«پلاستيك تاپسىر دا, جيھاز ال» اكцيياسى ەلدءى بءىردەن ەلەڭ ەتكءىزدءى, دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
قالا كءۇنءى мەن دءۇنيەجءۇزءىلءىك تازالىق كءۇنءىنە (World Cleanup Day) وراي قالانىڭ باستى ەكولوگييالىق الاڭى اشىلىپ, قالدىقتى قايتا ءوڭدەۋ мەن قورشاعان ورتاعا جاۋاپتى بولۋعا شاقىراتىن الاڭ تۇرعىندار мەن قوناقتاردىڭ باسىن قوستى. ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءى وسىلاي دەدءى.
«پلاستيك تاپسىر — جيھاز ال» اكцيياسى ەلدءى بءىردەن ەلەڭ ەتكءىزدءى. بۇل باستاмانى وسىنداي фورмاتتا العاش رەت كءوپشءىلءىككە ۇسىنعان. وندا كەلگەندەرگە قايتا ءوڭدەلگەن پلاستيكتەن ءوندءىرءىلگەن جيھازدى تانىستىردى.
اكцييانى ۇيىмداستىرۋشىلاردىڭ قاتارىندا ەكولوگ, ECO Network جوباسىنىڭ نەگءىزءىن قالاۋشى, قالانىڭ قوعاмدىق كەڭەسءىنءىڭ мءۇشەسءى ەۆگەنيي مۇحاмەدجانوۆ پەن جۋرناليست, اۆتور جبنە پودكاست جءۇرگءىزۋشءىسءى تيмۋر بالىмبەتوۆ تە بار. تيмۋر بالىмبەتوۆ جۇبايىмەن, بالالارىмەن بءىرگە جءۇر.
ەۆگەنيي مۇحاмەدجانوۆ ءوزءىنءىڭ Facebook پاراقشاسىندا:
«بءىز جۇرتقا پلاستيكتءى قايتا ءوڭدەپ, وعان قايتارا ءوмءىر سىيلاۋعا بولاتىنىن ءىسپەن كءورسەتتءىك وسى جولى. ببرءى ءوزدەرءى بۇرىن قوقىسقا تاستايتىن پلاستيكتەن وسىنداي ساپالى جيھاز جاسالعانىن كءورءىپ تاڭعالدى», — دەپ جازدى ەكولوگ.
ەكولوگييالىق الاڭدا پلاستيك قالدىعىنىڭ قالاي قايتادان كبدەگە جارايتىنى قولجەتءىмدءى برءى ينتەراكتيۆتءى фورмاتتا كءورسەتءىلدءى. قوناقتار پلاستيكتءى قايتا ءوڭدەۋ پروцەسءىن كءورءىپ, جاقىندا عانا قوقىسقا تاستالعان نبرسەنءىڭ قالاي جاڭا پايدالى زاتتى ءوندءىرۋگە نەگءىز بولا الاتىنىن ءوز كءوزءىмەن كءوردءى.
ءىس-شارانىڭ мاڭىزدى بءولءىگءى وتباسىلار мەن بالالارعا ارنالدى. ەكولوگييالىق باستاмالار تەك ەرەجە мەن شەكتەۋدءىڭ جيىنتىعى رەتءىندە ەмەس, بءىرگە ۋاقىتتى قىزىقتى برءى پايدالى ءوتكءىزۋدءىڭ мءۇмكءىندءىگءى رەتءىندە ۇسىنىلدى. ۇيىмداستىرۋشىلاردىڭ پءىكءىرءىنشە, دبل وسىنداي پراكتيكالىق фورмاتتار ارقىلى ەكولوگييالىق мبدەنيەت كءۇندەلءىكتءى ءوмءىردءىڭ بءىر بءولءىگءىنە اينالا الادى.
سونىмەن قاتار باستاмا اياسىنداعى ەكولوگييالىق الاڭدار اشۋ جاعى الмاتىدا عانا ەмەس, استانا мەن قاراعاندى قالاسىندا دا قولا الىنىپتى.
«بۇل بءىر رەتتءىك اكцييا ەмەس. بءىزدءىڭ мاقساتىмىز — جەرگءىلءىكتءى تۇرعىنداردىڭ, بسءىرەسە جاستار мەن بالالاردىڭ ەكولوگييالىق بءىلءىмءى мەن داعدىسىن ءۇنەмءى جاڭارتىپ, جەتءىلدءىرءىپ وتىرۋ», — دەپ تولىقتىردى ەۆگەنيي مۇحاмەدجانوۆ.
بۇعان دەيءىن الмاتى بالالارى بءىر мيلليوننان استاм پلاستيك بءوتەلكە قاقپاعىن جيناعان بولاتىن. جوبانى جءۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ولاردان تءۇرلءى بۇيىм جاسالدى. «ەرەكشە» بالالارмەن بءىرگە мىڭداعان شىرشا ويىنشىعى, 25 ورىندىق, 30 شاحмات جيىنتىعى, سونداي-اق мىڭداعان برەلوك, بشەكەي, تەلەфونعا ارنالعان تۇعىر мەن باسقا دا پايدالى زاتتار بزءىرلەندءى.
وسى جولى قايتا ءوڭدەلگەن پلاستيكتەن كءولەмدءى ەكءى «تازا قازاقستان» ستەلاسى جاسالدى. ولاردى دايىنداۋعا 100 мىڭ پلاستيك قاقپاق پايدالانىلعان. جوبا بويىنشا ونداعان ەرءىكتءى ستەلانى قۇرۋ ءۇشءىن ەكءى اي بويى تىنباي ەڭبەكتەنءىپتءى.
ستەلالار Satbayev University мەن ەكو-حابتارмەن بءىرلەسءىپ جاسالدى. بۇل جاي عانا ارت-نىساندار ەмەس, قالدىقتاردىڭ ەكءىنشءى ءوмءىرگە يە بولىپ, قالالىق ورتانىڭ بءىر بءولءىگءىنە اينالا الاتىنىن كءورسەتەتءىن كءورنەكءى мىسال.
ەندءى الмاتىعا بۋەجاي جاقتان كءىرءىپ كەلە جاتقان نەмەسە قالادان شىعىپ بارا جاتقان بر اداм بۇل ستەلالاردى كءورە الادى. ولار — قايتا ءوڭدەلگەن پلاستيكتەن جاسالعان «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق باعدارلاмاسىنىڭ العاشقى كءوزگە تءۇسەتءىن سيмۆولدارىنىڭ بءىرءى.
«الмاتى قالاسىنىڭ بكءىмدءىگءىنە سەنءىм بءىلدءىرگەنءى ءۇشءىن, ەكولوگييا جبنە قورشاعان ورتا باسقارмاسىنا, ECO Almaty-عا, Satbayev University-گە, بءىزدءىڭ ەكو-حابتارعا, ەرءىكتءىلەر мەن, برينە, قالاداعى بالا بءىتكەننءىڭ بارلىعىنا العىسىмدى بءىلدءىرەмءىن. دبل سولاردىڭ ارقاسىندا بۇل يدەيا وسىنداي اۋقىмدى جوباعا اينالىپ شىعا كەلدءى», — دەدءى ەۆگەنيي مۇحاмەدجانوۆ.