قاڭتار ايىندا كوپ ەلدە جاتىر موينى وبىرى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋمەن اينالىسادى.
الماتىدا دا ءقازىر بۇل اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋ مەن الدىن الۋعا باعىتتالعان ءاقپاراتتىق-تۇسىندىرۋ جۇمىسى قولعا الىنىپ جاتىر، - دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz.
وڭىرلىك كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە الماتى ونكولوگيالىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى رايحان بولاتبەكوۆا وسى جونىندە باياندادى.
ونىڭ ايتۋىنشا، جاتىر موينى وبىرى ايەلدەر اراسىنداعى ەڭ كوپ تاراعان ونكولوگيالىق اۋرۋدىڭ ءبىرى بولىپ قالىپ وتىر. دەرتتىڭ دامۋىنا نەگىزگى سەبەپ — جوعارى ونكوگەندىك ءقاۋىپ توبىنا جاتاتىن ادام پاپيللوماسى ۆيرۋسى (اپۆ)، اۋىرعانداردىڭ 97%-ى وسىمەن بايلانىستى. دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، جاتىر موينى وبىرى باستاپقىدا بايقالماۋى مۇمكىن، سوندىقتان پاپ-تەست پەن اپۆ-عا تەستىلەۋدەن ۇنەمى ءوتىپ تۇرۋ كەرەك ەكەن.
«بۇل كوبىنە بالا كوتەرەتىن جاستاعى ايەلدەردە ۇشىراسادى، اۋرۋدىڭ شارىقتاۋ شەگى 40–44 جاس ارالىعى. دەگەنمەن ونى اۋىزدىقتاۋعا بولادى. دامىعان ەلدەردە الدىن الۋدى قولعا الىپ، ول وسى اۋرۋدىڭ اۋىرتپالىعىن ەكى ەسەدەن استام تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەن»، — دەدى رايحان بولاتبەكوۆا.
قازاقستاندا 30-دان 74 جاسقا دەيىنگى ايەلدەردى قامتيتىن جاتىر موينى وبىرىن سكرينينگتەن وتكىزۋ جونىندەگى ۇلتتىق باعدارلاما جۇمىس ىستەيدى. بۇل باعدارلاما اۋرۋدى ەرتەرەك انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
سونىمەن قاتار ەلىمىزدە ادام پاپيللوماسى ۆيرۋسىنا قارسى سالىناتىن ۆاكسيناسيا باعدارلاماسى دا بار. 2024 جىلعى قىركۇيەكتەن باستاپ مەكتەپتەردە اتا-انالاردىڭ كەلىسىمىمەن ءجاسوسپىرىم قىزدارعا ەكى دوزالى ۆاكسيناسيا (4 ۆالەنتتى «گارداسيل» ۆاكسيناسى) سالىنا باستادى. 2025 جىلعى قىركۇيەك پەن جەلتوقسان ايىنىڭ ارالىعىندا الماتىدا 12 مىڭنان استام قىز بالا ەگىلدى. قولدانىلاتىن ۆاكسينا جاتىر موينى وبىرى مەن باسقا دا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى تۋدىراتىن اپۆ-نىڭ ەڭ ءقاۋىپتى تۇرىنەن قورعايدى.
«اپۆ-عا قارسى ۆاكسينا جاتىر موينى وبىرىنا تۇرتكى بولاتىن ۆيرۋستىڭ ەڭ كەڭ تارالعان تيپتەرىنە باعىتتالعان. سونىمەن قاتار ول ۆۋلۆا، قىناپ، انالدى وزەك پەن اۋىز-جۇتقىنشاق ايماعىنىڭ ونكولوگيالىق اۋرۋلارىنىڭ دامۋىنا اكەلۋى مۇمكىن اپۆ تۇرلەرىنەن، سونداي-اق ۇشكىر كونديلومالاردى تۋدىراتىن تيپتەردەن قورعايدى. ۆاكسيناسيا اپۆ-مەن بايلانىستى اۋرۋدىڭ الدىن الۋدا ءتيىمدى بولىپ شىقتى. ءبىراق بۇرىن اپۆ-نىڭ ءبىر نەمەسە بىرنەشە ءتۇرىن جۇقتىرعاندارعا ۆاكسينا تيىمدىزدەۋ بولۋى دا مۇمكىن»، - دەيدى دارىگەر.
زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، ۆاكسينا سالىنعاننان كەيىن 10 جىل بويى ونىڭ يممۋنوگەندىگى تومەندەمەگەن. اپۆ-عا قارسى ۆاكسينا اقش-تىڭ ازىق-تۇلىك پەن دارى-دارمەك ساپاسىن باقىلاۋ باسقارماسىنان (FDA) ليسەنزيا الىپ، دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ونى ءقاۋىپسىز ءارى ءتيىمدى دەپ تاپقان.
ءسوز سوڭىندا رايحان بولاتبەكوۆا 31 قاڭتار كۇنى الماتى ونكولوگيالىق ورتالىعىندا جاتىر موينى پاتولوگياسىنىڭ الدىن الۋ مەن ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان اشىق ەسىك كۇنى وتەتىنىن حابارلادى. بۇل كۇنى ونكوگينەكولوگ مامانداردان كەڭەس الىپ، قاجەتتى تەكسەرىستەن وتۋىڭىزگە ابدەن بولادى.