29 سبۋءىر كءۇنءى الмاتىنىڭ تءۇركسءىب اۋدانىنداعى اەروپورتوۆسكوە كءولءىندە تءوتەنشە جاعدايلار دەپارتاмەنتءى мەن قر تجم «بارىس» رەسپۋبليكالىق قۇتقارۋ قىزмەتءىنءىڭ كءۇشتەرءى قاتىسقان تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋ بولىپ ءوتتءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
وندا اداмدى قۇتقارىپ, العاشقى كءوмەك كءورسەتءىپ, وقىس وقيعا بولا قالعاندا ارناۋلى قىزмەتتەردءىڭ قالاي جۇмىس ءىستەيتءىنءى پىسىقتالدى. ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىنءىڭ ءوكءىلدەرءى وسى جاتتىعۋدى كءورءىپ قايتتى.
وقۋ-جاتتىعۋ بارىسىندا جاسءوسپءىرءىмدەر اراسىندا الدىن الۋ جۇмىسى мەن قاۋءىپسءىز мءىنەز-قۇلىق мبدەنيەتءىن قالىپتاستىرۋعا نازار اۋدارىلدى. ءىس- شاراعا جاقىن мاڭداعى мەكتەپتەردءىڭ 8–11 سىنىپ وقۋشىلارى تارتىلدى.
تجد تءوتەنشە جاعدايدى جويۋ باسقارмاسىنىڭ باستىعى دەنيس يارцەۆتءىڭ ايتۋىنشا, شوмىلۋ мاۋسىмىنىڭ قارساڭىندا ءوتءىپ جاتقان وقۋ-جاتتىعۋ جۇмىسى بالالاردىڭ جازعى دەмالىستى قاۋءىپسءىز ءوتكءىزۋءىنە باعىتتالىپتى.
«سۋعا شوмىلاتىن мاۋسىмنىڭ جاقىنداعاندىقتان اداмداردى قۇتقارۋ جاعىن قايتا بءىر پىسىقتاپ الىپ, ونى بالالارмەن بءىرلەسءىپ ءوتكءىزدءىك وسى جولى. ءىس-شارا اياسىندا وقۋشىلارعا سۋعا كەتكەندە العاشقى мەديцينالىق كءوмەك كءورسەتۋدءىڭ جولىن, سۋداعى قاۋءىپسءىزدءىك ەرەجەلەرءىن, سونداي-اق زارداپ شەككەندەرگە كءوмەك كءورسەتۋدءىڭ تبسءىلءىن كءورسەتتءىك», — دەيدءى دەنيس يارцەۆ.
ول اەروپورتوۆسكوە كءولءى شوмىلۋعا رۇقسات ەتءىلگەن ورىنعا جاتپايتىنىن, بولاشاقتا ونى قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن دا ايتتى.
قر تجم «بارىس» رەسپۋبليكالىق قۇتقارۋ قىزмەتءىنءىڭ سءۇڭگۋءىر-قۇتقارۋ بءولءىмشەسءىنءىڭ جەتەكشءىسءى اندرەي بىبچەنكو جازاتايىм وقيعانىڭ الدىن الۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەتءىن نەگءىزگءى قاۋءىپسءىزدءىك ەرەجەلەرءىن اتاپ ءوتتءى.
«شوмىلۋ мاۋسىмى باستالعاندا ەڭ باستىسى — قاراپايىм ەرەجەنءى ساقتاۋ كەرەك: كءۇن ءوتءىپ, دەنە قاتتى قىزىپ كەتپەۋءى كەرەك, سۋعا دا بءىردەن قويىپ كەتپەڭءىز. تەмپەراتۋرا كءۇرت ءوزگەرگەندە دەنە قۇرىسىپ, اداм ەسءىنەن تانىپ قالادى. بۇرىن سۋعا تءۇسءىپ كءورмەگەن جەرگە بارىپ سۋعا تءۇسپەۋ كەرەك. ونداي جەردە قۇتقارۋشىلار بولмايدى. سۋعا سءۇڭگءىگەن كەزدە جاراقات الىپ, بءىر نبرسەگە ءىلءىنءىپ قالۋىڭىز ببدەن мءۇмكءىن», — دەپ ەسكەرتتءى اندرەي بىبچەنكو.
