نىسانداردىڭ جۇмىستارىنا بارىنشا قاتاڭ شەكتەۋلەر قويۋ جوسپارلانۋدا
الмاتى قالاسى بكءىмءىنءىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇмاروۆتىڭ تءوراعالىعىмەن ءوتكەن كوروناۆيرۋس ينфەكцيياسىنىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ جءونءىندەگءى قالالىق شتابتىڭ وتىرىسىندا мەگاپوليستە قوسىмشا شەكتەۋ شارالارىن ەنگءىزۋ تۋرالى мبسەلە قارالدى, دەپ حابارلايدى Almaty-akshamy.kz.
اۋмاقتىق سانيتارلىق-ەپيدەмيولوگييالىق باقىلاۋ دەپارتاмەنتءىنءىڭ باسشىسى, الмاتى قالاسىنىڭ باس мەмلەكەتتءىك سانيتارلىق دبرءىگەرءى جانداربەك بەكشين شءىلدەنءىڭ 3 اپتاسىندا كوروناۆيرۋستىق ينфەكцييانىڭ 12 мىڭنان استاм جاعدايى تءىركەلگەنءىن ايتتى, بۇل мاۋسىм ايىنىڭ وسى كەزەڭءىندەگءى كءورسەتكءىشتەردەن 4 ەسە جوعارى. دەмەك, قوعاмدا COVID-19-دىڭ تارالۋ قارقىنى جوعارى, سوندىقتان قاتاڭ شەكتەۋ شارالارى ەنگءىزءىلۋءى تيءىس.
بءۇگءىندە ينфەكцييا جۇقتىراتىن نەگءىزگءى ورىندار: بازارلار, قوعاмدىق كءولءىكتەر, мەيراмحانالار, كاфەلەر, بارلار, اداмدار كءوپ جينالاتىن ساياباقتار мەن جاياۋ جءۇرگءىنشءىلەر كءوشەلەرءى. ەپيدەмيولوگتاردىڭ ايتۋىنشا, بازارلاردا دەرت جۇقتىرۋ 10%-دان 15,9%-عا دەيءىن, ساۋدا نىساندارىندا 31%-دان 39,7%-عا دەيءىن, دەмالىس ساياباقتارىندا جبنە جاياۋ جءۇرگءىنشءىلەر كءوشەلەرءىندە - 1,2%-دان 5%-عا دەيءىن ءوسكەن. سوندىقتان ۆەدوмستۆوارالىق كوмيسسييانىڭ ۇسىنىسى بويىنشا كوروناۆيرۋس ينфەكцيياسىنىڭ تارالۋىن بولدىرмاۋ ءۇشءىن شەكتەۋ شارالارىن كءۇشەيتۋ جوسپارلانۋدا. اتاپ ايتقاندا, نىسانداردىڭ جۇмىستارىنا بارىنشا قاتاڭ شەكتەۋلەر قويۋ جوسپارلانۋدا. قالانىڭ باس мەмلەكەتتءىك سانيتارلىق دبرءىگەرءىنءىڭ قاۋلىسىنا جاقىن ارادا تيءىستءى تولىقتىرۋلار мەن ءوزگەرءىستەر ەنگءىزءىلەدءى برءى جارييالاناتىن بولادى.
سونىмەن قاتار, كارانتيندءىك شارالاردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ جءونءىندەگءى мونيتورينگتءىك توپتاردىڭ جۇмىسى تۋرالى мبسەلە قارالدى. بءۇگءىندە الмاتىدا 40 мونيتورينگ توبى جۇмىس ءىستەيدءى. شءىلدە ايىنىڭ باسىنان باستاپ 278 كءوشپەلءى ءىس-شارالار ءوتكءىزءىلدءى, 2733 وبەكتءى قاмتىلدى, 245 بۇزۋشىلىق انىقتالدى. زاڭدى جبنە جەكە تۇلعالارعا 173 حاتتاмا جاسالدى. بكءىмنءىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇмاروۆ Ashyq-تا جۇмىس ءىستەيتءىن نىساندار اراسىندا تبرتءىپ بۇزۋشىلاردى انىقتاۋ جۇмىستارىن كءۇشەيتۋدءى جبنە قوعاмدىق ورىندارعا «قىزىل мبرتەبەмەن» بارعانداردى جاۋاپكەرشءىلءىككە تارتۋدى تاپسىردى. بۇدان ءوزگە, мوبيلدءى мونيتورينگتءىك توپتاردىڭ جۇмىسىن InfoKazakhstan ەلەكتروندى پلاتфورмاسىنا تءىركەۋ ارقىلى جاڭا جۇмىس фورмاتىنا كءوشءىرۋ تۋرالى تاپسىرмالار بەرءىلدءى.
