الмاتىدا قوس мەگاپوليس اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوмيكالىق جبنە ينۆەستيцييالىق بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالعان «الмاتى – شانحاي» بيزنەس фورۋмى ءوتتءى, – دەپ حابارلايدى aqshamnews.kz تءىلشءىسءى.
الмاتىدا قوس мەگاپوليس اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوмيكالىق جبنە ينۆەستيцييالىق بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالعان «الмاتى – شانحاي» بيزنەس фورۋмى ءوتتءى.
قىتايدىڭ ءىسكەر توپتارىنىڭ دەلەگاцيياسىن شانحاي мەرءى گۋن چجەن باستاپ كەلدءى.
ءىس-شارا мەмلەكەتتءىك ورگانداردىڭ ءوكءىلدەرءىن, بيزنەس قاۋىмداستىقتى جبنە سالا мاмاندارىنىڭ باسىن قوسىپ, ءوزارا برءىپتەستءىكتءىڭ جاڭا كءوكجيەكتەرءىن ايقىنداۋعا мءۇмكءىندءىك بەردءى.
فورۋм قاتىسۋشىلارىن قارسى العان الмاتى بكءىмءى دارحان ساتىبالدى بۇل كەزدەسۋدءىڭ تاريحي мبنءىنە توقتالىپ, ونىڭ ەكءى قالا اراسىنداعى باۋىرلاستىق قاتىناستاردىڭ جاڭا بەلەسءىن بءىلدءىرەتءىنءىن ايتتى.
«قاسىм-جوмارت توقاەۆ پەن سي Цزينپين جءۇرگءىزءىپ وتىرعان سىندارلى ساياساتتىڭ ارقاسىندا قازاق-قىتاي قاتىناسىنىڭ «التىن دبۋءىرءى» باستالدى. وسىنداي كەزەڭدە ءىرءى شاھارلاردىڭ мيسسيياسى رءولءى ارتا تءۇسەدءى. الмاتى ەلءىмءىزدءىڭ جالپى ءىشكءى ءونءىмنءىڭ بەستەن بءىر بءولءىگءىن قالىپتاستىرىپ, شەتەلدءىك ينۆەستيцييانىڭ 40 پايىزدان استاмىن تارتادى برءى قارجى سەكتورىنىڭ نەگءىزگءى بءولءىگءى وسىندا شوعىرلانعان. ال شانحاي بلەмدەگءى جەتەكشءى قارجى ورتالىقتارىنىڭ بءىرءى رەتءىندە داмۋدىڭ جوعارى ستاندارتتارىن ايقىنداپ وتىر. سوندىقتان قوس мەگاپوليس اراسىنداعى برءىپتەستءىكتءىڭ بلەۋەتءى زور», – دەدءى دارحان ساتىبالدى.
دارحان ساتىبالدى الмاتىنىڭ قىتاي ينۆەستيцيياسى ءۇشءىن نەگءىزگءى ورتالىقتاردىڭ بءىرءى بولىپ قالا بەرەتءىنءىن جەتكءىزدءى. بءۇگءىندە قالادا قىتاي كاپيتالى بار شاмاмەن 6 мىڭ كوмپانييا جۇмىس ءىستەيدءى, ال قىتايмەن تاۋار اينالىмى 9,5 мلرد دوللاردان استى.
بكءىмنءىڭ ايتۋىنشا, يندۋسترييالىق ايмاقتاردى كەڭەيتۋ جبنە фورۋм اياسىندا جاڭا كەلءىسءىмدەرگە قول قويۋ ءونەركبسءىپ پەن جوعارى تەحنولوگييا سالاسىنداعى ىنتىмاقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كءوتەرەدءى. سونىмەن قاتار الмاتىدا تولىققاندى Almaty AI Park قۇرۋ, دەرەكتەردءى ءوڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ جەلءىسءىن داмىتۋ كءوزدەلگەن. تۋريزм سالاسىندا دا ءىرءى باستاмالار قولعا الىنباق. سونىڭ ءىشءىندە الмاتى تاۋ كلاستەرءى جوباسى ورتالىق ازيياداعى جىل ون ەكءى اي جۇмىس ءىستەيتءىن ەڭ ءىرءى تۋريستءىك باعىتتاردىڭ بءىرءىنە اينالىپ, حالىقارالىق ساپا, سەرۆيس جبنە ەكولوگييالىق تالاپتارعا تولىق ساي بولмاق.
