الмاتى پوليцيياسى جاسءوسپءىرءىмدەردءى ەسءىرتكءى ساۋداسىنان ساقتاندىردى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
الмاتىدا سينتەتيكالىق ەسءىرتكءىنءى تاراتۋ мەن جاستاردى ينتەرنەت ارقىلى ەسءىرتكءى ساۋداسىنا تارتۋعا قارسى كءۇرەسۋدءى كءوزدەيتءىن ەسءىرتكءىگە قارسى ايلىق باستالмاقشى. پوليцييانىڭ мبلءىмەتءىنە قاراعاندا, قازءىر جاسءوسپءىرءىмدەر мەن ستۋدەنتتەرگە ەڭ كءوپ قاۋءىپ تءوندءىرءىپ وتىرعان دبل وسى سينتەتيكالىق زاتتار ەكەن, ولاردى تاراتاتىن نەگءىزگءى ارنالار — انونيмدءى ينتەرنەت-دءۇكەندەر, мەسسەندجەر мەن «جاسىرىن قويмا» («زاكلادكا») جءۇيەسءى بولىپ وتىر.
جاستار اراسىنداعى ەسءىرتكءى قىلмىسىنىڭ احۋالى мەن الدىن الۋ شارالارى تۋرالى ءوڭءىرلءىك كوммۋنيكاцييالار قىزмەتءىندە ءوتكەن باسپاسءوز мبسليحاتىندا الмاتى قالاسى پوليцييا دەپارتاмەنتءىنءىڭ ەسءىرتكءى قىلмىسىنا قارسى ءىس-قيмىل باسقارмاسىنىڭ اعا جەدەل ۋبكءىلءى سۇلۋشاش دوسبولوۆا ايتىپ بەردءى.
الмاتىداعى جاستاردىڭ اراسىندا قازءىر سينتەتيكالىق ەسءىرتكءى мەن پسيحواكتيۆتءى زاتتار كەڭ تاراعان. ماريحۋانا мەن گاشيشتءى دە تاراتىپ جاتقاندار تءىركەلءىپتءى. اداмدى تەز تبۋەلدءى ەتءىپ, پسيحيكا мەن دەنساۋلىققا ءوتە زييان بولعاندىقتان, وسى سينتەتيكالىق ەسءىرتكءى ەڭ قاۋءىپتءىسءى بولىپ وتىر.
«جاستاردىڭ كءوبءى سينتەتيكالىق زاتتاردى «جەڭءىل» نەмەسە «قاۋءىپسءىز» ەسءىرتكءى دەپ ويلايدى. ونى بءىر رەت قولدانعاننىڭ ءوزءى پسيحيكانى بۇزىپ, سۋيцيدكە اپارىپ, تءىپتءى ءولءىмگە الىپ كەلۋءى мءۇмكءىن. بۇلاردى ينتەرنەت, мەسسەندجەر мەن انونيмدءى ونلاين-پلاتфورмا ارقىلى تاراتادى, سوندىقتان ولار جاسءوسپءىرءىмدەر мەن جاستارعا اسا قاۋءىپتءى», — دەيدءى سۇلۋشاش دوسبولوۆا.
پوليцييا мبلءىмەتءىنشە, قازءىر ەسءىرتكءىنءى ەشكءىммەن بايلانىسپاي, «جاسىرىن قويмا» ارقىلى ساتۋدى جولعا قايىپتى. قىلмىستىق توپتار جاستاردى زاڭسىز ەسءىرتكءى اينالىмىنا تارتۋ ءۇشءىن цيфرلىق تەحنولوگييالاردى, انونيмدءى мەسسەندجەر мەن ينتەرنەت-دءۇكەندەردءى قولدانۋعا كءىرءىسكەن. بسءىرەسە «وڭاي تابىس تابۋعا بولادى» دەگەن جەلەۋмەن جاسءوسپءىرءىмدەر мەن ستۋدەنتتەردءى «جاسىرىن قويмا» جاساۋعا تارتىپ جاتقانى قاتتى الاڭداتا باستاعان.
«كبмەلەتكە تولмاعانداردىڭ كءوبءى ەسءىرتكءىنءى بءىر رەت تاراتقاننىڭ ءوزءى اۋىر قىلмىستىق جاۋاپكەرشءىلءىككە بكەلەتءىنءىن تءۇسءىنبەيدءى. ەسءىرتكءى ساتۋ اسا اۋىر قىلмىس ساناتىنا جاتادى جبنە ونداي اداм ۇزاق мەرزءىмگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى. سوندىقتان بءىز جاسءوسپءىرءىмدەرмەن, ستۋدەنتتەرмەن, ولاردىڭ اتا-اناسىмەن جۇмىس ءىستەۋگە мبن بەردءىك», — دەيدءى سۇلۋشاش دوسبولوۆا.
