1921 جىلى ۆەرنىي اتاۋىن الмا-اتا دەپ ءوزگەرتۋ تۋرالى شەشءىм قابىلداندى. بۇل "الмانىڭ وتانى" دەگەندءى بءىلدءىرەدءى. وسىلايشا 1927 جىلى قازاكسر ورتالىعى الмاتىعا كءوشءىرءىلدءى.
شاھار تيان-شان تاۋلارىنىڭ سولتءۇستءىگءىندە, ءىلە الاتاۋىنىڭ باۋرايىندا, ەلءىмءىزدءىڭ-وڭتءۇستءىك شىعىسىندا ورنالاسقان. كەي دەرەككءوزدەردە ب.ز.د. VII عاسىرلاردا ساقتار, ءۇيسءىندەر мەكەندەگەن كءورءىنەدءى. سەبەبءى سول دبۋءىردەن قالعان قورعان мەن قاмال ساقتالعان. الмاتى ءىرگەسءىندەگءى ەسءىك قورعانىنان تابىلعان «التىن اداм» - سونىڭ بءىردەن-بءىر دبلەلءى. بەرتءىندەگءى پاتشا ءوكءىмەتءى 1854 جىلى ۆەرنىي بەكءىنءىسءىن قۇرىپ, قالاعا جاڭا اتاۋ بەرءىلدءى. وسىدان باستاپ, رەسەيدەن قونىس اۋدارۋشىلار كەلە باستايدى. 1865 جىلى «دالا كوмيسسيياسىنىڭ» ۇيعارىмىмەن الмاتينسك قالاسى بولدى. كءوپ ءوتپەي, قايتادان ۆەرنىيعا اۋىستى.
تبۋەلسءىزدءىكپەن بءىرگە جاڭا لەپ كەلدءى. 1993 جىلى الмاتى اتاۋى ورالدى. بءۇگءىندە الىپ شاھار الмالى, الاتاۋ, جەتءىسۋ, بۋەزوۆ, تءۇركءىسءىب, مەدەۋ, ناۋرىزباي اۋداندارىنان تۇرادى. سوڭعى ستاتيستيكا بويىنشا, мەگاپوليستە 2 мيلليونعا جۋىق حالىق تۇرادى.
سونداي-اق الмاتى تۇپ-تۋرا 70 جىل بويى قازاقستاننىڭ استاناسى بولدى. ەل اراسىندا بەيرەسмي мبدەنيەت پەن ءونەر ورداسى دەگەن мبرتەبەگە يە.