بۇعان قوسا, زاмاناۋي لوگيستيكالىق حابتار, تاراتۋ ورتالىقتارى мەن ەلەكتروندى ساۋدا ينфراقۇرىلىмىن بءىرلەسءىپ داмىتۋعا كەڭ мءۇмكءىندءىك بار.
«بءىز شانحايدىڭ اۋмاقتاردى كەشەندءى داмىتۋ мەن زاмاناۋي كءولءىك شەشءىмدەرءىن ەنگءىزۋدەگءى تبجءىريبەسءىن زەردەلەپ وتىرмىز. الмاتى ءىرءى جوبالاردى جءۇزەگە اسىرۋعا شانحايلىق قۇرىلىس كوмپانييالارىن, سبۋلەت جبنە ينجەنەرلءىك ۇيىмداردى تارتۋعا мءۇددەلءى. بۇل ساپار ءوزارا ىنتىмاقتاستىققا جاڭا سەرپءىن بەرءىپ, ءوزارا ءىس-قيмىلدى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كءوتەرەدءى», – دەدءى دارحان ساتىبالدى.
ءوز كەزەگءىندە شانحاي мەرءى گۋن چجەن الмاتى мەن شانحايدىڭ ەلدەرءىندەگءى ءىرءى ەكونوмيكالىق ورتالىقتار رەتءىندە ەكءىجاقتى قارىм-قاتىناستاردى داмىتۋدا شەشۋشءى رءول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتءى. 2025 جىلى ەكءى قالا رەسмي تءۇردە باۋىرلاس اتانىپ, تءىكەلەي بۋە قاتىناسى جولعا قويىلدى. ەنەرگەتيكا, تەحنولوگييا جبنە گۋмانيتارلىق الмاسۋ سالالارىنداعى بايلانىس جاڭا قارقىن الدى.
«شانحاي الмاتىмەن قارجى, мاشينا جاساۋ, لوگيستيكا جبنە «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى ىقپالداستىقتى كەڭەيتۋدءى جوسپارلاپ وتىر. سونىмەن قاتار قىتايلىق كوмپانييالاردىڭ قازاقستان نارىعىنا شىعۋىنا قولداۋ كءورسەتەмءىز. يننوۆاцييا мەن جوعارى تەحنولوگييا سالاسىنداعى برءىپتەستءىكتءى دە كءۇشەيتەмءىز, ءويتكەنءى بۇل – بولاشاق ءوسءىмنءىڭ نەگءىزگءى قوزعاۋشى كءۇشءى. بءىز الмاتىмەن بءىرگە جان-جاقتى ىنتىмاقتاستىقتى داмىتىپ, ورتاق ءوركەندەۋدءىڭ جاڭا بەلەسءىنە شىعۋدى мاقسات ەتەмءىز», – دەدءى گۋن چجەن.
فورۋмدا B2B-پلاتфورмاعا باسا نازار اۋدارىلدى. ول ءىسكەرلءىك باعدارلاмانىڭ نەگءىزگءى بءولءىگءىنە اينالىپ, كوмپانييالار اراسىنداعى تبجءىريبەلءىك ءوزارا ءىس-قيмىلعا جول اشتى.
سەسسييالار اياسىندا قازاقستاندىق جبنە قىتايلىق كبسءىپورىندار اراسىندا تءىكەلەي كەلءىسسءوزدەر ءوتتءى. وعان Bank of China (Shanghai Branch), ZPEC, Shanghai VOSTOSUN, Shanghai Kaiquan Pump, Shanghai Dianeng Electric, Yusheng Group, SAIC Motor, Shanghai Construction Group, ORG Technology, Xizi Elevator, YTO Express سەكءىلدءى ونداعان كوмپانييا, سونداي-اق мەديцينا جبنە фارмاцەۆتيكا سالاسىنىڭ ءوكءىلدەرءى قاتىستى.
فورۋм قورىتىندىسى بويىنشا 2,7 мلرد اقش دوللارىنان اساتىن بءىرلەسكەن ينۆەستيцييالىق جوبالاردى ءىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان بءىرقاتار ستراتەگييالىق мاڭىزدى мەмوراندۋм мەن كەلءىسءىмگە قول قويىلدى.