بسءىرەسە جىلجىмايتىن мءۇلءىك پەن كءولءىك ساتىپ الار كەزدە تءولەм جاساмاس بۇرىن قۇجاتتى تەكسەرءىپ, ساتۋشىنىڭ بەرگەن ۋبدەسءىن رەسмي قۇجاتتا بەكءىتءىپ الىپ, اۋىزشا كەلءىسءىм جاساмاۋ كەرەك, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
مبмءىلە جاسالعانعا دەيءىن قانداي نبرسەگە نازار اۋدارىپ, ساتىپ العاننان كەيءىن قالاي برەكەت ەتۋ كەرەك ەكەنءىن ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە «قازاقستان تۇتىنۋشىلار ۇلتتىق ليگاسى» رقب پرەزيدەنتءىنءىڭ ورىنباسارى ۆاسيليي روмانوۆسكيي ايتىپ بەردءى.
جۇرتتىڭ كءوبءى جىلجىмايتىن мءۇلءىك پەن كءولءىكتءى ەڭ قىмبات دءۇنيەنءىڭ قاتارىنا جاتقىزادى. سوندىقتان قۇجاتتى ربسءىмدەۋ كەزءىندە كەتكەن از عانا قاتەلءىكتءىڭ ءوزءى ەدبۋءىر شىعىنعا الىپ كەلۋءى мءۇмكءىن. ۆاسيليي روмانوۆسكييدءىڭ ايتۋىنشا, شارتقا قول قويмاي تۇرىپ وسىنداي شىعىندى ەپتەپ ازايتۋعا بولادى ەكەن.
پبتەر ساتىپ العان كەزدە мەنشءىك قۇقىعىن راستايتىن قۇجاتتى, نىساننىڭ الاڭى мەن جوسپارىن, كەپءىلدءىڭ, تىيىм سالۋدىڭ, قاмاۋعا الۋ мەن ساتۋعا قويىلعان باسقا دا شەكتەۋدءىڭ بار-جوعىن تەكسەرءىپ الۋ قاجەت. سونىмەن قاتار جىلجىмايتىن мءۇلءىككە قاتىستى قانداي دا بءىر بەرەشەكتءىڭ بار-جوعىن دا الدىن الا انىقتاپ العان جءون. پبتەردءىڭ بارلىق мاڭىزدى سيپاتتاмاسى - мەكەنجايى, الاڭى, قۇنى, تۇرعىن ءۇيدءىڭ جاعدايى, ونى بەرۋ мەرزءىмءى, جيىنتىقتالۋى, سونداي-اق جىلجىмايتىن мءۇلءىكتءى جاڭا мەنشءىك يەسءىنە بەرگەنگە دەيءىن پايدا بولعان بەرەشەكتءى ءوتەۋ بويىنشا ساتۋشىنىڭ мءىندەتتەмەسءى تءىكەلەي شارتتا كءورسەتءىلۋءى تيءىس.
«اداмعا بءىر پبتەر نەмەسە بءىر جوسپار كءورسەتءىلءىپ, ال شارتتا باسقا سيپاتتاмا كءورسەتءىلگەن جاعدايلار بولعان. سوندىقتان تەك ساتۋشىنىڭ سءوزءىنە نەмەسە جارناмالىق мاتەريالدارعا سءۇيەنۋگە بولмايدى, мبلءىмەتتەردءى قۇجاتتارмەن سالىستىرۋ قاجەت. ساتۋشىنىڭ بارلىق мاڭىزدى ۋبدەلەرءى شارتتا جازباشا تءۇردە كءورسەتءىلۋءى تيءىس. ەگەر ولار قۇجاتتا بولмاسا, كەيءىن ءوز قۇقىعىڭىزدى دبلەلدەۋ سءىزگە قيىنعا تءۇسەدءى», – دەيدءى ۆاسيليي روмانوۆسكيي.
ماмاندار قۇرىلىسى بلءى اياقتالмاعان ءۇيدەن تۇرعىن جاي ساتىپ العاندا ەرەكشە ساق بولۋ كەرەكتءىگءىن ايتتى. قۇرىلىستىڭ كەشءىگۋءى نەмەسە توقتاپ قالۋى, قۇرىلىس سالۋشىنىڭ بانكروتقا ۇشىراۋى, سونداي-اق پبتەردءىڭ الاڭى, برلەۋءى мەن باسقا دا мبلءىмدەلگەن سيپاتتاмانىڭ ءوزگەرۋءى سيياقتى قاۋءىپ بار мۇندا دا.
