Konstıtutsıyanyń II bólímí onyń mazmūny men retteu nysanasyn dálírek kórsetu maqsatynda, sondaı-aq adam men azamattyń qūqyqtary men bostandyqtary men konstıtutsıyalyq míndetteríníń bír bólímínde júıelí túrde bírígu maqsatynda aıtarlyqtaı qaıta qaralyp, «Negízgí qūqyqtar, bostandyqtar men míndetter» dep ataldy.
Qaıta atau jáne qūrylymdyq qaıta óńdeu konstıtutsıyalyq arhıtekturanyń aıqyndylyǵyn arttyruǵa baǵyttalǵan: bólím tek qūqyqtar men bostandyqtardy ǵana emes, sonymen bírge retteudíń logıkalyq tūtastyǵyn kúsheıtetín jáne normalardy «qūqyq – míndet» teńgerímíníń bíryńǵaı júıesí retínde qoldanudy jeńíldetetín ózara baılanysty míndetter blogyn bekítedí.
2. Qazaqstan Respublıkasynyń azamattyǵy salasyndaǵy shekteuler, sondaı-aq ony toqtatudyń sharttary men negízderí naqtylandy. 13-baptyń 3-tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan Respublıkasynyń azamaty qos nemese kóp azamattyqqa ıe bola almaıdy. Azamatta ózge de azamattyqtyń boluy Qazaqstan Respublıkasynyń azamattyǵyn toqtatu úshín negíz bolyp tanylady.
Norma azamattyqtyń bírtūtastyǵy máseleleríndegí qūqyqtyq aıqynsyzdyqty joyady jáne «qos/kóp azamattyqqa tyıym salu – onyń saldary retínde azamattyqtyń toqtatyluy» degen tíkeleı konstıtutsıyalyq baılanysyn bekítedí. Būl kóshí-qon-qūqyqtyq úderísterdíń basqaryluyn arttyrady, azamattyń qūqyqtyq mártebesíníń bíryńǵaı standartyn qamtamasyz etedí árí jarıya-qūqyqtyq míndetter men adaldyqtar qaqtyǵysynyń táuekelderín (memlekettík qyzmet, qauípsízdík jáne azamattyq míndetterdí oryndau máselelerín qosa alǵanda) tómendetedí.
3. Árbír adamnyń memlekettík organdardyń nemese olardyń lauazymdy adamdarynyń zańsyz áreketterínen keltírílgen zıyandy memleketke ótetu qūqyǵy bekítíledí.
4. Ómír súru qūqyǵy ár adamnyń ajyramas jáne ıelíkten aıyrylmaıtyn qūqyǵy retínde bekítílgen.
Joǵaryda aıtylǵandardy neǵūrlym naqty formulada konstıtutsıyalyq bekítu jeke tūlǵanyń qūqyqtyq mártebesíníń qūndylyq negízín kúsheıtedí jáne memleket pen qūqyq qoldanu úshín shekteuler men májbúrleu sharalarynyń rūqsat etíluín baǵalau kezínde, sondaı-aq adamnyń fızıkalyq tūtastyǵy men qauípsízdígíne áser etetín qaqtyǵystardy sheshu kezínde qatań baǵdar qalyptastyrady – adamnyń ómírín óz erkímen aıyruǵa eshkímníń qūqyǵy joq.
5. Árbír adamǵa jeke bas bostandyǵy men qolsūǵylmaushylyqqa kepíldík beríledí, ūstau kezínde ūstalǵan adamnyń bostandyǵy men qūqyqtaryn shekteu negízderí túsíndíríledí.
Kínásízdík prezumptsıyasy qaǵıdaty II bólímde «Negízgí qūqyqtar, bostandyqtar men míndetter» bólímínde bekítílgen.
Ís júrgízu kepíldíkterín konstıtutsıyalyq deńgeıde keńeıtu eríktí túrde bas bostandyǵynan aıyrudan qorǵau standartyn arttyrady jáne qudalau organdarynyń adammen «alǵashqy baılanystan» ís-áreketteríne qoıylatyn talaptardy kúsheıtedí.
Kínásízdík prezumptsıyasyn negízgí qūqyqtar bólímíne kóshíru ony tek qylmystyq ís júrgízu qaǵıdatyna ǵana emes, sonymen bírge adamnyń mínez-qūlqyn jáne qoǵamdyq kommunıkatsıyany baǵalau kezínde barlyq organdar men lauazymdy adamdar úshín míndettí jalpy konstıtutsıyalyq standartqa aınaldyrady.
6. Ar-namyspen qatar adamnyń qadír-qasıetíníń qol sūǵylmauy jáne onyń zańmen qorǵaluy kepíldígí bekítílgen.
7. Jeke ómírge qolsūǵylmaushylyqqa, jeke jáne otbasylyq qūpıyaǵa, derbes derekterdí olardy zańsyz jınaudan, óńdeuden, saqtaudan jáne paıdalanudan, onyń íshínde tsıfrlyq tehnologıyalardy qoldanudan qorǵauǵa zańmen kepíldík berílgen qūqyq naqtylandy.
Jeke ómírge qolsūǵylmaushylyq kepíldíkterí keńeıtíldí. Tsıfrlyq tehnologıyalardy qoldana otyryp kommunıkatsıyalardy qosa alǵanda, bank operatsıyalarynyń, salymdar men jınaqtardyń, hat almasulardyń, telefon arqyly sóılesulerdíń, poshta jáne baılanys qūraldarymen beríletín ózge de habarlamalardyń qūpıyasyn qorǵau qamtamasyz etíledí.
Norma azamattar men memleket úshín qūqyqtyq senímdílíktí arttyratyn jáne jedel-ízdestíru jáne qūpıyalylyqqa áser etetín ózge de ís-áreketter kezínde (negízder men rásímder boıynsha) aralasudyń neǵūrlym joǵary shegín belgíleıtín derekterdíń sezímtal massıvterín (banktík aqparat jáne elektrondyq kommunıkatsıyalar) tíkeleı qamtı otyryp, jeke ómírdí konstıtutsıyalyq qorǵaudy qazírgí zamanǵy qarjylyq jáne tsıfrlyq shyndyqtarǵa beıímdeıdí.
8. Ózíníń partıyalyq jáne dínı qatystylyǵyn anyqtau jáne kórsetu nemese kórsetpeu qūqyǵy turaly eskírgen erejeler alynyp tastaldy.
9. Ǵylymı, tehnıkalyq, kórkem shyǵarmashylyq erkíndígín bekítu memleket pen qoǵam damuynyń aıqyndaushy baǵyttarymen baılanysty, ınnovatsıyalyq damu, jańa tehnologıyalardy engízu jáne bílím ekonomıkasyn qalyptastyru úshín alǵysharttar jasaıdy.
Aqparatty taratu erkíndígí basqa adamdardyń ar-namysy men qadír-qasıetíne, azamattardyń densaulyǵy men qoǵamnyń adamgershílígíne qol sūǵylmauy, qoǵamdyq tártíptí būzbauy tıís.