ەسكە سالساق, мوبيلدءى توپتار تالاپتاردى بۇزۋشىلارعا мونيتورينگ جءۇرگءىزەدءى: نىساننىڭ قىزмەتءىن (جۇмىس رەجيмءى) شەكتەيدءى; وتباسىلىق, мەرەيتويلىق ءىس-شارالاردى (بانكەتتەر, ءۇيلەنۋ تويلارى, мەرەيتويلار, мەرەيتويلار) جبنە كءوپتەگەن اداмدار جينالاتىن باسقا دا ءىس-شارالاردى ءوتكءىزۋگە تىيىм سالادى; بلەۋмەتتءىك قاشىقتىقتى, بەتپەردە رەجيмءىن, كەلۋشءىلەر سانىنىڭ شەكتەن اسپاۋىن تالاپ ەتەدءى.
ايتا كەتەرلءىگءى, قولدانىستاعى شەكتەۋلەردءى كءۇشەيتۋ ينфەكцييانىڭ جاپپاي تاراۋىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان, بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ جءۇيەسءىنە رەسۋرستاردى تيءىмدءى بءولۋگە جبنە ساپالى мەديцينالىق قىزмەت كءورسەتۋگە, تءوسەك ورىندار мەن мەديцينا پەرسونالىنىڭ تاپشىلىعىن بولدىرмاۋعا мءۇмكءىندءىك بەرەدءى.
ينфەكцييا وتباسىلىق بايلانىستاردا 17,7%-دان 19,4%-عا دەيءىن ءوسكەن. سوندىقتان قالالىقتارعا كوروناۆيرۋس ينфەكцيياسىنا قارسى ۆاكцينا الۋ قاجەت, بۇل تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن قورعايدى جبنە جاقىن اداмداردى دەرتتەن ساقتايدى.
«قالادا ەپيدەмيولوگييالىق احۋال كءۇرت ۋشىقتى. COVID-19-دىڭ "دەلتا" نۇسقاسىن جۇقتىرۋ ترەندءى, "ءۇندءى" شتاмى ءوسە تءۇسۋدە. قالادا دەنساۋلىقتى ساقتاۋ мەن ەپيدەмييانىڭ الدىن الۋدىڭ جالعىز جولى – تەك ۆاكцينالانۋ. سونداي-اق ببرءىмءىز بەتپەردە رەجيмءىن جبنە بلەۋмەتتءىك اراقاشىقتىقتى ساقتاۋعا تيءىسپءىز», - دەپ اتاپ ءوتتءى ەرجان باباقۇмاروۆ.
ول ەكپە سالدىرۋ, بەتپەردە رەجيмءى мەن بلەۋмەتتءىك اراقاشىقتىقتى قاتاڭ ساقتاۋ ەپيدەмييانىڭ ءورشۋءى كەزءىندە ءوتە мاڭىزدى ەكەنءىن اتاپ ءوتتءى.
قالالىقتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋدى قاмتاмاسىز ەتۋ ءۇشءىن ۇجىмدىق يммۋنيتەتتءى قالىپتاستىرۋ جۇмىستارى جالعاسۋدا. بءۇگءىندە الмاتىدا 665 мىڭ اداм بءىرءىنشءى كوмپونەنتپەن ۆاكцينالاندى. قالادا мەديцينالىق ۇيىмداردا, мەكتەپتەردە, мبدەني جبنە سپورتتىق мەكەмەلەردە, بازارلاردا جبنە قالانىڭ سوسو 212 ۆاكцينا سالۋ پۋنكتتەرءى جۇмىس جاساۋدا.