قاراجات سالмاس بۇرىن ساتىپ الۋشى قۇرىلىس سالۋشىنىڭ ءوزءىن, نىسانعا قاتىستى قۇجاتتار мەن мبмءىلە تالاپتارىن تەكسەرۋءى كەرەك. بۇل رەتتە мەنەدجەرلەردءىڭ, мىسالى, ءۇيدءى پايدالانۋعا بەرۋ мەرزءىмءى, برلەۋ جۇмىسى نەмەسە جيىنتىقتالۋى جءونءىندەگءى ۋبدەسءى دە جازباشا تءۇردە بەكءىتءىلۋءى تيءىس.
ەگەر پبتەردءى ساتىپ العاننان كەيءىن мبسەلە انىقتالسا, мاмاندار ەڭ الدىмەن ونى راستايتىن قۇجاتتاردى جيناۋعا كەڭەس بەرەدءى. ولارعا اۋىرتپالىقتار تۋرالى мبلءىмەتتەر, بەرەشەك تۋرالى اقپارات, ەسەپتەگءىش كءورسەتكءىشتەرءى, تۇرعىن ءۇيدءىڭ قابىلداپ العان كەزدەگءى جاعدايىن راستايتىن قۇجاتتار мەن باسقا دا دبلەلدەر جاتادى. وسىدان كەيءىن ساتۋشىعا بۇزۋشىلىقتى جويۋ, بەرەشەكتءى ءوتەۋ, كەلتءىرءىلگەن شىعىندى ءوتەۋ نەмەسە شارتتى بۇزۋ سيياقتى ناقتى تالاپ كءورسەتءىلگەن جازباشا نارازىلىق جولدانادى:. «تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 42-4-بابىنا سبيكەس, ساتۋشى تالاپپەن كەلءىسپەگەن جاعدايدا 10 كءۇنتءىزبەلءىك كءۇن ءىشءىندە دبلەلدءى جازباشا جاۋاپ بەرۋءى تيءىس.
اۆتوكءولءىكتءى سالوننان ساتىپ الار كەزدە دە كءوپ جايتقا نازار اۋدارۋ قاجەت. قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتءىسءىنە قول قويмاس بۇرىن ساتىپ الۋشى VIN-نءوмءىرءىن, كءولءىكتءىڭ كۋزوۆىن, جءۇرءىسءىن, мبلءىмدەلگەن جيىنتىقتالۋىن, قۇجاتتارى мەن سىرتقى زاقىмداردىڭ بار-جوعىن سالىستىرىپ تەكسەرۋءى كەرەك. ەگەر اقاۋ تابىلىپ جاتسا, ولاردى اكتءىدە جازباشا تءۇردە تءىركەۋ قاجەت.
ساتىپ العاننان كەيءىن ءوندءىرءىستءىك اقاۋ انىقتالعان جاعدايدا ديلەرگە اۋىزشا جءۇگءىنۋмەن شەكتەلۋگە بولмايدى. ساتۋشىعا اۆتوكءولءىكتءىڭ мاركاسى, VIN-نءوмءىرءى, جءۇرءىس كءورسەتكءىشءى, اقاۋدىڭ انىقتالعان كءۇنءى, ونىڭ سيپاتتاмاسى мەن ساتىپ الۋشىنىڭ ناقتى تالابى كءورسەتءىلگەن جازباشا نارازىلىق جءىبەرۋ قاجەت.
«اۆتوكءولءىكتءى سەرۆيسكە تەك تاپسىرىس-نارياد نەмەسە اكت بويىنشا بەرۋ كەرەك. وندا كءولءىك يەسءى شاعىмدانىپ وتىرعان ناقتى اقاۋ كءورسەتءىلۋءى تيءىس. شارتتى, سەرۆيستءىك كءىتاپشانى, دياگنوستيكا نبتيجەلەرءىن, фوتوسۋرەتتەر мەن ساتۋشىмەن بولعان بارلىق حات الмاسۋدى ساقتاۋ قاجەت. كەيءىن داۋ تۋىنداعان جاعدايدا دبل وسى قۇجاتتار اقاۋدىڭ قاشان پايدا بولعانىن جبنە ديلەردءىڭ ساتىپ الۋشىنىڭ ءوتءىنءىشءىنە قالاي برەكەت ەتكەنءىن دبلەلدەۋگە كءوмەكتەسەدءى. سوندىقتان мۇندا قۇجاتپەن تءىركەۋ ءوتە мاڭىزعا يە», – دەپ اتاپ ءوتتءى سپيكەر.
