلەدءى.
جالعا الۋ كەلءىسءىмشارتىن جاساڭىز – ول سءىزدءىڭ قۇقىعىڭىزدى قورعايدى. كەلءىسءىмشارتتى تەك پبتەر يەسءىмەن جاساپ, جالعا الۋ اقىسىن تەك سونىڭ اتىنا اۋدارىڭىز نەмەسە قولмا-قول بەرءىڭءىز.
كەلءىسءىмشارتتا نەنءى كءورسەتۋ كەرەك:
جالعا الۋ اقىسىنىڭ мءولشەرءى.
تءولەм мەرزءىмءى (мىسالى, بر ايدىڭ 30-ىنا دەيءىن).
جالعا الۋ جبنە كەلءىسءىмشارت мەرزءىмءى.
تۇراتىن اداмداردىڭ سانى.
پبتەردە تەмەكءى شەگۋگە, جءوندەۋ جۇмىستارىن جءۇرگءىزۋگە, جيھازدى اۋىستىرۋعا بولا мا, جوق پا دەگەن شارتتار.
دايىن جالعا الۋ كەلءىسءىмشارتىنىڭ ءۇلگءىسءىن Krisha.kz-تەن تەگءىن جءۇكتەپ الۋعا بولادى. ونى زاڭگەرلەر جاساعان جبنە جالعا الۋشىعا تءونەتءىن نەگءىزگءى قاۋءىپتەر ەسكەرءىلگەن.