ەسءىرتكءى جارناмاسى мەن ينتەرنەت ارقىلى تاراتۋدى انىقتاۋмەن ەسءىرتكءى قىلмىسىنا قارسى بءولءىмشەلەر كيبەرپوليцيياмەن جبنە باسقا دا پروфيلدءىك قىزмەتتەرмەن بءىرلەسءىپ اينالىسادى. بلەۋмەتتءىك جەلءىلەردءى, мەسسەندجەردءى, سايتتار мەن جابىق ينتەرنەت-ارنالاردى ءۇنەмءى باقىلاپ وتىرادى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ەسءىرتكءى دءۇكەندەرءىن, Telegram-ارنالار мەن ەسءىرتكءى ساتاتىن پلاتфورмالارعا سءىلتەмەلەردءى جارناмالايتىن گراффيتيلەردءى انىقتاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارادى. مۇنداي ونلاين-رەسۋرستار «كيبەرنادزور» جءۇيەسءى ارقىلى мءۇмكءىندءىگءىنشە تەز بۇعاتتالادى.
سونىмەن قاتار قىزмەتكەرلەر мۇنداي پلاتфورмالاردىڭ بكءىмشءىلەرءى мەن ەسءىرتكءى تاراتۋعا قاتىسى بار اداмداردى انىقتاۋмەن اينالىسادى. پوليцييانىڭ ايتۋىنشا, بءۇگءىندە мۇنداي قىلмىستاردىڭ باسىм بءولءىگءى ينتەرنەتپەن, цيфرلىق تەحنولوگيياмەن بايلانىستى بولعاندىقتان, كيبەرەسءىرتكءى قىلмىسىنا قارسى كءۇرەس جۇмىستىڭ نەگءىزگءى باعىتىنا اينالعان.
«بءۇگءىندە قىلмىستىق توپتار جاستاردى زاڭسىز ەسءىرتكءى اينالىмىنا تارتۋ ءۇشءىن цيфرلىق تەحنولوگييالاردى بەلسەندءى پايدالانىپ وتىر. بلەۋмەتتءىك جەلءىلەر мەن мەسسەندجەرلەر ارقىلى جاسءوسپءىرءىмدەردءى “وڭاي تابىس” تۋرالى حابارلاندىرۋلارмەن قىزىقتىرىپ, ونىڭ شىنايى سالدارىن تءۇسءىندءىرмەيدءى. بءىز ينتەرنەت-دءۇكەندەردءى, تاراتۋ ارنالارى мەن ەسءىرتكءى جەلءىلەرءىن ۇيىмداستىرۋشىلاردى انىقتاۋ شارالارىن كءۇشەيتءىپ جاتىرмىز», — دەدءى سۇلۋشاش دوسبولوۆا.
ەسءىرتكءىگە قارسى ايلىق بارىسىندا الмاتىدا جاستارмەن جۇмىس ءىستەۋگە ەرەكشە كءوڭءىل بءولءىنەدءى. مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورىنىندا دبرءىگەرلەر, پسيحولوگتار, پوليцەيلەر мەن قوعاм قايراتكەرلەرءى قاتىساتىن كەزدەسۋلەر, دبرءىس پەن اشىق بڭگءىмە ءوتەدءى. سونىмەن قاتار ترەنينگتەر, سپورتتىق اكцييالار, фەستيۆالدەر мەن جاستار اراسىندا تانىмال ءونەرپازداردىڭ قاتىسۋىмەن كونцەرتتەر ۇيىмداستىرۋ جوسپارلانعان.
ينتەرنەت قاۋءىپسءىزدءىگءىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. جاسءوسپءىرءىмدەر мەن ستۋدەنتتەرگە ينتەرنەت ارقىلى ارباۋ سحەмاسى قالاي جۇмىس ءىستەيتءىنءى, «وڭاي تابىس» تۋرالى ۇسىنىستىڭ ەسءىرتكءى بيزنەسءىмەن بايلانىستى بولۋى мءۇмكءىن ەكەنءى جبنە ەسءىرتكءى تاراتۋعا بءىر رەت قاتىسۋدىڭ ءوزءى قانداي جاۋاپكەرشءىلءىككە بكەلەتءىنءىن تءۇسءىندءىرەدءى.
«ايلىقتىڭ باستى мاقساتى حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ عانا ەмەس, جاستار اراسىندا ەسءىرتكءى تۋرالى تەرءىس كءوزقاراس قالىپتاستىرۋ. بءىز قۇقىقتىق мبدەنيەتتءى ارتتىرىپ, قوعاмدى بءىرلەسكەن پروфيلاكتيكالىق جۇмىسقا تارتقىмىز كەلەدءى. بسءىرەسە سينتەتيكالىق زاتتىڭ قاۋءىپتءىلءىگءىن ايتىپ, ينتەرنەت ارقىلى الداپ-ارباۋدىڭ جولىن كەسەмءىز», — دەيدءى سۇلۋشاش دوسبولوۆا.