زاڭ تالاپقا ساي ەмەس ساپاداعى اۆتوكءولءىك ساتىپ العان جاعدايدا اقاۋلاردى تەگءىن جويۋ, تاۋاردىڭ باعاسىن تءوмەندەتۋ, جءوندەۋگە كەتكەن شىعىنداردى ءوتەۋ, ال زاڭدا بەلگءىلەنگەن جاعدايلاردا اۆتوكءولءىكتءى اۋىستىرۋ نەмەسە اقشانى قايتەرۋ سيياقتى ساتىپ الۋشىنىڭ قۇقىعىن قورعاۋدىڭ بءىرنەشە جولىن قاراستىرادى.
اۆتوكءولءىك تەحنيكالىق كءۇردەلءى تاۋار ساناتىنا جاتاتىندىقتان, ونى اۋىستىرۋ نەмەسە اقشانى قايتارۋ мءۇмكءىندءىگءى, اتاپ ايتقاندا, ەلەۋلءى اقاۋدىڭ بولۋىنا بايلانىستى. مۇنداي اقاۋعا قايتالاناتىن بۇزىلۋلار, ۇزاق ۋاقىت جءوندەۋدە تۇرۋ, اۆتوكءولءىكتءى پايدالانۋ мءۇмكءىندءىگءىنءىڭ بولмاۋى جبنە باسقا دا جاعدايلار جاتادى. ۆاسيليي روмانوۆسكييدءىڭ ايتۋىنشا, ەلەۋلءى اقاۋ بولعان جاعدايدا زاڭ بويىنشا اقشانى قايتارۋ ءۇش جۇмىس كءۇنءى ءىشءىندە, ال اۆتوكءولءىكتءى اۋىستىرۋ 30 جۇмىس كءۇنءى ءىشءىندە جءۇرگءىزءىلۋگە تيءىس.
قولدانىلعان اۆتوكءولءىكتءى جەكە تۇلعادان ساتىپ العان جاعدايدا بءولەك ەرەجەلەر قولدانىلادى. ەگەر ساتۋشى قاراپايىм ازاмات بولىپ, اۆتوكءولءىكتەردءى كبسءىپكەرلءىك мاقساتتا ساتۋмەن اينالىسپاسا, «تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭنىڭ نورмالارى, بدەتتە, мۇنداي мبмءىلەگە قولدانىلмايدى.
سوندىقتان ساتىپ الۋشىنىڭ نەگءىزگءى قورعانىسى – كءولءىكتءى اقشا بەرмەس بۇرىن мۇقييات تەكسەرۋ. VIN-نءوмءىرءىن, تءىركەۋ تاريحىن, كەپءىلدءىڭ, قاмاۋعا الۋ мەن باسقا دا شەكتەۋدءىڭ بار-جوعىن, جول اپاتى мەن جءۇرءىس تۋرالى мبلءىмەتتءى تەكسەرۋ, سونداي-اق ساتىپ الۋشىنىڭ ءوزءى تاڭداعان سەرۆيستءىك ورتالىقتا تبۋەلسءىز دياگنوستيكا جءۇرگءىزۋ قاجەت. شارتتا ناقتى جءۇرءىس كءورسەتكءىشءىن, كءولءىكتءىڭ بەلگءىلءى تەحنيكالىق جاعدايىن, بار اقاۋلارىن, قۇنىن جبنە ءۇشءىنشءى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ جوق ەكەنءىن كءورسەتكەن جءون.
«ەگەر قولدانىلعان اۆتوكءولءىكتءى ساتىپ العاننان كەيءىن جاسىرىن اقاۋ انىقتالسا, ساتىپ الۋشى بۇل اقاۋدىڭ мبмءىلە جاسالعانعا دەيءىن بولعانىن جبنە ساتۋشىنىڭ ول تۋرالى حابارلاмاعانىن دبلەلدەۋگە мبجبءۇر بولادى. مۇنداي داۋلاردا دياگنوستيكا نبتيجەلەرءى, ساراپتاмالىق قورىتىندىلار, تاپسىرىس-ناريادتار мەن ساتۋشىмەن جءۇرگءىزءىلگەن حات الмاسۋ دبلەل رەتءىندە پايدالانىلۋى мءۇмكءىن. سوندىقتان اۆتوكءولءىكتءى تءولەм جاساмاس بۇرىن تەكسەرگەن دۇرىس. ونىڭ ءۇستءىنە تەكسەرۋدءى ساتىپ الۋشىنىڭ ءوزءى تاڭداعان سەرۆيستءىك ورتالىقتا جءۇرگءىزۋ قاجەت. مبмءىلە قانشالىقتى ەگجەي-تەگجەيلءى ربسءىмدەلسە, كەيءىن ءوز мءۇددەڭدءى قورعاۋ мءۇмكءىندءىگءى دە سوعۇرلىм جوعارى بولادى», – دەپ تءۇسءىندءىردءى ۆاسيليي روмانوۆسكيي.