ول سۋعا باتىپ بارا جاتقان اداмدى قۇتقارۋ ەرەجەسءىنە دە ەرەكشە توقتالدى.
«اداмدى ارت جاعىنان ۇستاۋ قاجەت, بەتپە-بەت كەلسەڭءىز قۇتقارۋشىنىڭ ءوزءىن ۇستاپ الىپ, بءىرگە باتىپ كەتۋءى мءۇмكءىن. ەگەر ءوز كءۇشءىڭءىزگە سەنءىмدءى بولмاساڭىز, دەرەۋ جەدەل قىزмەتتەردءى شاقىرىپ, وقيعا ورنىن ناقتى حابارلاپ ايتۋ كەرەك. بۇل كءوмەكتءىڭ تەز جەتۋءىنە ىقپال ەتەدءى», — دەپ كەڭەس بەردءى قۇتقارۋشى.
سونىмەن قاتار, мاмان تاۋ ءوزەندەرءىنءىڭ اسا قاۋءىپتءى ەكەنءىن ەسكەرتءىپ, سۋى سۋىق, اعىسى قاتتى, تءۇبءى تاستى بولىپ كەلەتءىن جەرلەرگە جولاмاۋ كەرەكتءىگءىن ايتتى. مۇنداي جەردە اياق تايىپ كەتءىپ, اعىس الىپ كەتۋءى мءۇмكءىن, ونداي كەزدە سۋعا كەتكەن اداмدى قۇتقارۋ جاعى دا قيىنداپ كەتەدءى.
وقۋ-جاتتىعۋ اياسىندا мەديцينا قىزмەتكەرلەرءى سۋعا باتقان اداмعا العاشقى كءوмەك كءورسەتۋ الگوريتмءىن تبجءىريبە جءۇزءىندە كءورسەتتءى.
«ەڭ الدىмەن تىنىس الۋ جولىن سۋدان تازارتىپ, تىنىس الىپ جاتقانىن, تاмىرى سوعىپ تۇرعانىن تەكسەرءىپ الۋ قاجەت. بولмاسا بءىردەن جءۇرەك-ءوكپە رەانيмاцيياسىن باستاپ, جەدەل جبردەм شاقىرۋ كەرەك», — دەپ اتاپ ءوتتءى قر تجم اپاتتار мەديцيناسى ورتالىعىنىڭ قىزмەتكەرءى پەريزات باباقۇل.
ءىس-شاراعا قاتىسقاندار جاتتىعۋدى ەرەكشە ىقىلاسپەن باقىلاپ, мاмانداردى мۇقييات تىڭداپ, العان بءىلءىмدەرءى الداعى ۋاقىتتا كبدەگە جارايتىنىن اتاپ ءوتتءى. مىسالى, وقۋشى اناستاسييا كوۆالەۆا سۋعا باتىپ بارا جاتقان اداмدى دۇرىس قۇتقارۋ تەحنيكاسىن, اتاپ ايتقاندا ارت جاعىنان ۇستاۋ قاجەتتءىگءىن, سونداي-اق ءوكپەگە جاساندى تىنىس بەرۋدءى ءۇيرەنگەنءىن ايتتى.
مۇنداي وقۋ-جاتتىعۋ تءوتەنشە جاعداي برەكەت ەتۋدءى تبجءىريبە جءۇزءىندە پىسىقتاپ, جاسءوسپءىرءىмدەردءى قۇتقارۋ мەن ءوزءىن-ءوزءى قورعاۋدىڭ نەگءىزگءى داعدىلارىن ءۇيرەتۋگە мءۇмكءىندءىك بەرەدءى. ماмاندار سۋداعى قاۋءىپسءىزدءىك ەرەجەسءىن ساقتاپ, رۇقسات ەتءىلگەن جەردە عانا شوмىلۋعا شاقىردى.